RSS

Monthly Archives: મે 2012

અર્જુન : એનિમેશનનો સ્વદેશી ‘લક્ષ્યવેધ’ !

જો આ સપ્તાહે એક ફિલ્મ પૈસા ખર્ચીને થિએટરમાં જોવું જ હોય તો ‘અર્જુન’ જોજો…પ્લેઝન્ટ સરપ્રાઈઝ મળશે ! બજેટ અને બોક્સ ઓફીસના પ્રોબ્લેમ્સ છતાં કોઈ બહાનાબાજી વિના ધારો તો ‘કુંગ ફૂ પાંડા’ કે ‘શ્રેક’ના સ્તરનું એનિમેશન મૌલિક પટકથા સાથે ભારતમાં બની શકે એનો આ પ્રથમ પુરાવો છે. ટ્રેલરમાં જ એ હનુમાન, ગણેશ, ભીમથી ઈત્યાદિથી કેટલું ઉચ્ચસ્તરીય એનિમેશન ધરાવે છે, એનો સબૂત છે. પુરા પાંચ વર્ષના તપ પછી દિગ્દર્શક અર્નાબે જે ફિલ્મ બનાવી એની છૂટક ખામીઓ છતાં જથ્થાબંધ ખૂબીઓ ને લીધે એને સલામ નહિ દંડવત કરવાનું મન થાય છે. એમાં પાર્શ્વસંગીતથી આર્ટ ડિઝાઈન સુધી માયથોલોજીમાં ભાગ્યે જ જોવા મળતી ઓથેન્ટિસીટી સાથે ક્રિએટીવીટીનો સંગમ છે. હા, ક્યાંક અમુક સેટ પીસ ચાઈનીઝ શૈલીના લાગે, પણ એ ય અત્યારની વિડીયો ગેઇમ્સમાં ઇન્ટરનેશનલ લેવલ પર વધુ ફેમિલિઅર છે. એક લીટીમાં : અર્જુન ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની પ્રથમ એનિમેશન ફિલ્મ છે !

સૌથી મહત્વની વાત આપણે ત્યાં રિમેકમાં ભાગ્યે જ જોવા મળે છે, એ હોલિવૂડ સ્ટાઈલના ટ્વિસ્ટસ ઇન ધ ટેલ છે. જે પરીકથાઓના ય ૨૧ મી સદીના વર્ઝન્સમાં જોવા મળે. મહાભારતના પ્રસંગો અને પાત્રોમાંથી પ્રેરણા લઇ , એને લાજવાબ રીતે જે નવીનતાનો સ્પર્શ અપાયો છે, એ એનિમેશનથી વધુ ઈમોશનની ડેપ્થ બતાવે છે. મૂળ કથાનકને અહીં અંજલિ જરૂર છે, નકલ નથી. એના ઉપયોગથી એક પોતાની અલાયદી વાત કહેવાઈ છે.અર્જુન અહીં વન ડાયમેન્શનલ નહિ પણ મલ્ટીડાયમેન્શનલ કેરેક્ટર બને છે. એના આંતરિક વિકાસની યાત્રા, ભગવદગીતામાં ય ઝીલાતું એનું હેમલેટ જેવું ‘ટુ બી ઓર નોટ ટુ બી’નું દ્વંદ્વ (ડ્યુઅલ) અહીં એવી રીતે મુકાયું છે કે એ બાળકોના ‘કાર્ટૂન’ને બદલે મોટેરાઓનું મ્યુઝિકલ બને છે. એની એપિક બેટલ વધુ બેહતર બની હોત કે કેટલાક રેડીમેઈડ સોફ્ટવેર્સનો ઉપયોગ ટાળી ધકાયો હોત એવું લાગે, પણ એમાં કમી કલ્પનાની નહિ, કાવડિયાની છે, એ દુઃખ સાથે ગૌરવની વાત છે.

આપણી પુરાણકથામાં અપાતો મેલોડ્રામેટિક ભક્તિભાવ અને અસામાન્ય ફેન્ટેસીનો ઓવરડોઝ અહીં ગાળી નખાયો હોઈ , એ ખરા અર્થમાં ફોર્મ નહિ, કન્ટેન્ટની રીતે પણ ઇન્ટરનેશનલ લેવલની પ્રથમ ભારતીય પ્રોડક્ટ બની છે. ચીન-જાપાન ઘણા વખતથી આ કરી ચુક્યું છે (આંગ લી-અકિરા કુરોસાવા). વિશ્વને સમજાય અને ગળે ઉતરે એ ઢબમાં એક શુદ્ધ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને એ ય ભૂખડીબારશ નહિ ભવ્ય ફિલ્મી એનિમેશનના સાચા ઉપયોગની શક્યતાઓનું ખાતમુહુર્ત કરે છે. હવે એ ટિકિટ ખર્ચીને આપણે બિરદાવીએ નહિ, તો લમણામાં પેલા બાલિશ કેરીકેચરો જ ઝીંકાયા કરશે. માટે ખાસ સમય અને બજેટ ફાળવો. સરકારે બોરિંગ સંદેશાઓને બદલે વિકી ડોનર કે અર્જુનને ટેક્સ ફ્રી કરવી જોઈએ. જેથી કળાની કુંપળની યે સિંચાઇ થાય ! અત્યારે તો આ ક્ષેત્રના પાયોનિયર ધુરંધર ડિઝનીનો આભાર માનવાનો રહ્યો, કારણ કે અર્જુનનું નિર્માણ એણે કરાવ્યું છે !

 

લવ ઇન ધ ટાઈમ ઓફ ફેસબુક

દસ વરસનો ત્રીજો ભાગ જ લખવો અહીં એ સંકલ્પ વ્યસ્તતાના લીધે સમયના અભાવે પુરો ના થયો, ને લાંબો અંતરાલ પડી જતા ભીષ્મચીંધ્યા માર્ગે જવાનું પડતું મુકું છું. ફેસબુકના સર્વેસર્વા માર્ક ઝકરબર્ગ અને એની ૯ વર્ષથી ગર્લફ્રેન્ડ અને હવે ગયા સપ્તાહે મિસીસ ઝકરબર્ગ અને પ્રિસિલા ચાનની ફેસ ટુ ફેસ ડેવલપ થયેલી લવસ્ટોરી અંગે આજે  ‘ગુજરાત સમાચાર’માં મારી કોલમ ‘સ્પેકટ્રોમીટર’માં વાંચ્યું હશે. આગળ વાંચતા પહેલા વાંચી લો. આ રહી એની લિંક : ફેસબુક : એ રિયલ લવસ્ટોરી (ટાઈટલની કાવ્યપંક્તિમાં ‘ફૂલોં મેં’ ને બદલે ‘ફૂલોં પે’ અને ડોલરનો ભાવ ૫૦ને બદલે ૫૬ વાંચવો રીડરબિરાદર 🙂 )

સવારથી ઘણા મેસેજીઝ આવ્યા – રાબેતા મુજબ આ બધું ક્યાંથી લઇ આવો છો? સિમ્પલ…સતત ઝકરબર્ગ-પ્રિસિલા વિષે વંચાતું રહ્યું હોય ક્યાંક ખૂણે ખાંચરે એ કોઈ દિમાગી ફોલ્ડરમાં સેવ થઇ ગયું હોય. અને ઝ્કારબર્ગ – પ્રિસિલાના એફ.બી. પ્રોફાઈલ તો૦ હાજરાહજૂર છે, એની ટાઈમલાઈનમાં ડૂબકી લગાવો તો. સવાલ દરિયાનો નથી, એ તો અફાટ જ હોવાનો. સવાલ છે : મોતી ગોતવાની પારખું નજરનો. જેવા ઝકરબર્ગના લગ્નના સમાચાર વાંચ્યા કે તરત જ ગોંડલ ઘેર બેઠાં જ મનમાં ઝબકારો થયેલો કે આ ઓનલાઈન સોશ્યલ નેટવર્કનો શહેનશાહ તો ઓફલાઈન રોમાન્સને જ વળગી રહ્યો ને એ ય આટલા પ્રલોભનો છતાં ! બસ, પછી પ્રેમ ઉપર લખવું તો મને હમેશા ગમ્યું જ છે. પણ મને તો એમ હતું કે કદાચ એક સપ્તાહે આ છપાય , ત્યાં તો ઘણું ય આજની આ ફાસ્ટ નેટ-કનેકટેડ દુનિયામાં આપણા મીડિયામાં છપાઈ જશે. પણ એવું કશું થયું નહિ, એ ફ્રેન્કલી આપણા મીડિયામાં હવે પૂરું વ્યાપી ગયેલું દિમાગી દેવાળિયાપણું દર્શાવે છે. નજર સામે સ્ટોરી તૈયાર પડી છે, પણ ના એન્ગલ સુઝે છે , ના માહિતી મેળવતા આવડે છે ! દા. ત. માર્ક હમણાં જ વેજીટેરિયન બન્યો છે. હવે આ શું ગુજરાતી અખબારોમાં રસપ્રદ ન્યુઝ નથી? માર્કના પ્રોફાઈલ પર જ આ લખેલું છે, પણ એ ‘માર્ક’ કરનારી નજર કોઈ જર્નાલિઝમ કોલેજમાં ડીગ્રી સાથે અપાતી નથી! આ વ્યક્તિગત રાજી થવા જેટલી વાત છે , એટલી જ દુખી થવાની પણ !

લેખમાં મેં જ ફેસબુક પરના કેટલાક જનરલ ઓબ્ઝર્વેશ્ન્સ સમાવવા ના છુટકે કાઢેલો ન્યુ યોર્ક ટાઈમ્સમાં છપાયેલો પ્રસંગ અહીં મૂકી દઉં છું. અમીરો , અમેરિકન કલ્ચર અને આધુનિક ‘નેટીઝન’ યુવાપેઢી અંગે થોડી ગેરમાન્યતાઓ જો ઓછી થાય તો આ વાંચવાથી !

વાત જાણે એમ બની કે ઝ્કરબર્ગની ફેશનેબલ બહેન રેન્ડી (માર્કને ત્રણ સિસ્ટર્સ છે, અને ચાનભાભી ને બે ! 😛 ) અને ત્યારે હજુ માર્કને ના પરણેલી પ્રિસિલા બંને થોડા સમય અગાઉ શોપિંગમાં ગયા હતા. (સેલિબ્રિટી સર્કિટ ના પ્રમાણમાં મોડરેટ કહી શકાય એવો ૪૭૦૦ ડોલરનો વેડિંગ ગાઉન પસંદ કરનાર પ્રિસિલા સંવેદનશીલતાને લીધે બાળકોને ભણાવતા એમના રોગોની કાળજી લેવા ડોક્ટર થઇ ને હવે માર્કને એણે ઓર્ગન ડોનેશન પ્રોજેક્ટ માટે મનાવ્યો છે. ) એક સરસ શૂઝની પેર પર એની સ્ત્રીસહજ નજર અટકી ગઈ. નણંદ રેન્ડીએ કહ્યું ‘લઇ લે’ . પ્રિસિલાએ પ્રાઈસ ટેગ બતાવી : ૬૦૦ ડોલર્સ . રેન્ડીએ હસતાં હસતાં કહ્યું “તું લઇ લે, તારી પાસે ક્યાં ઓછા પૈસા છે (You should get them, you have the money)” અને પ્રિસિલાએ એ પેર પછી રાખતા કહ્યું “It’s not my money ! ( પણ એ મારા પૈસા નથી કે મનફાવે તેમ ઉડાવું !)”.

એની વે, આ પ્રેમી-પંખીડાઓની કેટલીક હસીન મોમેન્ટ્સ (નેચરલી , નેટ પર સ્તો ) મને માણવી ગમી છે. એકબીજાના પ્રેમમાં ગુંથાયેલું આવું સયુંકત કુટુંબના બોજ વિનાનું ‘હૂતોહૂતી’ બ્રાન્ડ યુગલ જોઈને મારી તો હંમેશા આંખો ઠરે છે. તો યે જામ ઓલ ધ સિમ્પલ, રિયલ , રોયલ લવર્સ ઓફ ધ વર્લ્ડ કે નામ ! :-”




અને છેલ્લે આ કપલને વેડિંગ વિશ કરવાની સાથે વર્ચ્યુઅલ પ્લેઝર આપતા લવની રિયલ એક્સપિરિયન્સ સંગાથે પ્રિસિલાએ પોતાના પ્રોફાઈલમાં ઘણા સમયથી મુકેલો આ રમુજી કિસ્સો મમળાવો…

student a writes on the white board: mrs. chan
me: hey student a, i’m not married!
student a: oh right
student b runs up to me
student b: i knew you werent married! you look way to happy to be married!  😉

 

દસ વરસ : ૨

દસ વરસ : ૧નો તો અધધધ પ્યારભર્યો પ્રતિસાદ તમે બધાએપાઠવ્યો…દિલ સે થેન્ક્સ. જો કે, આ તો મારી દિમાગી ડાયરીના થોડા પાના છે, બધાને રસ ના યે પડે…એટલે રસ લેવા માટે ડબલ થેન્ક્સ.

ઘેર મમ્મીને તો ઠીક અમને ય સંતોષ થાય એવો સાધુ ક્યાંથી ગોતવો ?

કોઈ ધારાવાહિક નવલકથાના હપ્તાની જેમ છેલ્લે અહીં અટક્યા હતા. વેલ, સ્મરણો મારાં હોવાથી કંઈ બીજા માટે એટલા જ મહત્વના કે રસપ્રદ બની જતા નથી. એટલે એક વર્ષોની આદતવશ સહજ પ્રયાસ એટલો થયો કે અટકું એવી રીતે કે થોડીક નીરસતા ઘટે. પણ વાત ગમે તેટલી નાટ્યાત્મક લાગે ને હું ભલે લેખક હોઉં…અહીં કશું ય મોણ નાખીને બિલકુલ લખતો નથી. પહેલા જ ચોખવટ કરી કે આ લખવાનો કોઈ એજેન્ડા નથી. જીવનમાં ભરપૂર ડ્રામા છુપાયેલો છે, એ હું ફક્ત માનતો જ નથી, અનુભવું પણ છું. એટલે આશ્ચર્યપ્રેરક ઘટનાઓ પણ જેમ બની છે એમ જ લખું છું. ઉલટું બહેલાવવાને બદલે ટૂંકમા પતાવું છું, અત્યારે.

એવામાં યાદ આવ્યું કે શાળાનો સહપાઠી અને લાગણીશીલ મિત્ર કેતન શેઠ ( એણે ય થોડા સમય પહેલા જ ત્યારે એના મમ્મી ગુમાવેલા !) વચ્ચે એક જૈન મહારાજસાહેબને મળવા લઇ ગયેલો. સૌમ્ય. યુવાન. કરુણામાય આંખો, ભાવનીતરતો અવાજ, મૂંહપત્તીની પેલે પર પણ અહેસાસ થાય એવું સ્મિત. અને વિશેષ મને ત્યારે ગમેલી બાબત બે. એમના વ્યાખ્યાનમા ધાર્મિક વાતો જ હતી , પણ વિદ્વત્તાપૂર્ણ વાંચનથી છલોછલ. અને સ્વભાવમાં ઘણા જૈન ધર્મગુરુઓમાં આજે ય જોવા નથી મળતી એવી મોકળાશ ! પહેલી જ મુલાકાતમાં મેં મારાં સિનેમાશોખ અને પ્રેમ અંગેના થોડા ક્રાંતિકારી લાગે એવા અભિગમ વિષે એમને કહ્યું હતું. ધારણાથી વિપરીત એમને કોઈ જ નકારાત્મક પ્રતિસાદ આપ્યો નહોતો. બસ પછી તો મમ્મીને કેન્સર ડિટેકટ થયા બાદ નોકરીએ એક દિવસ ગયો નહિ , તો અહીં જવાનું ક્યાંથી આવે?

કેતનને પૂછી ઉપાડ્યો એ વખતે જ્યાં એ નમ્રમુનિ મહારાજસાહેબ હતા ત્યાં. એમણે એમના સુવાનો સમય હોઈ અંદર હોવા છતાં મારી વિનંતીથી અંદર આવવા દીધો. મેં ટૂંકમા પરિસ્થિતિ કહી વિનંતી કરી. મહારાજસાહેબે કહ્યું. ભલે. કાલે વહેલી સવારે મને અહીં તેડવા આવજો. આપણે બંને ચાલીને તમારા ઘેર જશું. સવારે હાજર થયો. એ તૈયાર હતા. અમે ઘેર આવ્યા. એમણે રસથી મારાં પુસ્તકો જોયા. મમ્મીની પથારી પાસે બેઠાં બેઠાં એમણે થોડી વાતો કરી. મમ્મીએ વંદન કર્યા. એમને નવકારમંત્ર સંભળાવ્યો. બહાર નીકળીને મને કહ્યું “મારા જ્ઞાન મુજબ બચે એવું લાગતું નથી. નહિ તો ચોક્કસ એવા આશીર્વાદ આપત. પરંતુ સાત્વિક જીવ જશે સાત્વિક રીતે. આપણે ફરી મળીશું.” મારાં મામાની વિનંતીથી એમની ઘેર પણ એ ગયા. બે’ક કલાક રોકાયા.

બાય ધ વે, છેલ્લા દસ વરસમાં નમ્રમુનિ બેહદ લોકપ્રિય અને પ્રભાવશાળી એવું રાષ્ટ્રીય વ્યક્તિત્વ બની ગયા છે. બેસુમાર પ્રવૃત્તિઓ, વ્યાખ્યાનો, અને એમનો પેલો સર્વસમાવેશક મોકળાશવાળો સ્વભાવ  એમણે છોડ્યો નથી. જીવનના અનેક તબક્કે હું એમણે મળ્યો છું. જૈન-અજૈનના ભેદ વિના અમે આજે ઘણી વાર સાવ એકલા બેસી વાતો કરીએ છીએ. મારા તમામ વિચારો અને જીવનપ્રવાહથી એ સુપેરે પરિચિત છે. એમના આશિષ અને માર્ગદર્શન મળતા રહ્યા છે. એ મને પ્રેમ ઉપર (જી હા, પ્રેમ ઉપર ) પ્રવચન આપવા ય બોલાવે અને હું ય જ્યાં હોય ત્યાં એમને ખાસ મળતો મળતો રહું. રાજકોટ, કોલકાત્તા,મુંબઈ… છેલ્લે હૈદરાબાદ પણ એમણે મળ્યો બ્લ્યુ જીન્સ, ટીશર્ટમા અને મ્યુઝિયમ જોવા એમની સભામાંથી આજ્ઞા લઈને ગયો ત્યારે કેટલાક ભક્તો અજાયબ નજરે મારી સામું જોતા હતા. એમની સામાન્ય તર્કમાં ગળે ના ઉતરે એવી એકથી વધુ ઘટનાઓ / શક્તિઓનો મેં જાતઅનુભવ પણ કરેલો છે. સાવ સાહજીક રીતે. એમના વિષે વધુ ક્યારેક ફુરસદે.

પણ મમ્મી ગુજરી ગયાની આગલી સાંજે, ગોંડલથી વિહાર કરી ગયેલા નમ્રમુનિ મહારાજસાહેબે અચાનક જ મોકલેલી એક ચિઠ્ઠી લઇ એક ગ્રામ્યજન આવેલા એ મેં હજુ સાચવી છે. માતા પરના લેખના વખાણ સાથે એમાં સાંત્વનાના શબ્દો આગોતરા હતા !

***

એ લેખ.

મારી લેખનકારકિર્દીનું સ્વાનસોંગ ગણાય એવો એ લેખ. જાણે વિધાતાએ એ લેખથી જ લલાટે લોકપ્રિયતા લખવાનું નક્કી કર્યું હશે ! અને કેવી આકરી કિંમતે ! એ લેખ પાછળની ઘટના જો રિવર્સ થાય તો હું આ તમામ પ્રસિદ્ધિ પાછી આપી દઉં. પણ નીયતિની બાજીમા ખેલાડી બે હોય , તો ય રમનાર એક જ છે. ડેસ્ટીની. મારો ૧૨ મેના મધર્સ ડે પર છપાયેલા ૨૦૦૨ના લેખના મને એ જ દિવસે સાદા લેન્ડલાઈન ફોન પર જેટલા પ્રતિભાવો ચંદ કલાકો મળ્યા છે , એટલા આજે ૨૦૧૨માં મોબાઈલ મેસેજીઝ કે ફેસબુક કોમેન્ટસથી પણ ફીડબેક આવ્યા નથી ! મારા અસંખ્ય આજ દિન સુધીના વાચકોએ મને નિયમિત વાંચવાનો ત્યારથી જ ચાલુ કર્યો છે. મારાથી થોડા મહિના પહેલા જ મા ગુમાવનાર વયસ્ક મિત્ર પ્રગ્નેશ મહેતા સાથે ૨૦૦૩માં આબુ ગયો તો હોટેલ રિસેપ્શનિસ્ટે કહ્યું “મેં એક જ ગુજરાતી લેખ વાંચ્યો છે, તમે એના લેખકને ઓળખો?’ ને એનું કટિંગ કાઢી બતાવ્યું ને મેં ય નવાઈથી કહ્યું, એ હું જ છું ! હજુ યે એક મહિનો એવો જતો નથી જેમાં પત્ર કે રૂબરૂ મુલાકાતમાં કોઈને કોઈ વાચકે મને એ લેખ યાદ ના કરાવ્યો હોય ! એક આખો કોથળો ભરાય એટલા પત્રો મારી પાસે એના સચવાયેલા છે ! (મેં અત્યાર સુધી એ જાણી જોઈ ક્યાંય છપાવ્યો નહોતો, પણ હવે આ દસકાને અંજલિ માટે જે માતા-પિતા પરનું પુસ્તક કરું છું એમાં આવશે, ટૂંક સમયમા જ ઇન્શાલ્લાહ)

પણ એ લખાયો કેવી રીતે? એક બે નિયમિત સંપર્કમાં ફોનથી રહેતા મિત્રોને હું અફસોસ પ્રગટ કરતો કે મમ્મીની હાલત બગડતી જાય છે, અને એમણે તો મને પ્રેમમાં નવડાવી જ દીધેલો, પણ એમની બિમારી પછી હું એમની બહુ કાળજી લેવા લાગ્યો ત્યારે એમણે એક અમારા જુના પડોશી કમળામાસીને કહેલું કે મને ખબર જ નહિ, જયને મારા માટે આટલું ખેંચાણ હશે ! મારા મોટા મામાએ આવા સંજોગો માં થાય એવી રીતે મને તાકીદે પરણાવવાની વાત કરી ત્યારે હું સુતો હતો, પણ જાગતો હતો એ એ બેઉને ખબર નહોતી. મમ્મીએ કહેલું ‘ એમ જયને હું બીમાર છું એટલે  દબાણ કરી મારે પરણાવવો નથી. એણે ગમતી કોઈ પરી મળે ત્યારે એ ભલે પરણતો. પછી અમે બંને (મમ્મી –પપ્પા) સાથે રહી એના સંસારમાં અડચણ નહિ બનીએ. હિમાલય રહેવા જતા રહીશું.’

એમના આવા વાત્સલ્ય સામે મેં શું કરેલું? એ વર્ષોમાં હું દોડધામમાં નોકરીની , પપ્પાનું પેન્શન આવતું નહોતું, ઘર મારા પગાર પર જ ચાલે.  એમમાં છણકા ઘેર વધુ થતા. મમ્મી ખીજાઈને ને હું કંટાળીને ચુપ થતો. પછી તો મેં ય બહુ વાર લખ્યું-કહ્યું છે. ચીજો ગુમાવવાની થાય ત્યારે એનું મૂલ્ય વધી જતું હોય છે ! (પપ્પાની ય છેલ્લા વરસેકથી કાળજી વધુ લેવા પ્રયાસ કરું છું, ને એમની સાથે વધુ ના રહેવાય ત્યારે મને બહુ કચવાટ થાય છે, ભલે ઘેર કામ કંઈ ના હોય !)મમ્મીના નિધન બાદ વર્ષો પછી રજનીશના એક પુસ્તકમાં વાંચ્યું : વ્હાલી વ્યક્તિના મૃત્યુ બાદ દુઃખ એની વિદાય કરતા વધુ એમના માટે / એમની સાથે શું રહી ગયું એનું હોય છે ! કેવડું મોટું સત્ય !

ત્યારે ઘેર સુવા ભૂપત / ચેતન વારાફરતી આવતા. પપ્પા-મામા-મામી-દીપ તો હોય જ. ગૌરવ-મારી મુખ્ય ડ્યુટી. એમાં ફોન પર ત્યારે જેની સાથે ખૂબ ચર્ચા કરતો (અને છેલ્લા દસકામાં મારા ઈમોશનલ અને એના પ્રોફેશનલ એટીટ્યુડનો મેળ ના આવતા સાથ જ નહિ, મારું એક મેં જ સીંચીને સર્જેલું સ્વપ્ન પણ છૂટી ગયું ) એવા એક રાજકોટના  મિત્રે વાતવાતમાં કહ્યું કે તું આ મમ્મીને લખીને દઈ દે, બહુ બોલી શકતું ના હોય તો. મમ્મીની હાલત તો પછી વધુ કથળતી ગઈ. એમાં ઝબકારો થયો..મમ્મીને એક ગિફ્ટ આપું તો? એમના પર એક લેખ લખું, જેમાં એમણે મારા માટે શું કર્યું, મારા ઘડતર અને આનંદ માટે કેવો આર્થિક, સામાજિક, શારીરિક, માનસિક ભોગ આપ્યો એ લખું તો? એમણે સવારે હાથમાં છાપું લઇ ટેવ મુજબ મારી કોલમ વાંચવા રવિપૂર્તિનું ૭મું પાનું ઉઘડે તો કેવું સરપ્રાઈઝ થાય, કદાચ જીજીવિષા જાગે. હું ય બધું એમાં વ્યક્ત કરી હળવો થઇ જાઉં !

મેં ‘ગુજરાત સમાચાર’માં મારા આત્મીય અંગત સ્વજન જેવા નિર્મમભાઈ શાહને વાત કરી. (શ્રેયાંસભાઈના અમેરિકા ભણી હવે વર્ષોથી અહીં સેટ થઇ ચુકેલા આ મોટા પુત્ર બેહદ ઉમદા ઇન્સાન છે. પણ એમના વધુ વખાણ કરીશ તો એ ભલે ગમે તેવા બોલ્ડ લેખ માટે મને કશું ના કહે , આ બાબતે મને ખીજાય એટલા રિયલી લો પ્રોફાઈલ છે ! ) એમણે કહ્યું આ એક વિશ છે , મૃત્યુના બિછાને પડેલી માના તર્પણ માટે. એમણે ગળગળા અવાજે ફોનમાં કહ્યું, ‘જે લખવું હોય તે લખો’ સ્નેહાળ સંપાદક રમણિકભાઈ પંડ્યાને કહ્યું ‘ફોટા ય જયની મમ્મીના લેજો’

અને હું લખવા બેઠો. મમ્મીની હાલત વધુ ખરાબ હતી. હું અંગૂરની છાલ દાંતેથી કાઢી એનો પોચો ગર એમના મોઢામાં મુકતો જતો. ગૌરવ થોડુંક નાળિયેર ગ્લુકોઝનું પાણી બનાવતો. એ આખી રાત આ કરતા, એમના ઝાડા વગેરે સાફ કરતા એમની પથારીની બાજુમાં બેસીને મેં ટુડે ટુડે સવાર સુધીમાં આ લેખ લખ્યો. ત્યારે રાજકોટ પત્રકાર વિરલ વસાવડા એનું પ્રૂફ રીડિંગ કરતો , એનો ફોન આવ્યો – એણે એ બહુ ગમેલો. પણ એ લેખ મેં કોઈ સંદર્ભ કે ગોઠવણી વિના મમ્મીના બિછાને એની સારવારમાં જ લખેલો. હા, એટલું ધ્યાન રાખેલું કે એમાં ક્યાંય વચ્ચે હું કે મારી ફિલસુફી ના આવે. બસ એક બયાન જ આવે., જે દરેક સંતાન દરેક માતાને પ્રેરણારૂપ બને. કોલમ મારી પર્સનલ સ્પેસ ખરી પણ, લાખો વાચકો વાંચતા હોય ત્યારે મોરલી હું એને પ્રાઇવેટ સ્પેસ બનાવી ના શકું. મારી મમ્મીની જ વાત વંચાવવા વાચકનો વખત બરબાદ કરવાનો મને હક નથી. એટલે આ એક અપવાદ સિવાય મેં કોલમમાં આટલી હદે અંગત-વ્યક્તિગત કશું લખ્યું નથી.

મમ્મીની જાન્યુઆરીથી જેની છાયા અમારા પર ફરી વળી એ બીમારી બાદ પણ એ મારા લેખો વાંચતી. એની બિમારીમાં ય મારા લેખ ચાલુ જ હતા. ના લખું તો એણે એબ્નોર્મલ લાગે. જો કે એમાં મૃત્યુ, માંદગી જેવા વિષયો પ્રવેશી જતા એ વાંચતી ય ખરી. પણ આ વિચાર આવ્યો ત્યારે મોડું થઇ ગયું હતું. ૧૨ મે, ૨૦૦૨ની સવારે એમના ફોટા સહિત છપાયેલા એ લેખને ટેવ મુજબ પપ્પાએ જ પહેલા છાપું હાથમાં લઇ મમ્મીને બતાવ્યો. ત્યારે એની હાલત બહુ જ નબળી હતી. એણે ટગર ટગર ફોટો જોયો. લેખ જોયો. પણ કણસીને પડખું ફેરવી ગઈ. અમે વાંચી સંભળાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ વ્યર્થ. એણે બહુ ગમતું અને જયારે અમે સંભાળવીએ ત્યારે પથારીમાંથી રિસ્પોન્સ આપે એ ‘જબ ભી યે દિલ ઉદાસ હોતા હૈ’ ગીત પણ મુક્યું. આ વખતે એમાં ય એણે મોં ફેરવી લીધું. એની તબિયત ખરાબ હતી. અંતે આ હેરાનગતિ અમે પડતી મૂકી , એને બહુ ખ્યાલ પણ રહેતો નહોતો.

જે લેખ આટલા બધા વાચકો સુધી પહોંચ્યો, એમના દિલમાં વસ્યો…એનો મૂળ હેતુ અધુરો જ રહ્યો. મારે મમ્મીને એના માધ્યમે કહેવું હતું. ‘આઈ લવ યુ. થેંક યુ’. એ સમજી શકે એવી સ્થિતિમાં નહોતી. વાચકોના ફોનનો ધોધ વરસ્યો એમાં મેં કહ્યું દુઆ કરો…ખબર નહિ, એમના છૂટી જવા માટે કદાચ લેખ વાંચી વધુ પ્રાર્થના થઇ હશે – રાત્રે કેટલાક સીમટોમ્સ મેં નિત્યક્રમ મુજબ ડૉ. ચિરાગને કહ્યા. સતત અમને મુશ્કેલીમાં માર્ગ બતાવતા, ફાઈટ આપતા, દરેક દુખાવાનો ઈલાજ શોધતા  – પોતાના પુત્રજન્મના સમયે પણ અમારી ટ્રીટમેન્ટ માટે હાજર થતા એ દોસ્તે આ વખતે કહ્યું – જય, બી પ્રિપેર્ડ. હવે શાંતિ, કોઈ મેડિકલ રોલ રહેતો નથી.

બીજે દિવસે બપોરે મમ્મીએ અંતિમ શ્વાસ લીધા. મોત એમને ધીમે ધીમે આગોતરી નોટીસ આપીને આવ્યું, એટલે કદાચ સહેવાયું. જો કે, ત્યારે બેહોશી છવાઈ ગયેલી, સંબંધીઓ, મારા ગામ જ રહેતા માસા-માસીના આવ્યા પછી, એમને મેનેજમેન્ટ હાથમાં લેતા આવવા લાગેલા. ગૌરવે આવી મને જરાક ખેંચી ઢંઢોળ્યો . ધીરે ધીરે તંદ્રામાંથી ભાનમાં હું સ્વસ્થ થયો, આ ઘટનાક્રમ જેને અનુભવ્યો છે- એ બધા માટે એકસરખો જ છે. એક નવીનવાઈનું આવું દુઃખ મને જ પડ્યું છે, એવું નથી.

સ્થાનિક મિત્રોએ ‘ગુજરાત સમાચાર’માં છેલ્લા પાને ઓલ એડિશન જાહેરખબર આપી. હું તો બહુ નિર્ણયો લેતો નહિ. અગાઉ સ્મશાને ભાગ્યે જ જતો. સ્થાનિક મિત્રો ઘણા આવ્યા. બહારથી સંબંધીઓ બધા આવ્યા. એક પહેલેથી જ મારા મમ્મીને ઓછી અક્કલનો લાગતો એક વેપારી મિત્ર મમ્મીએ એને મળવાની ઈચ્છા પ્રગટ કરી હોવા છતાં, એક જ ગામમાં હોવા છતાં ટ્રેડિંગમાં વ્યસ્ત હોઈને આવી ના શક્યો. પછી આવતા મારા સ્વભાવ મુજબ મેં એનો મોં પર જ ઉધડો લીધો. એ સંબંધ પૂર્વવત – એઝ ઇટ ઇઝ થયો નહિ. કેટલાય પાડોશીઓ મમ્મીને ઓળખતા, મને તો એમના નામે ય નહોતી ખબર ! એ લોકો આવીને કહેતા જયશ્રીબહેન (મૂળ નામ જયા ) તમારી રાહ જોઈ રોજ કલાકો બહાર બેસતા ત્યારે અમારે વાતો થતી., (આજે ય મારી શેરીના બધા જ બાળકો પપ્પાને ઓળખે છે !)

લેખને લીધે આશ્વાસન આપવા આવનારા ખૂબ વધી ગયા. એક જ વાતોનો પુનરુચ્ચાર. થોડું યંત્રવત થઇ જાય. કોલેજ પ્રિન્સિપાલ તો હજુ હું રજા પર જ હોઇને હતો જ. બધાને માટે એક પ્રાર્થનાસભા રાખી. એને ગુલાબના ફૂલ બહુ ગમતા. એ ત્યાં રાખ્યા ફોટા પાસે. ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટલ એને ગમતા ગીતો. એણે છેલ્લો મારા માટે લીધો હતો એ ઓરેન્જ શર્ટ અને એનું ફેવરિટ બોટલ ગ્રીન જીન્સ પહેરીને જ હું બેઠેલો. રંગીન કપડામાં. અનાથ ગરીબ-બાળકો જમાડવા ને ચણ નાખવા સિવાય બીજા કોઈ વિધિવિધાન કર્યા નહોતા. ત્યાં મેં એક બોર્ડ મુકેલું. એમાં એક એવી વાતનો જવાબ ફેસબુક સ્ટેટસની માફક લખેલો , જે છેલ્લા દિવસોમાં હું સાંભળી સાંભળીને રીતસર ત્રાસી ગયેલો…એક જાહેર ખુલાસો હતો એમાં…

બધા જ કહેતા ‘જયે દીકરા તરીકેની ફરજ ભારે નિભાવી ભાઈ..’ અને મને ચીડ ચડતી. શું ફરજ? જે માએ મને ૨૮ વરસનો કર્યો એને મેં ૨૮ અઠવાડિયા ય ક્યાં સાચવી હતી? હું ખાસ્સો મોટો થયો ત્યાં સુધી એ મને અરીઠાંથી માથું ધોઈ આપતી કે વાંસો ઘસી દેતી. એને મેં થોડા દિવસો નવડાવી કે મળમૂત્ર સાફ કર્યા એમાં શું એવું તો પરાક્રમ કરી નાખેલું? હજુ તો કેટલું ય કરવાનું હતું એ ના થઇ શક્યું..ઘણી જગ્યાએ મારી ભૂલોને લીધે હું ઉણો ઉતર્યો…

માટે મેં એ બોર્ડમાં લખ્યું : અમે જે કંઈ કર્યું એ પ્રેમ હતો, ફરજ નહિ ! ફરજ ખાતર તો કોઈ ગમે તેટલી સત્તા ને સંપત્તિના જોરે ય મને ઝુકાવી ના શકે એવો હું ઢીઠ વિદ્રોહી છું. પણ પ્રેમ ખાતર ગમે તે જતું કરી દઉં. એક ફીલિંગ, એક બોન્ડિંગ હતું માટે આ થયું, કર્યું… અત્યારે અહીં લખવા માટે કે ત્યારે જગતની વાહવાહી લૂંટવા નહિ! કોઈ મેલોડ્રામા નહિ, એટલે જ આ બધું હજુ સુધી મેં લખ્યું જ નહોતું. જસ્ટ લવ. ઘણા મિત્રોએ આ વાંચીને એટલા જ પ્રેમથી મારાં વખાણ કર્યા છે. આપણો પ્રેમ સર- આંખો પર..પણ મારાં મમ્મી -પપ્પાએ મારે માટે જે કઈ કર્યું છે, એનું ઋણ હું ચૂકવી શકું એમ જ નથી. સેવા તો ઓછી જ કરી શક્યો છું , બેઉની પણ ગમે તેટલી કરું તો યે.

અને મૌન પ્રેમ સમજી શકે એ જ તો મમ્મી હોય છે. બહુ ઓછા મિત્રો સાથે ય એ લેવલ આવતું હોય છે. મેલ ફ્રેન્ડ્સ એપાર્ટ, મમ્મી પછી સ્ત્રીઓમાં મારી એક જ મિત્ર એવી છે, જે વગર કહ્યે આસાનીથી મને વાંચી શકે. મહિનાઓ સુધી એક અક્ષરની યે વાત ના થઇ હોય તો યે ! સદનસીબે એ ય હમણાં ક્યુટ બોયની હેલ્ધી મધર બની છે. સી, ધેટ્સ લાઈફ. ક્યાંક માતૃત્વનો વિલય થતો હોય..ક્યાંક એનો ઉદ્ભવ થતો હોય….પર્સન લિવ એન્ડ ડાઈ, લાઈફ ગોઝ ઓન…કોઈક છૂટે, કોઈક મળે..કોઈક સમજે, કોઈક ના સમજે…રોજ તમે ને હું બધા આમ જ મૃત્યુ ભણી સરકતા રહીએ છીએ…ગેલ ગમ્મત કરતા રહીએ એટલો સમય આ ગમગીન વાસ્તવિકતા ભૂલાઈ જાય ને એ એક જ જવાબ આપણા હાથમાં છે : જોય એન્ડ કરેજ. હોપ ફોર હેપીનેસ. બાકી તમામ ચાવીઓ કુદરત, ભગવાન જે કહો તે એની પાસે છે. તમે આસ્તિક હો યા નાસ્તિક – અસ્તિત્વનું અંતિમ સત્ય આ જ છે : જીવન, પ્રેમ, આનંદ, સંઘર્ષ, મૃત્યુ.

મૃત્યુ વિષે લાંબુ અને અર્થહીન ડહાપણ ડહોળવાનો અત્યારે કોઈ ઈરાદો નથી. ભલભલી વિભૂતિઓ ય એની પીડામાં જાતને જ આશ્વાસન આપતી હોય એવું ચિંતન કરે છે. પણ વેદના તો એની વિકરાળ હોય જ છે, વિખૂટાં પડી જવાની. પણ મને એક તારણ જડ્યું એ શેર કરી દઉં : રોગ અને મૃત્યુ વચ્ચે દેખાય છે, એટલો સીધો સંબંધ નથી. મોત અકળ છે, એટલું જ અવિચળ છે. રોગ નિમિત્ત બને કે ના બને. આ લખું છું ત્યારે જ નેપાળ પ્લેન ક્રેશમાં બેબી સચદેવ સહિત કેટલાક પરિવારો સાફ થયાના સમાચાર આવ્યા છે. એ ક્યાં રોગી હતા ? સાવ અચાનક જ ગયા ! મમ્મીનો કેસ લઇ ગોંડલના જે સેવાભાવી ડૉ. સી, આર, પંડ્યાને બતાવવા ગયેલો, એ મમ્મી પહેલા ગુજરી ગયેલા !

***

પહેલા અમે ભાડાના એક જ રૂમના ( જી હા બેડરૂમથી ડ્રોઈંગ રૂમ જે ગણો તે એજ રૂમ ને ચાર ઘર વચ્ચે કોમન ટોયલેટ –બાથરૂમ!) મકાનમાં વર્ષો સુધી રહ્યા. એટલે સાથે જ સુવાની ટેવ ત્રણેયની. થોડા દિવસો બે જ જણ છીએ એ સમજી સુવામાં એડજસ્ટ થવામાં લાગ્યા. ચંદ્રકાંત બક્ષી- કાંતિ ભટ્ટના ફોન આવ્યા. ૧૬ વર્ષથી હું કોલમ લખું છું, પણ મારાં તરફથી ગમે તેવી હાલત હોય, દુનિયાના કોઈ પણ ખૂણે હોઉં, માંડો હોઉં કે વ્યસ્ત હોઉં – હજુ સુધી એક પણ વખત ડેડલાઈન ચુક્યો નથી. ક્યારેક લેખ છપાયો ભલે  ના હોય..મોકલાયો તો હોય જ ! પણ મમ્મીના દેહાંત પછી બે સપ્તાહ લખાયું નહિ. પપ્પા ગજબનાક સ્વસ્થતા અને અસહ્ય એકલતા વચ્ચે બધું જ શાંતિથી મેનેજ કરતા. મોટા ભાગના મુલાકાતીઓ અને ફોન પણ. હું ઉશ્કેરાટના બળાપા બાદ વિચારે ચડી જતો. આજે ‘દિવ્ય ભાસ્કર’ રાજકોટના નિવાસી તંત્રી કાના બાંટવા સપરિવાર મારી ઘેર આવ્યા. ( એમણે ય બા હમણાં ગુમાવ્યા છે ) – એમણે ટિપિકલ ખરખરાને બદલે અલક મલકની વાતો છેડી. ત્યારે એમ થયું કે ના, બધું સરખું થશે.

અધ્યાપક મિત્ર સમીર ભટ્ટ કહી ગયેલા, તે વાંચ્યું, જોયું છે બહુ..એ તને કામ લાગશે. રાજેન્દ્ર શુક્લ આવીને કહી ગયેલા – હવે આંગણે મમ્મીએ વાવેલા પારિજાતની ડાળીઓ સ્પર્શ કરશે , એમાં મમ્મીનું વ્હાલ મળશે. દિલીપ શાહનું પોસ્ટકાર્ડ આવ્યું Mother – M goes – now live with OTHERS !  ઢગલો સંદેશા આવ્યા, પણ જેમની વાર્તાઓના મારાં ઘડતરમાં અનેરો ફાળો છે , એ સ્વ.રમણલાલ સોની જેવા દિગ્ગજ બાળસાહિત્યકાર- સમર્થ સર્જકે તો પોતાના ખર્ચે, મારી મમ્મીની સ્મૃતિમાં એક પુસ્તિકા છપાવી “ઋણાનુબંધ’ નામની કથા ! સોનીદાદા પર વર્ષો પહેલા લેખ લખેલો, એ વાંચી એમને અમને ત્રણેયને ઘેર બોલાવેલા. રીતસરના ઋષિપુરુષ.

એમને નેવું પાર કરી ગયેલી જૈફ ઉંમરે, ધ્રુજતા હાથે એમણે એક મને પોસ્ટ કાર્ડ લખેલું એ અત્યારે પણ મારી આંખ સામે તરવરે છે. એમાં શું હતું ? મમ્મી ગઈ ને મહેમાનો ય ગયા, પછી રોજેરોજ રસોઈ મામી વ્યસ્ત હોય અને પપ્પા પહોંચી ના વળે તો કોણ કરે?  મૃત્યુ પર જડ્યું એમ જીવનનું એક સત્ય આ અનુભવમાંથી શું જડ્યું ?

એ વાત લાંબી ચાલશે. હવે ત્રીજો સંભવતઃ અંતિમ ભાગ લખાય ત્યારે.

 
101 ટિપ્પણીઓ

Posted by on મે 16, 2012 in personal

 

દસ વરસ : ૧

૧૩ મે ૨૦૦૨.

ત્યારે રવિવારને બદલે સોમવાર હતો. આગલે દિવસે રવિવારના મધર્સ ડે પર નો , હવે મારી કારકિર્દીનું ‘શોલે’ બની ગયેલો એક અંગત લેખ છપાયો હતો. બપોરે એકાદ વાગે કેન્સરની ટૂંકી  (નિદાન પછીના પાંચેક મહિનામાં જ ) મમ્મીએ મારાં અને પપ્પાની હાજરીમાં જ છેલ્લા શ્વાસ ખેંચ્યા, ત્યારે એની હાલત બહુ સારી નહોતી અને યાદશક્તિ પણ. મારી સામું જ જોયું હતું છેલ્લે મારાં હાથનું જળ પીતા પહેલા.

આજે બરાબર દસ વરસ પુરા થયા એ ઘટનાને. સામન્ય રીતે એ ‘ડાર્ક’ સ્મૃતિઓના એ પ્રદેશમાં હું ય હવે બહુ જતો નથી. બહુ દુઃખી થઇને લખું છું એવો સહાનુભૂતિની ઉઘરાણી કરતો દંભ પણ નથી કરતો. સમયના ઓશીકે મારાં ઘણા આંસુઓ શોષી લીધા છે. માનસિક રીતે પુરો સ્વસ્થ છું. આજનો દિવસ પણ ઘેર જ રહ્યો એ સિવાય નોર્મલ જ પસાર કર્યો છે. મમ્મીને ગમતી કેટલીક પ્રવૃત્તિ સિવાય. જીંદગી કશુંક છીનવે છે, કશુંક આપે છે. કદાચ સિદ્ધિ-પ્રસિદ્ધિના ટેક્સ રૂપે ગમતા કોઈ-કોઈ  સંબંધ મારી ધારેલી મંઝિલે નથી પહોંચ્યા એ ચુકવણું વસુલ કર્યું છે એણે. અનેકમાંથી એકલા મને કશુંક અણમોલ, અજોડ, અણધાર્યું આપ્યું ત્યારે જો ‘વ્હાય મી’ એવું કહેતો ના હોઉં, તો પછી અનેકની માફક અણધાર્યું મારી પાસેથી છીનવ્યું – એમાં ‘વ્હાય મી’ કયા મોઢે બોલું?

દસ વરસ પહેલા જેટલી ફરિયાદો અને કન્ફ્યુઝન હતા લાઈફ બાબતે, એટલા આજે રહ્યા નથી. (સાવ નથી એવો કંઈ  હું બુદ્ધ થયો નથી ને થવાની કોઈ ખેવના ય નથી) કદાચ આનું નામ ગ્રોથ, વિકાસ હશે. પણ મન થતું હતું થોડા દિવસોથી કે, બધા તો નહિ (એટલું લખવું કેમ ?) પણ થોડાક સ્મરણો મમ્મીની વિદાયના એક દસકે રીડરબિરાદરો સાથે શેર કરું. કેમ? વાહવાહ ઉઘરાવવા અંગત સંવેદનનો વેપલો કરવા? હરગીઝ નહિ. (મેં તો મધર્સ ડેના લેખ પણ વચ્ચે બંધ કરેલા!, પ્રેમાગ્રહથી ફરી શરુ કર્યા! ) ના તો એવી જરૂર છે, ના એવી કોઈ મારી પ્રકૃતિ છે. એકદમ અંગત મિત્રોને બાદ કરતા મારી વ્યક્તિગત પીડાઓ હું ભાગ્યે જ વહેંચીને પબ્લિકને બોર કરવામાં માનું છું. તમે હસો તો જગત તમારી સાથે હસે, રડવાનું તો તમારે એકલા જ હોય. ક્યારેક એટલે જ મારી અંગત વ્યથાઓ પણ હું બહુ જ સભાનતાથી સિમ્બોલિક્લી પબ્લિક સામે મુકું છું, મારું થોડુંક કેથાર્સીસ (વિરેચન) થાય. અને બહુ ઓછાને મૂળ તંતુ પકડાય !

પણ આમ તો મારો અને પપ્પાનો બે જ વ્યક્તિનો પરિવાર છે, એટલે આ બધા ચાહનારા , અપેક્ષાઓ રાખનારા, ટીકા કરનારા, લમણા લેનારા, સમજુ-અણસમજુ જેવા છો એવા આપ બધાના પ્રેમની એક એક ઢગલીએ જ માએ ઘડવા ધારેલી મારી મૂર્તિ ટટ્ટાર ઉભી છે. એટલે થયું કે લાવો આ ‘કુટુંબ’ સાથે કંઇક શેર કરું – સમ સિલેક્ટેડ ફીલિંગ્સ. નહિ તો આમે ય બીજા કોને કહું? તુમ હો તો ગાતા હૈ દિલ…..તુમ નહિ, તો કુછ ભી નહિ…

માટે આજે શરુ તો કરું છું એક નાનકડી મેમ્વાર સીરીઝ. કોઈ પૂર્વ તૈયારી નથી. અમુક સ્મૃતિઓ સાવ ઘસાઈ ગઈ છે, પણ અમુક એકદમ અકબંધ છે. આજનું બધાને બહુ ગમેલું ‘સ્પેકટ્રોમીટર’ પણ આમ તો મારી મમ્મીના મારાં બ્રેઈનમાં સેવ થયેલા અનેક વિઝ્યુઅલ્સનું ક્લાઈડોસ્કોપ એકી બેઠકે કરી, એમને આ પુણ્યતિથી નિમિત્તે આપેલી એક યુનિવર્સલ અંજલિ જ છે. એક પુસ્તક પણ કરવું છે પેરન્ટ્સ પરનું. કદાચ એમાં ઉપયોગી બને. કદાચ મારાથી જ રાબેતા મુજબ પંહોચી ના વળાય ને સમેટવી પડે. કદાચ લાંબુ કશું લખવાનું જ ના નીકળે..કારણ કે મારાં લેખોની માફક અહીં પણ ફર્સ્ટ ડ્રાફ્ટ ઇઝ ફાઈનલ ડ્રાફ્ટ. કોઈ પ્રિ-પ્લાન્ડ રિ-રાઈટિંગ તો છે નહિ. આ ટાઈપ કરતો જાઉં છું, મનસ્વીપણે. હા, એટલું ખરું એમાં કેવળ કરુણતાની જ વાત વાગોળવી નથી…એમાંથી બેઠાં થઇ જીવનસંઘર્ષમા જોડાવાનું ને ચકડોળમાં ઉપરનીચે થયા કરવાનું છે – એ જ ખાસ તો કહેવું છે.  નાના નાના માણસમાં છુપાયેલી મોટી મોટી સારપનો ય ઝડપથી, પણ ઋણસ્વીકાર કરવો છે. કોઈને ક્યાંક કામ લાગે તો ઠીક. એક પંથ, દો કાજ જેવું થશે.

***

૨૦૦૧ના બેસતા વર્ષે બે ઘટના બની એ હજુ યાદ છે. સવારમાં ‘સાલ મુબારક’ કહેવા કોઈ આવે એ પહેલા જ અચાનક ૬-૭ કુતરાઓ જોરજોરથી ભસતા ડેલીમાં જ આવી ગયા! અને એની મિનિટો બાદ અરીસો છટકીને પડી તૂટ્યો. અપશુકનમાં કંઈ હું માનતો નથી (કેટલીયે વાર – સો થી વધુ વખત રોડ પર બિલાડીને મારી ગાડી આડી ઉતરી હશે, બિચારી બિલાડી મરતા મરતા બચી હોય છે !) પણ આ બિહામણા દ્રશ્યો એક વિચિત્ર છાપ તરીકે મારાં મનમાં છપાઈ ગયા છે. મમ્મી સાથે એ છેલ્લો તહેવાર હતો. એણે વર્ષો પહેલા ટીબી થયેલો એ તો આસાનીથી મટેલો. બાકી વ્યસન તો ઠીક પાણીપુરી ખાવાની યે ટેવ નહિ. સાવ સાદું ને સાત્વિક જીવન. હા, મારી, હવે એના વિના બિલકુલ ના સચવાતી બૂક્સ અને મેગેઝીન્સની ધૂળ એણે ખાવી પડે ખરી !

પણ એ વખતે એના સ્વભાવમાં અસામાન્ય ચીડિયાપણું આવ્યું, એ સાથે જ ઉધરસ વધી. લોકલ ડોક્ટરે દવાઓ આપ્યા કરી પણ ફેર ના પડ્યો. ફાર્મા કંપનીના સેલ્સ એક્ઝીક્યુટીવ મિત્ર હેમાંગે એક રિપોર્ટ જોઈ કહ્યું કે આમાં ઈએસઆર કેમ વધુ છે? એમાં મેં ધ્યાન ના આપ્યું. હું કોલેજની નોકરીમાં વિદ્યાર્થીઓની પ્રવૃત્તિ ખાતર વધુ પડતો સમય આપતો ને રસોઈ ગરમ કરી રાહ જોતી મમ્મીને વડચકાં ભરતો. અંતે ડિસેમ્બરના અંતમાં એક દિવસે મારાં તાજા છપાયેલા ચાર પુસ્તકોનું પાર્સલ નવભારતમાંથી આવ્યું એ ઉંચકતા જ એ ગોથું ખાઈ ગઈ. એટલે એને કોઈ ‘મોટા’ ડોક્ટરને આજે જ બતાવવાનું કહી હું નોકરીએ ભાગ્યો. એ ગોંડલ ખાતે ઉત્તમ એવા પણ ત્યારે અપરિચિત એવા ડૉ. વિદ્યુત ભટ્ટ પાસે પપ્પા સાથે ગઈ. એક્સ રે વાળા દેસાઈભાઈનો મને રાજકોટ ફોન આવ્યો , સાંજે આવવી જવાનો. હું ગયો ત્યારે એને બહાર રાખી વિદ્યુતભાઈએ મને કહ્યું ‘એડીનોકાર્સીનોમા ઓફ લંગ્સ’ – ચોથા સ્ટેજનું સ્ત્રીઓને નહિ, પણ સ્મોકરને થાય એવું લંગ કેન્સર છે. રાજકોટ બતાવો.

એ રાત્રે પહેલી વાર એણે બનાવેલું મને અતિપ્રિય ટમેટા-લીલી તુવેરનું શાક મને ગળે ના ઉતર્યું.

***

રાજકોટમાં સ્નેહાળ ડૉ. મલય ઢેબર પાસે તપાસ. ફાઈનલ વર્ડીકટ : મેક્સીમમ ત્રણ-ચાર મહિના છે. કેન્સર બોનથી બ્રેઈન સુધી પ્રસરી ગયું છે. ઓન્કોલોજીસ્ટ વિપુલ દેસાઈએ ના છુટકે હરીફરી શકે એ માટે સ્ટીરોઈડ શરુ કરી. કઝીન ઋષિ સાથે હું એને તાતા મેમોરીયલમાં એશિયાના બેસ્ટ  ગણાતા ડૉ. સુરેશ અડવાણી પાસે મુંબઈ લઇ ગયો . … આજે નેસ્તોનાબુદ એવા ક્રોસરોડ્સ મોલમાં હું ને મુંબઈવાસી મિત્ર હિતેશ સરૈયા સાથે હતા ત્યારે એસ્કેલેટર પર પગ મુક્ત કેવી ગભરાતી હતી ને જુહુના દરિયાકિનારે એણે કેવી મજા પડેલી ને મારી જીદને લીધે એ વડાલા આઈમેક્સમા આવી મધરાતે- એ બધું જ મને યાદ છે. મેડીકલી હોપ નહોતી. અમેરિકાથી આવેલા તબીબ ભાણજીભાઈનો એ જ અભિપ્રાય હતો. મોટા પાયે હોસ્પિટલના ચક્કરનો એ મારો પહેલો અનુભવ. સીધો વર્લ્ડ કપ ફાઈનલ જ રમવાનો આવ્યો ને એમાં હું ય કાચો પડ્યો – ઘણી જગ્યાએ.

કેટલાક મોટા માથાઓ મુંબઈ હતા એમને વાતો કરી હતી, આવી જાવ મદદ કરીશું ને પણ મારાં માસીના ત્યાં રહેતા પરિવાર સિવાય એક જ મુંબઈવાળાનો મને ફોન આવેલો. ચંદ્રકાંત બક્ષીનો ! “આ કસાઈઓ વચ્ચે તું શું કરે છે? ઘેર લઇ જા. અને મારાં અમદાવાદના મિત્ર ડૉ. મુકેશ બાવિશીને ફોન કર, એ તને માર્ગદર્શન આપશે.”

મુકેશભાઈ છેક સુધી મમ્મીને ફિઝીકલી જોયા પણ વિના એમની તમામ આગાહીઓમા એમને જોયા વિના કોઈ ત્રિકાળજ્ઞાની જાદૂગરની જેમ જ સાચા પડ્યા. મારાં પણ આજે ય સારા મિત્ર બની રહ્યા…અને મુંબઈની મેડીકલ ટ્રીટમેન્ટ?

પોસાતું નહોતું તો ય પગ મુકેલો એ જસલોકની એક ચેમ્બરમા બહાર નીકળી “છાશ પીવાય?” એટલું પૂછવા જવામા જ બીજી એપોઈન્ટમેન્ટનો ચાર્જ બહાર ગણાઈ ગયો પછી ઘેર આવી જવું પડે એમ હતું. મમ્મીને જ સોરવતું નહોતું ! (સોરી, સોરવવાનું અંગ્રેજી કરી દેજો)

***

અનેક સલાહો વચ્ચે જડીબુટ્ટીથી જવારાના રસ સુધીના પ્રયોગો , મશરૂમની કેપસ્યુલ્સ ને આયુર્વેદ..(જો કે સર્વમિત્ર વૈદ અને સાહિત્યમર્મજ્ઞ લાભશંકર ઠાકરને મેં ફોન કરેલો એમણે સ્પષ્ટ કહેલું : આયુર્વેદમાં કેન્સરનો કોઈ જ સચોટ ઈલાજ નથી. ખાસ વર્ણન જ નથી. ફાંફા મારવાના છોડો. નગેન્દ્ર વિજયને વાચક તરીકે ફોન કર્યો તો ક્લિનિકલ ટ્રાયલ બાબતે આ જ જાણવા મળ્યું ને કાંતિ ભટ્ટે હમેશ મુજબ  એલોપથી છોડો કહ્યું ) અંતે કેમોથેરપીની બાંધી મુઠ્ઠી ખોલી. પણ એમાંથી હીરો નહિ હળાહળ નીકળ્યું !

એક જ સાયકલમા મમ્મીને પારાવાર ઉલટીઓ થઇ. કોઈ રીતે બંધ ના થાય. સ્વજન સમા ગોંડલના ડૉ. અવાશિયા ને ડૉ. રઘુવીર જોશી યે લાચાર. આખરે તાકીદે ધકાણ હોસ્પીટલમાં શિફ્ટ કર્યા. અને એક ઘટનાક્રમમા એક ફિરસ્તાનો પ્રવેશ થયો. આજે ય મારો ફેમિલી ડોક્ટર, બચપણનો દોસ્ત અને મુંબઈ લીલાવાતીમાથી અહીં આવી ગયેલો ડૉ. ચિરાગ માત્રવાડીયા ! એણે મમ્મીને ‘આંટી તમે મને પેલી વાર્તા કહેતા એ યાદ છે,’ એવું કહેતા કહેતા વગર એનેસ્થેશિયાએ ફીમોરલ લાઈન નાખી દીધેલી! ખૂબ કાળજી અને અંગત દેખરેખથી મમ્મીને સ્ટેબલ કર્યા. ઘેર પાછા ફર્યા. અને રીતસર દેવદૂત જેવા (છેલ્લા દસ વરસમાં મારો, મારાં મામાનો, પપ્પાનો અને મારાં અન્ય બે સ્વજનનો જાન બચાવી ચુકેલા ) ચિરાગની ઓનલાઈન સલાહ પર ઘેર જ આઈ.સી.યુ. શરુ કર્યું. બાટલા ચડાવતા હું શીખી ગયો. સાફ કરી નવડાવું, ને ખવડાવું.

આ બધા તપમાં ખડે પગે મારાં પ્રદીપમામા ને ભાવનામામી હાજર. એમણે તો અસાધારણ સેવા કરી છે ત્યારે.  દીપ તો સાવ નાનો તો ય આવે, મદદ કરે. સુરેશમામા, વિજયભાઈ કીકાણી., દેવયાનીબહેન, ભૂપત પટેલ, શૈલેશ, રક્ષિતભાઈ જેવા કઝીન/ મિત્રો વારાફરતી આવે. પ્રતીકના ઘેરથી ખીર આવે ને કેતન પંડ્યા ફ્રૂટ્સ લેતો આવે. શૈલેશના પત્ની ચંદ્રિકા ય આંસુ સારે માસી માટે ! મમ્મીના મામલે મારું ય ઠેકાણે ના રહે તો હું એક વાર મિત્ર હેમાંગના પત્ની નેહલ સાથે ઝગડી પડેલો. પણ એમને મન પર ના લીધું. આજે એમને તો યાદ પણ ના હોય, એવી કાળજી એ ય મારી લેતા હોય છે.

રાજકોટ હોસ્પિટલમા હતા ત્યારનું એક દ્રશ્ય મારી આંખોમાં જડાઈ ગયું છે. એક બાજુ ચોમેર ગોધરાકાંડ પછીના રમખાણોમાં ગુજરાત બળવાના સમાચાર.  જીગરજાન દોસ્ત ઈલિયાસ અને ભાભી નસીમ આવેલા. સંવેદનશીલ ઈલિયાસ તો બહુ રોકાઈ ના શક્યો, (કિન્નર પણ હોસ્પીટલમાં આવી ના શકે !) પણ મધરાતના હોસ્પિટલના ચોગાનમાં જ નસીમે રડતા રડતા એના વ્હાલા માસી માટે બેસીને નમાજ પઢતા હોય એમ અલ્લાહ પાસેથી દુઆ માંગી અને માનતા માની. માથે કપડું બાંધીને. (પાછળથી એ ઉઘાડે પગે ચાલતા ય ગયેલા એક દરગાહ પર !)

અને ગૌરવ. મારાથી નાનો છતાં અક્કલમાં મોટો. ધૂની છતાં ધારદાર દોસ્ત. હજુ ગઈ કાલે જ જૂનાગઢ ડી. વાય. એસ.પી. તરીકે પોસ્ટિંગ પામ્યો છે. આઈ.આઈ.એમ. ની પરીક્ષા પાસ કરીને છોડી દે એવો ઉલટી ખોપડી. સાયન્ટિફિક આર્ટિસ્ટિક ભેજું. ત્યારે તો કરિઅરમા એક સ્ટ્રગલર હતો. આમ ઓછો દેખાય ને સાવ ઓછું બોલે પણ નાનપણનો મિત્ર. હું એકલો જ એકધારા ઉજાગરા ખેંચતો હતો આમ પણ મૌન પપ્પા તો સાવ જ સ્તબ્ધ હતા. એક રાત્રે નાનકડી થેલી લઇ ગૌરવ જસાણી સ્લીપર પહેરી રાજકોટ હોસ્પિટલે પ્રગટ થયો. સુઈ જાવ , હું જાગીશ. એણે બધી જ કાળજી આબાદ લીધી. માત્ર એના જ ભરોસે હું સુઈ શકતો. એ નાનકડા ટ્યુશન ક્લાસ ચલાવે. આર્થિક ખેંચ. ગોન્ડલથી રોજ અપડાઉન કરીને આવે. એ ય મારાં મમ્મીને નવડાવી દે , ખવડાવી દે. ઘેર પણ  મમ્મી ગુજરી ગયા ત્યાં સુધી ખડે પગે ! એમણે ચિરવિદાય લીધી ત્યારે એટલું જ બોલીને ગયો – હવે મારું કંઈ કામ નથી. કાલથી નહિ આવું !

ગૌરવ કદી એક શબ્દ ય બોલ્યો નથી ઉપકારના કોઈ ભાવથી. પણ મારાં, પપ્પા, ચિરાગ અને મામા-મામી સાથે મમ્મીની પારાવાર સેવા સતત કોઈએ કરી હોય તો એ ગૌરવ છે. થોડા વર્ષો પહેલા ભાઈબંધો વચ્ચે થાય એવો ખટરાગ થયો અમારી વચ્ચે (એમાં ય એ મારું ભલું કરવા ગયેલો, ભૂલ મારી જ હતી ) ખીજાઈને એણે (તાત્પુરતું) બોલવાનું બંધ કર્યું. એક કોમન ફ્રેન્ડે પૂછેલું કે આમ તો બાર ખાંડીનો મિજાજ રાખો છો તો અહીં ચોકડીને હવે? …અને મારો જવાબ હતો : હોય કંઈ? ગૌરવની હું જાહેરમાં માફી માંગી લઉં ને એને મને ગાળો દેવાનો, તમાચો મારવાનો  ય હક્ક છે. એણે જે કર્યું છે , એનું વળતર સાત જન્મારે ના ચુકવાય !

થેન્ક્સ ગૌરવ, વધુ એક વાર.

***

પણ આ બધા વચ્ચે મમ્મીની સ્થિતિ નબળી પડતી જતી હતી. આસપાસ માણસો સારા હતા. પણ એમની હાલત સારી થતી નહોતી. ડૉ. રઘુવીર જોશી મધરાતે આવેને એક વાર તો મમ્મીના પગ દબાવવા દાક્તર થઈને બેસી ગયા ! મારાં વાળ કાપનારા જીતુભાઈનું જીગર જુવો : પોતાની દુકાનનું એ.સી. ગરમીમાં ઘેર ઉભી કરેલી સગવડો માટે આપવા ઓફર કરી. રશ્મિન શાહના પ્રયત્નોથી એ.સી. તો મળ્યું પણ છેક છલ્લે. પણ વાત જીતુ રાઠોડની કલેજાવાળી લાગણીની છે. રાજકોટના જ ઇકબાલભાઇએ એક પણ રૂપિયા વિના ફિલિપ્સની મોંઘીદાટ ઓડિયો સીસ્ટમ કોઈ કાગળિયાં વિના ઉભાઉભ મમ્મી માટે આપેલી. જેમાં અમે એમના કેટલાક ફેવરિટ જુના ગીત મુકતા. ડૉ. અવાશિયા ખોરાક લેવાતો ઘટ્યો ત્યારે બાટલો-ઇન્જેક્શન માટે વેઇન શોધવા વારંવાર આવતા , પણ અચાનક સરકારી હોસ્પિટલના શુધ્ધ સેવાભાવી કમ્પાઉન્ડર સુરેશ ગોંડલિયા અમે મધરાતે  શોધવા નીકળ્યા અને  મળ્યા. પછી તો એ રોજ એક પણ પૈસો ધરાર લીધા વિના આવતા. મમ્મીના અવસાન સમયે બહારગામ હતા. બીજે દિવસે આવ્યા ને ‘માસી…’ કહી અંદર આવ્યા ને વાસ્તવનો ખ્યાલ આવ્યો કે રડી પડ્યા !

વોટરબેડથી વેક્યુમ સક્શન (થેન્ક્સ ટુ ડૉ. હેમાંગ વસાવડા, મિલન ત્રિવેદી) સુધીની સગવડો ઘેર પોસાય ના પોસાયની ફિકર વિના કરેલી. ‘ગુજરાત સમાચાર’ના જયેશ ઠકરાર તો લામા પાસે ઔષધિ લેવા છેક ધરમશાલા ટ્રેનમાં ગયેલા ! નિર્મમભાઈ, રશ્મિભાઈ, ભદ્રાયુભાઈ, અરવિંદભાઈ, ફૂલેત્રાસાહેબ, આશિષ કલ્યાણી, યોગેશ ચોલેરા, ધર્મેશ જોશી, કેતન શેઠ, વિનોદ રાજા, રાજીવ, રથીન રાવલ , ડૉ. શ્રીરામ સોની, ચેતન જેઠવા વગેરે બધા જ પૂછપરછ કરે. માતૃ-પિતૃ પક્ષના સગાઓ તો હોય જ. માસીઓ-કાકીઓ , પિતરાઈ ભાઈ-ભાભીઓ, પ્રેમાળ પાડોશીઓ પણ ખરા. ડૉ. પંકજ શાહ (અમદાવાદ) ડૉ ઉર્વીશ વસાવડા ( જૂનાગઢ) પણ કાયમી હેલ્પલાઈન. પણ લાઈફલાઈન જ ના હોય તો શું થાય?

ને સતત કૃશ નિસ્તેજ થતા જતા મમ્મીને રાજી રાખવાની ધૂનકી. કોલેજની નોકરી તો સાવ છોડી જ દીધેલી. ચોવીસે કલાક ઓછા પડતા હતા. ત્યાં વળી મમ્મીએ અચાનક જીદ પકડી..થોડી અભાન અવસ્થામાં પીડા સાથે…”કોઈ સાધુને લઇ આવો, મારે એમને મળવું છે, અહીં ઘરમાં જ !”  દર્દીની ઈચ્છા અને સાવ બાળહઠ જેવી. સ્થિતિ એમની સાવ નાજુક. વારે વારે ભૂલી જાય નામ પણ. છતાં ય, આ રટણ ચાલુ..

હવે મરતી મા પાસે મારે કોઈ સાધુ કેમ લઇ આવી ઉભો રાખવો? શેરી – ગલીના રખડુ બાવાઓ તો ભિક્ષુક્ભાવે આવે. ને મારી એ વખતે કોઈ એવી ઓળખાણ કે એવું કોઈ કદ પણ નહિ ને એવી કોઈ અઠંગ શિષ્યભાવની ભક્તિ તો આજે ય નથી કે કોઈ સાધુ ઘેર આવે ! હા, એક છારોડી સ્વામીનારાયણ ગુરુકુળના માધવપ્રિયદાસજી નિયમિત ફોન કરે, એમણે બે સંતો ય મોકલેલા ઘેર ખબર પૂછવા. કોઈ ઓળખાણ નહિ, હું તો એમને મળ્યો ય નહોતો. છાપામાં એ લેખો વાંચતા એ જ સ્નેહસંબંધ. પણ મર્યાદાને લીધે એ તો ઘેર મમ્મી પાસે આવી બેસી ના શકે.

જે માએ આવી પથારીવશ અવસ્થામાં અમિતાભની ફિલ્મ ‘આંખે’ રજુ થતી હોઇને મારો બચ્ચનપ્રેમ જાણતી હોઇને ધક્કા મારી એ જોવા મોકલેલો , એની આવી એક નાની  ડિમાંડ મારાં માટે તો કમાન્ડ કહેવાય. પરંતુ, કિન્તુ ગોંડલમાં સાધુ  એને ગમે એવા, ઘેર આવે એવા મારે ક્યાં ને કેમ ગોતવા ? એની આ માંગણી કેમ પૂરી કરવી?

(ક્રમશઃ- વધુ આવતી કાલે )

 
110 ટિપ્પણીઓ

Posted by on મે 13, 2012 in personal

 

સત્યમેવ જયતે : થોડામાં ઘણું…

આમીર ખાનનો શો એકસાથે સ્ટાર નેટવર્ક ને દૂરદર્શન પર હોય ને યુફોરિયા ના જાગે તો જ નવાઈ!

હું તો જો કે રવિવારે સવારે એક વ્યાખ્યાન માટે પ્રવાસમાં હતો પણ મેસેજીઝનો મારો ચાલુ થતા ખ્યાલ આવી ગયો કે આમીરની સ્ટાર વેલ્યુએ સ્ટાર્ટ જબરું યાને ધાર્યા મુજબનું જ અપાવ્યું છે. જો કે મેં એપિસોડ પાછળથી કાલે રાત્રે જોયો. આ રહ્યા મારાં કેટલાક અભિપ્રાયો.

* બ્રેવો આમીર ફોર બ્રિલિયન્ટ શો. આમીર પરફોર્મન્સ બાબતે ભારે ચીકણો – ‘મેથડનું માથું’ છે , એ જગ જાહેર  છે.  એણે એનો ઉપયોગ કરી એકદમ રસાળ શો બનાવ્યો છે. રિસર્ચ ઉત્તમ. દોઢ કલાક બેસાડી શકે એવું પ્રેઝન્ટેશન. આમ આ વાત કે ફોર્મેટ નવું નથી. વિનોદ દુઆથી પ્રિયા તેન્દુલકર , કિરણ ખેરથી નગ્મા (એનડીટીવી) અજમાવી ચૂક્યા છે. પણ આમીરે પોતાના સ્ટાર પાવરનો ભલે મની પાવર વધારતો પણ પોઝિટીવ ઉપયોગ કર્યો છે. બીજા ઘણાને થતું હશે આ અમને કેમ ના સુઝ્યું? સિમ્પલ. આમીર પાસે ફૂરસદનો સમય છે. એ વાંચે-વિચારે છે ને કામ ઘટાડતો જ જાય છે. આ ય એનું ચતુરાઈપૂર્વકનું ઉંમર વધવા સાથેનું સ્વીચઓવર જ છે. પણ એને એની રીતે જીવવાનો ને કમાવાનો હક છે.

*શોની રજૂઆત મુદ્દો ગંભીર, એકેડેમિક (વાંચો, કોમન મેન માટે બોરિંગ, હેવી) હોવા છતાં સરળ , રસાળ અને ખાસ તો પરિવારપ્રિય બને એવી લાગણીશીલ (અને મેલોડ્રામેટિક નહિ..શુક્ર હૈ ખુદા કા !) રાખવામાં આવી છે. વાત ક્યાંય વધુ પડતી ખેંચાતી નથી , અને જ્ઞાન વધારે તેવા એક પછી એક મુદ્દા કોઈ સારી વાર્તાના પ્રકરણોની જેમ ગુંથાયા છે. અસરકારક, ધારદાર, મુદ્દાસર. સત્ય અને સંવેદનાનો સંતુલિત સમન્વય. જોનારા બધા કઈ અઠંગ વાચક કે પત્રકાર નથી. માટે સરેરાશ નાગરિક માટે સાચા મુદ્દે આંખો ખોલવાનો પ્રયાસ.

*એન્કર તરીકે આમીર જામે છે, કારણ કે એ ખાસ કશું કરતો નથી, સામેનાને બસ આસાનીથી ઉઘડવામાં મદદ કરે છે. આ સરળ દેખાતો છતાં સજ્જતા માંગતો  અઘરો માર્ગ છે. ઇટીવીના સંવાદ ના એન્કર તરીકે મેં એ અજમાવ્યો હોઈ સમજી શકું છું. આમીર અભિનયનો ઉપયોગ પણ વોઇસ પીચ અને રાઈટ એક્સપ્રેશન માટે કરે છે. ભલે કરે, એ કંઈ ગુનો નથી.

*ચીરૈયા ગીત અને ઓપનિંગ સિકવન્સ ખૂબ સરસ. બોરિંગ ટોક શો કરતા આવી વાતોનું વણાટકામ સરવાળે એક ઊંચાઈ , ગરિમા આપે છે. એડિટિંગ, સ્ક્રિપ્ટ પણ ઉત્તમ . રિસર્ચ ટીવી પ્રોગ્રામમાં સ્ટાન્ડર્ડ ન્યુઝમેગેઝીનની ક્વોલીટીનો. ટીપીકલ કરતા અલગ રીયાલીટીમાં ૨૬ મિનિટ જાહેરાતોની રોયલ્ટી વસૂલ છે.

*લગાનના મેકિંગની સરસ ડોક્યુમેન્ટરી બનાવનાર / પુસ્તક લખનાર (ગુજરાતી અનુવાદ : શિશિર રામાવત , વાંચવા જેવો જ ) આમીરના મિત્ર સત્યજિત ભટકાળનું નામ શોના ક્રિએટીવ ભેજાં / દિગ્દર્શક તરીકે વાંચી આનંદ થયો.

*આ વખતની થીમ ભ્રુણહત્યા મહત્વની હતી. આપણો દંભી સમાજ એટલો તો સેક્સક્રેઝી છે કે ભારતમાતાના ચિત્ર માટે અશ્લીલતાના પોકારો કરતો સડક પર ભાંગફોડ કરશે, પણ વાસ્તવમાં ભારતમાતાના આ બેશરમ વસ્ત્રાહરણના રિયલ ઇસ્યુઝ પર કશું નહિ બોલે. મેં તો વર્ષોથી આ મુદ્દા પર દાંત, સોરી આંગળા કચકચાવીને લખ્યું જ છે. આપણી સંસ્ક્રુતિના નામે પશ્ચિમમા તો જો ને આમ ગંદુ ને તેમ ગંદુ કહેનારા આપણે આવો પશ્ચિમમા થતો જ નથી એવો હલકટ અપરાધ આટલા મોટા પાયે કરીએ છીએ ને નફ્ફટ થઇ પાછા સ્ત્રીદાક્ષિણ્યના ભૂંગળા વગાડતા થાકતા નથી. અલબત્ત, આ એપિસોડમાં આવું થવા પાછળની સામાજિક – ધાર્મિક માનસિકતાનો ઉલ્લેખ ના થયો. કદાચ વિવાદો ટાળવા. પણ એક નવી અને નક્કર માહિતી મળી- આ ચક્કર કેમ શરુ થયું તેની. મામલો પેલા “ફ્રીકોનોમિક્સ” પુસ્તક જેવો છે ! (એ શું? ફિર કભી)

* સ્માર્ટ એન્ડ શ્રૂડ આમીર ( પણ ક્વોલીટીની ગેરેન્ટી એ કબૂલવું પડે) અન્નાના આંદોલનને ટીવીને લીધે મળેલી સફળતાથી પ્રેરિત થયો છે. રિયલ ઇસ્યુઝ પર આ શો ‘મહાભારત’ કે ‘કેબીસી’ જેવી સફળતા મેળવી, થોડું ઘણું ભારતને જગાડશે તો ગમશે. મુદ્દા ખૂટે એમ નથી. થોડા અપેક્ષિત્ આ રહ્યા : પ્રેમ લગ્નોનો વિરોધ / ઓનર કિલિંગ, કોમી હુલ્લડ, ભ્રષ્ટાચાર, બાળમજૂરી-શોષણ, પાણી , શિક્ષણ, અંધશ્રદ્ધા, વિજ્ઞાનીઓ પ્રત્યે ઓરમાયું વર્તન, ગ્લેમરવર્લ્ડમાં શોષણ, ફ્લેશ ટ્રેડ, આરોગ્ય, ગુટકાછાપ વ્યસન, સટ્ટા, સડક-વીજળી, આદિવાસી વિસ્થાપન, પ્રદૂષણ, દહેજ, એન્કાઉન્ટર બિઝનેસ, ત્રાસવાદ, આપઘાત, ડિપ્રેશન, એડમિશન, કળા પર પાબંદી, ગંદકી, ટ્રાફિક, લગ્નેત્તર લફરાં, મોબાઈલ જનરેશન વગેરે વગેરે.

*બહુ સોશ્યલિસ્ટ એક્ટીવીસ્ટ મિજાજમાં આવી જનાર દોસ્તો માટે – સુપરસ્ટાર આમીર થોડી પોપ્યુલર ગજીની જેવી મસાલા ફિલ્મો કરે કે જાહેરાતોમાંથી કમાય ત્યારે જ એની પાસે આવું જરા જાનપદી ચેતનાનું કામ કરવાની નિરાંત, તાકાત અને બજેટ આવે છે એ યાદ રાખવું.

*લગે રહો આમીરભાઈ ત્યારે. જે થોડું થયું તે. બાકી અંગત અભિપ્રાય જ નહિ, અનુભવ એવો છે કે આ દેશ ફોશી અને  ઊંઘણશી જ છે. ઉકેલ બતાવો, હલ્બલાવો તો ય ઉન્માદ ઉતર્યે પાછો ઝોકા ખાશે. વાતોના વડાં તળીને ઢોળી નાખશે.

આ મામલે હું ખોટો પડવાની વર્ષોથી રાહ જોઉં છું !

#જે ચુકી ગયા હોય એમને માટે આ રહયો વિડીયો નીચે. હજુ હાથીના પેઇન્ટિંગ બતાવવા ને એવા બધા ચડત કામ બાકી છે, એ યાદ છે. પણ થોડું સુઈ વહેલી સવારે હૈદરાબાદ જવા નીકળું છું. પછી મહેસાણા સંજય-તુલાની શિબિરમાં એક દિવસ ઘરશાળાના મારાં અનુભવો પર બોલવા જવાનું છે. તો ફિર હાજીર હોતે હૈ બ્રેક કે બાદ. ત્યાં સુધી ઇન્ડેક્સમાં ખાંખાખોળા કરતા રહો. વિચારતા, વિહરતા , હસતા રહો.

 

થાઈ થાળી…

ગઈ કાલે ટાઈગર કિંગડમની ઝલક માણ્યા પછી ચ્યાંગ માઈની તસવીરી સફર આગળ ધપાવીએ…

સ્ટાર્ટરમા ગુજ્જુ જીભ ને માફક આવે એવું લઝીઝ થાઈ ફૂડ…(પહેલા જ ફોટામાં જે સાઈડમા બાસ્કેટ છે, એમાં લેખમાં વર્ણવેલા સ્ટીકી રાઈસ છે. ભજીયાં છે એ પમ્પકિન યાને કોળાના છે. છેલ્લે માર્કેટમાં મળતી બનાના રોટી અને ફળોની સુકવણીની ઝલક છે…એ પછી જમતી વખતે કલ્ચરલ સેન્ટરમા જોવા મળતા રંગારંગ કાર્યક્રમની ઝલક છે.

જમી લો પેટ ભરીને પછી રાત્રે કે કાલે આગળ વધીશું. હજુ તો હાથીઓએ દોરેલા ચિત્રો અને રેશમના કીડાઓ ય જોવાના છે, અને લાંબીલચક ડોકવાળી સ્ત્રીઓ પણ… 😛

 
21 ટિપ્પણીઓ

Posted by on મે 3, 2012 in travel

 

when tigers meet lions :)

in today’s “anavrut” on chiang mai, you might have read about secret of my facebook cover photo, which was quite a rage when i had uploaded it ;). its not fake, its not from even tiger temple – its from tiger kingdom – an amazing place to have chilling thrilling experience ! once i wrote in one oy article on tiger conservation before decades – વાઘ લખશે એક વાર્તા : માણસ આવ્યો રે માણસ ! 😛 and i really felt that not just by reading about them but by seeing wild animals closely and experience them children can develop more curiosity and elders can develop more concern about them. ultimately ist better for their future – where human beings can develop more positive connection with their surroundings full of nature’s wonders!

here are some pictures of my visit to tiger kingdom. where lion heart visitors takes adventure to be with adult big cats 😀 its near Mae-rim, Chiang-Mai. Thailand.  TEL. (66)+053-299363 , (66)+053-860704 . 10 KM. from Town nearby Chiang Mai – Fang main road. there are almost 28 tigers (including small baby tigers) controlled by a small stick only and they are frindly and want to play with you ! -”

and ya, these picture are absolutely real and not fake ! as i wrote today, its more safe to be with tigers then some humans. lolz. i have communicated ur love to tigers and they also happily Grrrrrrrr-ed about it !

in next blogpost tomorrow dont forget to visist another fantastic attractions of Chiang Mai on camera click 🙂







તો ચ્યાંગ માઈના મારાં પ્રવાસની વધુ રોમાંચક તસવીરી ઝલકમા વેકેશનવિહાર કરવા આ બ્લોગ જોતા રહો..વધુ આવતી કાલે ! એન્જોય…

 
 
 
%d bloggers like this: