RSS

Category Archives: art & literature

કરે છે આગેકૂચ પૂરબહારમાં ફૂલો, નશીલી સાંજને કેવો વિજય જ્વલંત મળે !

shakuntala-dushyanta

જો મરવાનું જ હોય
તો અમને વનવગડામાં મરવું છે
ધૂળવાળી ધરતીને અડીઅડીને મરવું છે અમારે
ઇન્ટ્રાવિનસ નીડલને બદલે
વાંસના રોપા શરીરે ભોંકાતા હોય
આસપાસ સગાંસંબંધી નહીં
ચાર-છ ખિસકોલી હોય તો ગમશે
બામણોના મુખે થતા, પંદરમાં અધ્યાયના પઠનને નહીં
ઝાડઝાંખરમાંથી સરી જતા, પવનને સાંભળતાં સાંભળતાં
મરવું છે અમારે
બપોરના પરસેવાયુક્ત આલસ્યમાં
કે રાતની ભેંકારતામાં
મરવાની મજા ન આવે
બ્રાહ્મમુહૂર્ત હોય
અને આંખે ઓસનાં આંસુ બંધાતા હોય
તો છેટેના ગામનો કૂકડો ગ્રીવામાંથી કેકા કાઢે ને
એવી સરળતાથી પ્રાણ કાઢીને આપી દઈએ
પણ આવું બધું કહીશું તો માનશે કોણ ?
વ્યવહારકુશળ સજ્જનો છૂપું હસશે
પંડિતો ઠપકારશે કે વત્સ,
મરવા જેવી ચીજમાં, સ્થળ અને સમયની આસક્તિ રાખો છો ?
તો હવે ગઝલ સ્વરૃપે કહી જોઈએ
પ્રાસના વિશ્વાસ સાથે
છંદ પ્રબંધ સાથે
કદાચ અમારી વાત કોઈ સિરિયસલી સાંભળે….

પરોઢે પહેલા કલરવમાં, મને ચુપચાપ મરવા દો
ઉષાના મંગલોત્સવમાં, મને ચુપચાપ મરવા દો
શિયાળામાં પડયા રહી, ઓસભીની લાલ માટી પર
અહીં તરણાના નીરવમાં, ચુપચાપ મરવા દો
જુઓ ત્યાં પગલીઓ મૂકી, પવન પર ચકલીઓ ચાલી
હવાથી ખરતા પગરવમાં, મને ચુપચાપ મરવા દો
પવનની પ્યાલી અડક્યાથી, તૃણોના ઓષ્ઠ પલળ્યા છે
આ ઝાકળભીના આસવમાં, મને ચુપચાપ મરવા દો
આ રાની ઘાસની વચ્ચે, આ રાની ઘાસની માફક
અસલ વગડાઉ વૈભવમાં, મને ચુપચાપ મરવા દો

ઉદયન ઠક્કરની આ કવિતા વસંતપંચમીએ કરવા જેવી પ્રાર્થના સમાન છે. કવિ અહીં પ્રકૃતિના ગોદમાં મોત માંગે છે. વિદાયનો પણ વૈભવ બનાવે, એ લાગણીનું નામ છે વસંત !

એક્ચ્યુઅલી, ભારતીય સંસ્કૃતિના નામે મેસેજીઝની ઠોકાઠોક કરનારા એટલું ય જાણતા નથી કે, વસંતના વધામણા ફાગણ સાથે થાય. આપણી મોસમમાં પણ ચાલીસ દિવસ પહેલા ઋતુનું ગર્ભાધાન થાય (પ્રસવ સવા મહિને થાય એ બાદ !) એની વૈજ્ઞાાનિક વાસ્તવિકતાને ધ્યાનમાં લઈ વસંતપંચમી વહેલી ઉજવાઈ જાય ! ટેકનિકલી, ફાગણી પૂનમ પછી ધૂળેટી સંગાથે વસંત શરૃ થાય. અત્યારે તો શિશિર ચાલે છે.

જો ભારતીય પંચાંગ ખબર હોય તો મોબાઇલ પર ‘નેચરલ સીનસીનેરી’ના ફોટો જોઈને હરખાતી પ્રજા મોબાઇલ સ્વીચ ઓફ કરી નેચરની સાથે થોડી મિનિટો મૌન બેસી નથી શકતી. બસ, નીરખવાની પ્રકૃતિને, આપણી આસપાસની સચરાચરની સૃષ્ટિને. પવનની લહેરખી પાંદડાઓને ડોલાવે તે જોવા અને સાંભળવાનું, લીલા ઘાસ સાથે પગના ખુલ્લાં તળિયા ઘસવાના, ફૂલોની કોમળ પાંદડીઓથી આંગળીને ટેરવે ઝાકળના ટીપાં ફોડવાના. આકાશના બ્લ્યુ બેકગ્રાઉન્ડમાં વ્હાઈટ કલાઉડસની લસરકે અદ્રશ્ય ચિત્રકારે દોરેલા રેન્ડમ પેઇન્ટિંગ્સ માણવાના. નદી તળાવના પાણીમાં ઉઠતા વમળો પર હળવેકથી ચાલી જતું કોઈ ઢાલીયું જીવડું જોતાં જોતાં વહેતી-ટપકતી જળધારાઓનો કલકલ ધ્વનિ સંભળવાનો ! ટાગોરના શબ્દોમાં કુદરત પાસેથી પ્રેમ કરવાની કળાની દીક્ષા લેવાની.

વસંતપંચમી આજે લગ્નનું મુહૂર્ત થઈ ગયું, પણ ભારતીય જનજીવનમાં એ પ્રેમ કરવાની મોસમ હતી એટલે શિયાળો સાવ ગયો ન હોય અને ગુલાબી ગુલાબી ઠંડી હોય, ઉનાળો સાવ આવ્યો ન હોય પણ જરાતરા ગરમાટાવાળી હૂંફ હોય અને આ સમય છે, પ્રેમીઓનો (પતિ-પત્ની હોવું ફરજીયાત વસંતવિહારના સંસ્કૃત સાહિત્યના ઉલ્લેખો મુજબ નથી. પ્રિયજનો જ છે, એકબીજાને ગમતા હોય અને પરસ્પર સંબંધ હોય એવા યુવક-યુવતીઓ)નો આનંદમય પ્રણયક્રીડા કરવાનો ! ફીલિંગ હોર્ની અનુભવવાનો.

સંસ્કૃત ગ્રંથ ‘રસમંજરી’નો શ્લોક છે આખો જોડાક્ષરોથી બનેલો હોઈને ટાઇપ કરેલો વાંચવામાં ય આંખોના લોચા વળી જશે. પણ ‘પ્રેમે દિદ્દક્ષા રમ્યેનું….’થી શરૃ થઈ ચોથા ચરણમાં ‘ક્રીડાસંયોગ : સપ્તધા સમાત્’થી પૂરો થાય છે. એમાં ડેફિનેશન છે : રમણીય અને સુંદર, મનગમતી વ્યક્તિને જોયા કરવાની ઇચ્છાથી પ્રેમ શરૃ થાય છે. તેની (અને તેનો સાથ રહેવાની) ચિંતા થાય એ અભિલાષા થયા કરે. બુદ્ધિ બધા તર્ક-વિચાર છોડીને એના રાગ (મોહ)માં આસક્ત (એટેચ્ડ) થઈ જાય. એ ખેંચાણ એટલું તીવ્ર થાય કે પછી થોડોક વિયોગ-જુદાઈ પણ અસહ્ય થાય અને જીરવાય નહિ. એ પ્રણયનો સ્નેહતાંતણો અને એમાંથી કામદેવ અને પત્ની રતિના મૈથુન/ લવમેકિંગ પરથી આવેલો સેકચ્યુઅલ મેટિંગનો શબ્દ ‘રતિક્રીડા’ની ઇચ્છા જાગૃત થાય ! એકમેકમાં ગૂંથાઈ-પરોવાઈને પીગળી જઈ એકકાર થવાની એ સમાગમ થાય… – આ આખી ઘટના જાણે શેરડીના સાંઠામાંથી રસ, તેમાંથી ગોળ, ખાંડ, મોલાસીસ એમ રૃપાંતર થાય એમ પ્રેમના વિવિધ તબક્કા આકર્ષણથી મિલન સુધી પહોંચે એને શૃંગારરસ કહેવાયો છે ! આ ય શાસ્ત્રોક્ત છે, જો વેલેન્ટાઇન્સ ડે પડતો મૂકી ભારતીય પ્રેમોત્સવ વસંતપંચમીએ મનાવવો હોય તો !

શાસ્ત્રો પરથી યાદ આવ્યું. રાજામાંથી ઋષિ બનેલ ભર્તૃહરિએ સુખ્યાત ‘માલતી શિરસિ જુમ્ભણં…સ્વર્ગ એશ : પરિશિષ્ટ આગમ : ‘ વાળો શ્લોક ‘શૃંગાર-શતક’માં લખ્યો છે. માથા પર માલતીના પુષ્પોની માળા (મતલબ સજાવટ-સુગંધ), મુખમાં કેફી ઘેનની ફુરસદના બગાસા, દેહ પર કેસર ઘોળેલા ચંદનનો લેપ, અને છાતી પર પડેલી માદક મસ્તીના મૂડમાં રહેલી પ્રેયસી-સ્ત્રી-આને જ સ્વર્ગ કહેવાય. બાકીના શાસ્ત્રો તો પરિશિષ્ટ યાને વધારાના, બિનજરૃરી છે ! ક્યા બાત !

ભર્તૃહરિએ વૈરાગ્ય શતક પણ લખેલું એવું જનમઘરડાઓ યાદ દેવડાવશે. એમને જત જણાવવાનું કે પહેલા ભોગ માણ્યા બાદ, એમને વૈરાગના વિચાર આવેલા. આપણી નવી પેઢીને તો ધરાર સામાજીક ઠેકેદારો શૃંગારના કોઈ અનુભવ વિના જ વૈરાગી બનાવવા ઉપર તૂટી પડયા છે. પ્રેમ ન કરતો સમાજ પછી વ્હેમમાં આવીને હિંસા જ કરવા લાગે !

એવું નથી કે કેવળ સંસ્કૃતવાળો હાઇ-ફાઇ, ઉમરાવ ભદ્રવર્ગ જ આવું વિચારતો. આપણા લોકસાહિત્યના દોહરા જોઈ લો. ‘સૂરજ ઢલતે દેખ કે, ચકવી બૈઠી રોઈ…ચલો, ભયા ઉણ દેશ મેં (જહાં) રૈન કભી ન હોઈ !’ અજવાળામાં દિવસે મિલન શક્ય, પણ રાત પડયે પાછા વિખૂટાં પડવું પડે એવા ( કોલેજીયન) પ્રેમીઓની વાસંતી વ્યથા અહીં છે. તો સામે પક્ષે કાઉન્ટર દોહરો છે. સજ્જન સકાળે જાયેંગે, નૈન ભરેંગે રોય…બિધ ! તું ઐસી રૈન કર, ભોર કભી ન હોય ! સાંજ પડયે વિરહિણી પ્રિયા આનંદમાં આવે છે કે આખો દિવસ ઘરની બહાર રહેતો પિયુ મને હવે મળશે, પણ સવાર પડયે વિલાસ છોડી પાછો ચાલ્યો જશે, તો આવી સવાર કદી પડે જ નહિ એવી જ પ્રાર્થના વિધાતાને કરવાની !


એટલે જ રમેશ પારેખે વાસંતી રતિવૃત્તિને વધાવતી કવિતા લખી હશે : બાંધી ન બંધાઈ કંચૂકીમાં એની પોટલી, વક્ષ ચડિયાતાં થયા ગુલમહોર મ્હોર્યા એટલે…! વાયુ અણિયાળો થયો, તેની ય ના પરવા કરી, મન ઉઝરડાતાં થયા ગુલમહેર મ્હોર્યા એટલે !…શબ્દકોશો અને શરીરકોષોની પેલે પારના-પર્વ ઉજવાતાં થયા, ગુલમહોર મ્હોર્યા એટલે!….કઈ તરફ રહેવું અમારે, કઈ તરફ વ્હેવું ‘રમેશ,’ ભાન ડહોળાતાં થયા, ગુલમ્હોર મ્હોર્યા એટલે ! વાહ, શબ્દ અને શરીર બે ય કોશની બહાર ઉજવાતું પર્વ એટલે પરસ્પરના જીન્સી આવેગનો પ્રેમ !


પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસરની પરાગરજથી ખીલેલા ફૂલો પર એની પ્રજનન માટે ઉન્મત્ત સુગંધથી આકર્ષાયેલી મધમાખીઓનું ઝૂંડ આવી ચડે એટલે ભારતમાં વસંતની મોસમને ‘મધુમાસ’ કહેવાયો. શિવે ક્રોધમાં ભસ્મ કર્યા પછી વરદાન આપીને ‘અનંગ’ (મિસ્ટર ઇન્ડિયા જેવા ઇન્વિઝિબલ) રૃપે સજીવન કરેલા કામદેવનો હેપી બર્થ ડે, એટલે વસંત પંચમી ! માટે પોતાને ધર્મની વિરુદ્ધ ન હોય એવો કામ (એટલે અહીં ધર્મ માને સોશ્યલ કોડ ઓફ કન્ડકટ માટે બળાત્કાર-છેતરપિંડી-બળજબરી જેમાં ન હોય એવી કામવૃત્તિ, યાને રસિકતા) કહેનાર કૃષ્ણ જ પોતે વસંત છે, એવું ગીતામાં કહે છે. આ સરસ્વતીપૂજનનું પણ પર્વ છે. અને બેંગાલુરૃની ઘટના જેવા વાસનાલોલુપ લાળટપકાઉ ફિમેલ મોલેસ્ટેશન કરનારાઓ માટે લગ્ન વિનાના મુક્ત પ્રણયના હિમાયતી કાલિદાસે પણ ‘અભિજ્ઞાાન શાકુંતલમ’માં વોર્નિંગ સાઇન્સ આપી છે.


પ્રકૃતિપ્રેમી શકુંતલાને ભોળી હરણી અને એના પર મોહિત થઇ (પછી એને ભૂલી જતા) રાજા દુષ્યંતને ભમરાની સાથે કાલિદાસે સિમ્બોલિકલી જોડયા છે. શકુંતલા એટલી સેન્સિટિવ છે કે ફુલો ચૂંટીને તોડતી નથી, પણ નીચે ખરેલા શિરીષના પુષ્પો પોતાની માળા અને વેણી માટે લે છે, કાનમાં ઈયરિંગ્સની જગ્યાએ પહેરે છે. અને વિચારે છે કે ભોગી પુરૃષો વિલાસ પછી જે રીતે સ્ત્રીને તરછોડી દે, એવી જ (અવ)દશા આ ખરેલા ચીમળાતા પુષ્પોની છે ! અને એક દ્રશ્યમાં તડપીને શકુંતલાને યાદ કરતો પ્રેમી દુષ્યંત એનું ચિત્ર બનાવે છે, ત્યારે મૃગના શિંગડાની અણીએ પોતાની આંખ સાફ કરતી મૃગી (હરણી) બતાવે છે. મતલબ, સહવાસમાં એવો વિશ્વાસ હોવો જોઇએ કે હરણ શિંગડાને સ્થિર રાખશે એ ભરોસે હરણી આંખ ખંજવાળે છે ! આ છે ભરોસો પેદા કરતો (પ્રેમ)ભાવ ! બ્રહ્માનંદ સ્વામીના શબ્દોમાં : ‘વસંતઋતુ આવી મારા વ્હાલા, રંગભર ફાગ રમાડો… કાનકુંવર કરૃણાના સાગર, પૂરણ રસ દેખાડો !’


અને માટે જ શીર્ષક પંક્તિમાં કવિ હિતેન આનંદપરા યૌવનના આનંદી મિજાજને સાંજ પડયે ખીલેલા દેખાતા બગીચામાં જોતા હોય એવી પંક્તિઓ રચે છે, હર્ષદ ચંદારાણા આ પ્રણયપર્વને ક્લિક કરી લેતા લખે છે : હોય મારી બાજુમાં તું, એ પ્રસંગો ઝડપવા… ફૂલના કેમેરા લઇ નીચા વળે છે ગુલમહોર ! જેબ્બાત !

***

પૃથ્વીના ઉત્તર ગોળાર્ધમાં વસંત આવે ત્યારે સ્ટ્રેપ્ટોમાઇસીસ નામના બેક્ટેરિયા ‘જીઓસ્મિન’ નામના રસાયણનો સ્ત્રાવ કરે છે. જેને લીધે પશ્ચિમમાં આપણે ત્યાં વરસાદમાં જે ભીની માટીની સુગંધ આવે એવી મહેક આવવાની શરૃ થઇ જાય છે. પછી તો ત્યાંની પાનખર બાદ નવા તાજાં લીલા પાન આવે કે પંખી-પશુઓના બચ્ચાંઓ દેખાવ એટલે સ્પ્રિંગટાઇમની તિતલીમય છડી પોકારાઇ જાય. શિયાળાના દિવસો ટૂંકા હોય, પણ વસંતથી દિવસો લંબાય, એ છોડની ‘સર્કાડેયન રિધમ’ને ખબર પડી જાય, કારણ કે લીલા પાંદડામાં ફોટોરિસેપ્ટર્સ હોય, જે પ્રકાશ બાબતે સેન્સિટીવ હોય.

એક થિયરી એવી પણ છે કે, ડૉપામાઇન નામનો દિમાગનો મેજીકલ કેમિકલ જે આનંદ, ઉત્સાહ, આત્મવિશ્વાસ અને યાદશક્તિ માટે કારણભૂત ગણાતો હોય છે, એ વસંતના આગમન સાથે યુવાનોમાં વધુ પ્રમાણમાં ઝરે છે. કારણ કે, એનો સંબંધ સૂર્યપ્રકાશ સાથે છે ! (ભારત જેવા દેશોમાં તો કૂણા તડકાવાળો શિયાળો પણ એ રીતે જરા રોમેન્ટિક જણાય !) એટલે જ વસંતપંચમી અને વેલેન્ટાઇન ડે જેવા યૂથ ફેસ્ટિવલ્સ એક જ ગાળામાં આવતા હશે ? પોઝિટિવ યૂથફૂલ એનર્જીનું પ્રમાણ આ ફેબ્રુઆરીમાં વધારે હોય એટલે ?

ડેફિનિટલી, સર્કાડયન રિધમ એટલે ૨૪ કલાકના દિવસમાં ક્યારે સ્ફૂર્તિ-મૂડ વધુ હોય અને ક્યારે સુસ્તી-આળસ વધે, ઝોલાં આવે એ બોડી ક્લોકની સાયકલ પર તો વસંતની અસર થાય જ. વિનિયલ ગ્લેન્ડ ગ્રંથિમાંથી ઝરતો મેલાટોનીન હોર્મોન ડાર્કનેસ (અંધારુ) વધે, એમ ઘેન વધારી આપણને ઊંઘાડી દે ! એના લેવલમાં ગરબડ થાય તો ધ્યાન (ફોક્સ) અને યાદશક્તિ પર અસર થવા લાગે. જો આપણે પરાણે લાઇટો ચાલુ રાખી ઉજાગરા વેઠી મોબાઇલ મચડયા ન કરીએ, તો વસંતમાં એ એકદમ સંતુલિત રહે ! એટલે આ ‘રિજુવિનેશન’ની મોસમ ગણાઇ હશે ? આમ પણ ચોમેર રંગબેરંગી ફૂલો હોય તો મૂડ મસ્ત ક્રિએટિવ જ રહે ને !

પણ ‘નવપલ્લવિત’ (રિજુવિનેટનું ભાષાંતર, બડી) થવાને બદલે જો દિલોદિમાગ પર ધૂળ બાઝી જાય તો ? કુદરત પાસેથી માણસ શીખતો નથી કે રૃટિન બ્રેક કરતાં રહેવું જોઇએ, મોસમ બદલાતી રહેવી જોઇએ ! નહિ તો ધીરે ધીરે લાઇફ મોનોટોનસ અને મિકેનિકલ થઇ જાય. પછી વસંતપંચમીએ કંકોત્રી છપાવનારા એકબીજાને નોટિસો મોકલતા થઇ જાય ! માણસ થોડો બોર-જામફળ છે કે તોલમાં જ એને જોખવાનો હોય ? એ તો મોગરો-આંબો છે, જે ઊભા ઊભા પોતાની સુવાસ આસપાસ ફેલાવી દે !

માટે વસંત એટલે બી લેઝી, બી ક્રેઝી, બી ઈઝી) ! થોડો આરામ, થોડી મસ્તી, થોડી સરળતા. થાક ખંખેરીને ભીતરથી ખીલવા અને ખુલવાનું રિમાઇન્ડર. ભૂલકાંઓ જેવું કૂતુહલ અને પતંગિયા જેવી ચપળતા. બહાર ચોંટાડીને ફરીએ છીએ એ પ્લાસ્ટિકનું સ્મિત ક્યારેક ઘરના જ પાર્ટનર સામે અનાયાસ ફરકાવીને આંખ મિચકારી લેવાની ઋતુ ! વિરાટ કોહલીનું પૌરૃષ અને સની લિયોનીની માદકતાને ઉજવી લેવાની સીઝન.

અને એ યાદ રાખવાનું કે માણસોને લિબરલ કહી મજાક કરી ઉતારી પાડો, પણ પ્રકૃતિનો મેસેજ તો ઈશ્વર સેન્ડ કરે છે, એ ચિત્તને ક્લિક કરી વાંચો ! કોમળ, સુંદર ફૂલોને યૌવન અને રંગ આપતી વખતે ધરતી એમાં કાંટા મુકતી નથી. નહિ તો એની નાજુક પાંદડીઓ ચીરાઇ જાય. પણ એ ફુલોના રક્ષણ માટે કુદરત સિક્યોરિટી ગાર્ડ જેવા અણીયાળા કાંટા રાખે છે. જેથી કોઇ અળવીતરાં અધૂરિયા કે લુચ્ચા લુખ્ખા એ યુવાપુષ્પોને નડે કે કનડે નહિ. એમને તોડે-મરોડે નહિ, એમને મસળે કે રગદોળે નહિ !

આ ફુલો એટલે યૌવનમત્ત યુવતીઓ, આ ફૂલો એટલે ટ્રાન્સપેરન્ટ ટીનએજર્સ, આ ફૂલો એટલે સમાજના સાચા સર્જકો, આર્ટીસ્ટસ. આ બધા કીમતી છે. એને પવને ઝૂલાવવાના છે, પાણી-પ્રકાશ આપી પોષવાના છે. કચડવાના નથી, તરછોડવાના નથી, મારવા-કૂટવાના કે મોલેસ્ટ કરવાના નથી. કારણ કે, એ સંસારની વસંત છે. નમણી રમણીઓ જીવનમાં ઉલ્લાસ પૂરે છે. બાગ ખેદાનમેદાન કરો, તો એનું સૌંદર્ય માણી ન શકો. સૌંદર્યનો ઉત્સવ હોય, એને બળજબરી કરી ઉકરડો ન બનાવાય. તરૃણો-ટીન્સ આઝાદીથી પોતાની જવાની માણવા ભોગવવા ઈચ્છે છે, કારણ કે રિઝર્વ બેંકની તમામ નોટો ભેગી કરીને પણ તરોતાજા જવાનીનો એ તરવરિયો થનગનાટ ખરીદી શકાતો નથી ! કલાકારો જીંદગીને એમની કળા – ચિત્ર, સંગીત, અભિનય, સિનેમા, શિલ્પ, લેખન, નૃત્ય વગેરેથી કંટાળાજનક બનતી અટકાવે છે. મનોરંજન અને મનોમંથનના વિસામા આપે છે.

સો-દોઢસો મવાલીઓ ઓછા થશે તો બીજા એવા જ હજારો ઊભરાયા કરે છે, પણ એક સર્જકની સર્જકતા એન્ટીલિબર્ટી કોમવાદી – ધાર્મિક – જ્ઞાાતિવાદી – પરંપરાવાદી માનસ તોડી નાખે, એનું રિપ્લેસમેન્ટ ફોરવર્ડેડ સોશ્યલ નેટવર્ક કોમેન્ટસથી થઇ શકતું નથી. ‘હેતુ’થી પોલિટિકલ પ્યાદાંઓ બનનારા એટલા વધી ગયા છે કે સંતત્વના નામે વસંતત્વનો ‘સેતુ’ બનનારાઓને પરેશાન કરતા જ રહે છે ! સાચેસાચી સમસ્યા ઉકેલવાના બદલેએ કલાકારોની પાછળ પડી એમના પંથ પર કાંટા વિખેરવામાં વિકૃત આનંદનો વિજયનાદ કરે છે. આ પરાક્રમ નથી, ચક્રમવેડાં છે. જ્યાં પૂર્વગ્રહની નફરત હોય ત્યાં વસંત મૂરઝાઇ જાય. પછી નવું કશું ખીલે જ નહિ. જિંદગી બંજર-વેરાન થઇ જાય. રમ્ય ઉદ્યાન ઉજ્જડ રણ બની જાય !

માટે કાંટા બની ફૂલોને પીંખવાને બદલે, કંટક તરીકે એના રક્ષણનો સંકલ્પ લઇએ, એ ય વસંતપંચમીની શુભ સરસ્વતીપૂજા છે. ગુટકાથી ગોલમાલ સહન કરી લેતો દેશ આજે સહજ પ્રેમની મુક્ત અભિવ્યક્તિને ‘ટૉલરેટ’ કરી શકતો નથી. જો સ્નેહપ્રદર્શનની મોકળાશ જ ન આપો તો આયાતી વેલેન્ટાઇન્સ ડે યંગથીંગ્સને અંદરખાનેથી આકર્ષ્યા જ કરશે. એનો વિરોધ રૃઢીજડ પછાતપણું દર્શાવે છે, જે ભારતનો અસલી વારસો નથી.

છોકરા-છોકરી પ્રેમની વાસંતી ક્ષણો માણે, એનાથી માનવસંસ્કૃતિના આનંદનો પિંડ બંધાણો છે. એના વિલન બનવામાં બહાદુરી નથી, બદમાશી છે. ઈશ્કની ઈર્ષા અનુભવતો સમાજ ચંપક થાય, ચેમ્પીયન નહિ. લૅટ ધેમ બ્લોસમ. યૌવન એટલે વસંતનું વન. પ્રણયક્રીડા તો સ્પ્રિંગનું સ્પ્રિંકલર છે. નહીં તો શું આદર્શના અને ભક્તિના સ્લોગનો ગોખીને જ મરી જવાનું છે ? પાર્કિંગના ગાર્ડ બનવાને બદલે પાર્કના ગાઇડ બનવાની ટેવ રાખો ! શરમના ધોકાને બદલે શાબાશીનો ધબ્બો મારી મૈત્રીમહોત્સવ કરતાશીખો !

મનનો મેલ નીતારશો, તો તનને મળશે શુભ વસંતપંચમી ! વોલ્ટ વ્હીટમેનની ભાષામાં આઈ સેલિબ્રેટ માયસેલ્ફ એન્ડ સિંગ માયસેલ્ફ !

ઝિંગ થિંગ

जहां में फिर हुई ऐ ! यारों आश्कार बसंत
हुई बहार के तौसन पै अब सवार बसंत
निकाल आयी खिजाओं को चमन से पार बसंत
मची है जो हर यक जा वो हर कनार बसंत
अजब बहार से आयी है अबकी बार बसंत

जहां में आयी बहार और खिजां के दिन भूले
चमन में गुल खिले और वन में राय वन फूले
गुलों ने डालियों के डाले बास में झूले
समाते फूल नहीं पैरहन में अब फूले
दिखा रही है अजब तरह की बहार बसंत

दरख्त झाड़ हर इक पात झाड़ लहराए
गुलों के सर पै बुलबुलों के मंडराए
चमन हरे हुए बागों में आम भी आए
शगूफे खिल गए भौंरे भी गुंजन आए
यह कुछ बहार के लायी है वर्गों बार बसंत

कहीं तो केसर असली में कपड़े रंगते हैं
तुन और कुसूम की जर्दी में कपड़े रंगते हैं
कहीं सिंगार की डंडी में कपड़े रंगते हैं
गरीब दमड़ी की हल्दी में कपड़े रंगते हैं
गर्ज हरेक का बनाती है अब सिंगार बसंत

कहीं दुकान सुनहरी लगा के बैठे हैं
बसंती जोड़े पहन और पहना के बैठे हैं
गरीब सरसों के खेतों में जाके बैठे हैं
चमन में बाग में मजलिस बनाके बैठे हैं
पुकारते हैं अहा! हा! री जर निगार बसंत

कहीं बसंत गवा हुरकियों से सुनते हैं
मजीरा तबला व सारंगियों से सुनते हैं
कहीं खाबी व मुंहचंगियों से सुनते हैं
गरीब ठिल्लियों और तालियों से सुनते हैं
बंधा रही है समद का हर एक तार बसंत

जो गुलबदन हैं अजब सज के हंसते फिरते हैं
बसंती जोड़ों में क्या-क्या चहकते फिरते हैं
सरों पै तुर्रे सुनहरे झमकते फिरते हैं
गरीब फूल ही गेंदे के रखते फिरते हैं
हुई है सबके गले की गरज कि हार बसंत

तवायफों में है अब यह बसंत का आदर
कि हर तरफ को बना गड़ुए रखके हाथों पर
गेहूं की बालियां और सरसों की डालियां लेकर
फिरें उम्दों के कूंचे व कूंचे घर घर
रखे हैं आगे सबों के बना संवार बसंत

मियां बसंत के यां तक रंग गहरे हैं
कि जिससे कूंचे और बााार सब सुनहरे हैं
जो लड़के नाजनी और तन कुछ इकहरे हैं
वह इस मजे के बसंती लिबास पहरे हैं
कि जिन पै होती है जी जान से निसार बसंत
बहा है जो जहां में बसंत का दरिया
किसी का जर्द है जोड़ा किसी का केसरिया
जिधर तो देखो उधर जर्द पोश का रेला
बने हैं कूच ओ बााार खेत सरसों का
बिखर रही है गरज आके बेशुमार बसंत

‘नज़ीर’ खल्क में यह रुत जो आन फिरती है
सुनहरे करती महल और दुकान फिरती है
दिखाती हुस्न सुनहरी की शान फिरती है
गोया वही हुई सोने की कान फिरती है
सबों को ऐश की रहती है यादगार बसंत

(नज़ीर अकबराबादी १८ वीं शताब्दी  )

spring-2-copy

~ જય વસાવડા ( ગુજરાત સમાચાર, અનાવૃત * ૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૭ )

 
6 ટિપ્પણીઓ

Posted by on ફેબ્રુવારી 4, 2017 in art & literature, romance, youth

 

ચંદ્રકાંત અને સૂર્યકાંત….

બક્ષી સાથે એટલા સ્મરણો છે, કે પછી એ વહેંચવાનો ય સતત થાક લાગે. કેબીસીની જેમ આપણે થોડા લાગણીના સ્ટોલ માંડી બેઠાં છીએ ?

આજે બક્ષીનો જન્મદિવસ છે. ઘણા ગુજરાતી લેખકો જીવતે જીવ ઠૂંઠા જેવા થઇ જાય છે, પણ બક્ષીના મુળિયા એમના નિધનના આટલા વર્ષે ય એમના દિલફેંક આશિક જેવા ચાહકોમાં જડબેસલાક ઊંડા ઉતરેલા છે. એમાં એમણે કાળજીપૂર્વક ખીલવેલી પોતાના ફરતેની એક ઝમકદાર આભાનો પણ ફાળો છે, અને મહેનત કરીને જમાવેલી એમની ઘૂઘવતા સમન્દર જેવી અફાટ પ્રતિભાનો પણ મસમોટો ફાળો છે.

ક્યારેક કોઈક અર્ધદગ્ધ મુગ્ધમતિ વાચક મને પૂછે છે કે તમે હમણાં કેમ બક્ષી પર લખતા નથી ? હવે આ સવાલ મુંબઈ જતાં સૌરાષ્ટ્ર મેઈલમાં સુરતથી ચડીને “અમદાવાદ કયારે આવશે ?” પૂછતાં ડફોળેશ્વર જેવો જ મને લાગ્યો છે. એટલા માટે કે, બક્ષી ગુજરી ગયા ત્યારે મેં ‘ગુજરાત સમાચાર’ના લેખક હોવા છતાં એ જેમાં લખતા એ ‘દિવ્ય ભાસ્કર’માં સુરેશ દલાલ અને આકાર પટેલ સાથે મેં મિત્ર મનીષ મહેતાના આમંત્રણથી ‘શોક’ ( ગુજરાતી અને અંગ્રેજી બંને અર્થમાં !) ગ્રસ્ત એડિટોરિયલ લખેલો. ગુજરાતી પત્રકારત્વમાં દુર્લભ એવી આ ઘટનામાં બક્ષી પ્રત્યેના મારા ભાવની પ્રિય શ્રેયાંસભાઈને પણ ખબર હતી, એમણે પણ મને ટોક્યો નહિ, એ એમની અદભૂત ઉદારતા. પછી ‘ફૂલછાબ’ , ‘આરપાર’ અને એક સંપાદિત પુસ્તકમાં ત્રણ અંજલિલેખો લખ્યા. ‘નવભારત’ના અમદાવાદમાં અને વિરલ રાચ્છનાં જામનગરમાં એમ બે કાર્યક્રમો કર્યા. એક પુસ્તક સંપાદિત કર્યું. મારી કોલમમાં પણ લખ્યું. એમને ટ્રિબ્યુટ આપતો લેખ એમની શૈલીમાં લખ્યો. હજુએ વાર તહેવારે મારા સર્જન-પ્રવચનમાં યાદ કરતો જ રહું છું. એ કોઈ નવી નવાઈ નથી બક્ષી યાદ આવ્યા વગર રહે જ નહિ. શિશિર રામાવત લિખિત બક્ષી પરના નાટકનો મુંબઈમાં પ્રીમિયર હતો ત્યારે વરસતા વરસાદમાં ફ્લાઈટ પકડી દોડતો નહિ, પણ ઉડતો પહોંચેલો.

પણ બધી જ પર્સનલ મેમરીઝ પબ્લિકમાં ખુમચો લઈને વેંચવા માટેની નથી હોતી. બક્ષીને પણ એક જેન્યુઈન લગાવ મારા માટે હતો. એમના પુત્રી રીવાબહેન અને અંગત મિત્ર પ્રકાશક જયેશ શાહ એના સાક્ષી છે. હું એમને વાંચતો પહેલેથી, પણ મળ્યો બહુ મોડો. પણ એ બધા સ્મરણો તો હું લખી ચુક્યો છું. અહીં મુકવા માટે ફંફોસ્યા, પણ મારા અગાધ વિસ્તરતા ખજાનામાં ક્યાંક છે ખરા, પણ હાથવગા નથી. ક્વિક રિકેપ કરવા જાઉં તો એ એક સિરિયલ થઇ જાય એટલી સામગ્રી છે. પણ એક સંતોષ છે : જીવતેજીવ એક વાચકમાંથી લેખક તરીકે એમનો પ્રેમ પામવાનો. મૃત્યુ પછી ઉભરાતી શ્રદ્ધાંજલિને બદલે જીવતેજીવ જ એમના પર મેં ‘જન્મભૂમિ’માં લેખ લખેલો, એ એમણે ખુદ એમના પુસ્તકમાં જાતે સંપાદિત કરીને મારા નામ સાથે મુકેલો. મતલબ, પરસ્પર પ્રેમ કે કદર અવ્યક્ત રહી ગયાનો પસ્તાવો નથી. એમનો છેલ્લો ઇન્ટરવ્યૂ ઈટીવીના ‘સંવાદ’માં કરવા મળ્યો એનો અનહદ આનંદ છે. અને દુઃખ પણ કે એમનો એ લાસ્ટ પબ્લિક ઇન્ટરવ્યૂ હતો. મિત્ર દીપક અંતાણી અને કૌશલ ઉપાધ્યાય ત્યારે સંવાદની ટીમમાં હતા. એ સાક્ષી છે કે બક્ષી ઓન કેમેરા એવું બોલેલા કે જયબાબુ છે એટલે એમની સાથે ગપસપ કરવા આવ્યો છું, નહિ તો હું આ સેટ પર પગ મુકવાનો નહોતો ( અગાઉ એમણે ત્રણ વાર ના પાડેલી). પછી અભિયાનમાં એમની જ ‘વિકલ્પ’ના વિકલ્પરૂપે  ‘રંગત સંગત’ પણ લખી એ જાણે પાસિંગ ધ બેટન જેવો ઝમાઝમ રોમાંચ હતો.

મારા તો પુસ્તકો જ બક્ષીબાબુને લીધે છપાયા. એમણે ભલામણ કરી અને ભાગ્યે જ લખે ( એક વાર એમના હેડ ઓફ ધ ડીપાર્ટમેન્ટ નગીનદાસ સંઘવી માટે લખેલી ) એટલા ઉમળકાથી એની એક નવોદિત નોન-બ્રાન્ડેડ વાચક કમ લેખક માટે, એનું લખાણ રસથી વાંચીને પ્રસ્તાવના પણ લખી. એ અમદાવાદ ક્રોસવર્ડમાં મળી જાય , તો હાથ પકડીને ઘેર લઇ જાય. મારા મમ્મીની બીમારીમાં ડોક્ટર માટે સલાહો આપે. ( વધુ એક મિત્ર એમની ભેટ ડો. મુકેશ બાવિશી ) પુસ્તકમેળામાં ‘જવા દો, આ બધા લંગૂરોને’ કહી એ મારો હાથ પકડી કલાકો ફરેલા અને પુસ્તકોની પાટણના પટોળાં જેવી ભાતીગળ રંગબિરંગી વાતો કરેલી. બહુ ઓછા વાચકોને ખબર હશે કે ત્યારે મોબાઈલનું આટલું ચલણ નહોતું પણ એકબીજાના લેખ વાંચી ઘણી વાર અમે લેન્ડલાઈન પર વાતો કરતા. અમારા બંનેની શૈલી અને વિષયો અનેક વાર જુદા રહેતા ( જેમ કે, હું ફિલ્મો પર બહુ લખતો અને બક્ષી રાજકીય ઈતિહાસ પર વધુ લખે…એમની ભાષામાં ઉર્દૂ આવે તો મારામાં કાઠિયાવાડી અને અંગ્રેજી, એ ટૂંકું લખે ને હું લાંબુ, એ ફિક્શન લખી શકતા, મારી એ લાયકાત નથી), અને જ્યાં સામ્ય હતું ત્યાં પણ મારા નિરીક્ષણો કે સંદર્ભો પોતીકાં રહેતા. ઘણા બબૂચકો ધારી લે છે એમ હું એમની નકલ કરતો હોત તો સ્વયમ બક્ષી સતત આટલી શિદ્દતભરી મુહોબ્બત કરત ખરા ? પણ આવી લુચ્ચી ટીકા કરનારાઓને તર્ક અને તથ્યો સાથે બાર ગાઉનું છેટું હોય છે. બક્ષી કહેતા જ કે, જગતભરનું હું વાંચી-જમી-ફરી-જીવી-ભોગવીને બેઠો છું, અને સામે એવો જ કોઈ જિંદગી માણનારો મળી જાય જેની સૂઝસમજ તાલ પુરાવે એવી હોય, ત્યારે જે વાતચીત થાય એ માશૂકા સાથેની વસ્લ ( મિલન)ની રાત જેટલી લિજ્જત આપે છે.

સ્માર્ટ કોમેન્ટ બક્ષીને જીભવગી. સ્ટાઈલમાં એરીસ્ટૉક્રેટ, અન્યો સાથે રાજકારણ પણ રમ્યા હશે અને જરાક ‘ઓવર’ સ્વયમપ્રેમમાં પણ ખરા જ. અમુક મહત્વાકાંક્ષા અને થોડી રાજકીય હસ્તીઓની ગૂડબુકમાં રહેવાની “છૂપી” ખ્વાહિશ પણ. અમુક લોકોનો સ્ટ્રેટેજીનાં ભાગ રૂપે વિરોધ કરે અને મૂડનાં ગૂડ મેન. કર્ટસીમાં કર્નલ જેવા. જાણી જોઇને એવી કટ ફટકારતું ક્વોટ આપે, કે એની ચર્ચાઓ થાય. મને એક વાર પુસ્તકનાં પ્રૂફ રીડીંગ બાબતે હસતા હસતા કહેલું કે, “ટાઈટલ પર આપણા નામની જોડણી જોઈ લેવાની અને ચેક પર આપણા નામનો સ્પેલિંગ. બાકી જવા દેવાનું. ટાઈમ એમાં નહિ વેડફવાનો. હસીન કંપનીમાં શરાબ પીવામાં આપવો !” પણ આવી રમૂજો એ કરતા એટલું જ બાકી, સૌજન્યમાં પાછા ના પડે એટલા કન્સર્ન્ડ રહેતા. રંગીનમિજાજી અને લંપટવેડા વચ્ચેનો ફર્ક ઓછાને સમજાય છે. નગીનદાસ સંઘવીએ કહેલું કે, હું કોલેજની કોઈ છોકરીને બેધડક બક્ષી સાથે મોકલી શકું. હિંદુત્વની ઝનૂની વાતો કરતા બક્ષી ઉર્દૂ અને ગાંધીના ચુસ્ત સમર્થક હતા એ પબ્લિક ભૂલી જાય છે. બકુલાબહેનની વિદાય થકી અને કેટલીક રાજકીય અપેક્ષાઓ વાળા મિત્રોની ગુલાંટબાજી પછી જ એમના દિલે જરા અનિયમિત ધબકવાનું ચાલુ કર્યું હશે એમ હું માનું છું.

પણ એક મુલાકાત બહુ યાદગાર છે. જ્યાં બેટમેનનાં માસ્ક વિનાના બ્રુસ વેઇનને સીધા મળી શકાતું હતું. બક્ષીનો તેજાબ ને એ બધું ખરું પણ આમ જો સામે કોઈ હરીફાઈ કે સ્વાર્થ વિનાનો દિમાગમાં બળુકો જીવ ભટકાય તો બક્ષી એકદમ ઇઝીગોઇંગ હતા. કમ સે કમ, મારા તો એ જ અનુભવ છે. બક્ષી કાગળોમાંથી વાંચીને પ્રવચન કરે એ શ્રોતા તરીકે મને ના ગમતું ને હું કહેતો ય ખરો. પણ લેખો લખવાની ફાવટને લીધે એમનો કન્ટેન્ટ ધીંગો રહેતો. રાજકોટમાં એ મિત્ર સુભાષ ભટ્ટના પુસ્તક વિમોચન માટે આવેલા, અને ટિપિકલ ચાપલૂસ ચાહકો, અબૂધ આયોજકો અને વાયડા વેપારીઓથી એ વિઝીબલી કંટાળેલા હતા. હું નજીક ગયો એટલે તરત હાથ દાબીને કહે, ચાલો ક્યાંક ભાગીએ આ તમાશાથી.

રાતના મોડું થયેલું પણ એમને ભપકાદાર હોટલમાં જમવા જઈ નકામી વાતોનો ત્રાસ સહન કરવો નહોતો. ત્યારે ચોવીસ કલાક ચાલતી રાજકોટની ચાની હોટલ સૂર્યકાંત યાદ આવી. હું, સુભાષભાઈ, ઇલિયાસ અને બક્ષી બધાને ચકમો આપી ત્યાં ગયા. પછી ત્યાં એમને ના ઓળખતી ભીડ વચ્ચે જાણે સૂટ ઉતારી સદરો પહેરતા હોય એમ એ રિલેક્સ થયેલા. કટિંગ ચા અને ગાંઠિયા ટેસથી ખાધા. અલકમલકની વાતો મધરાત સુધી ચાલી. હોટલની બહાર ફૂટપાથ અને બંધ દુકાનના પાટિયે સોડિયમ લાઈટની પીળી રોશનીમાં ! એ બક્ષી વધુ ગમેલા, ભલે સ્માર્ટ સુપરમેન નહોતા પણ ક્લાર્ક કેન્ટ વધુ પાવરફુલ હીરો ત્યારે લાગેલો. એ બક્ષી અસલ હતા. હ્યુમન એન્ડ એડોરેબલ. અને અમે લોકો લકી, કે માત્ર લેખક બક્ષી નહિ, પણ માણસ ચંદ્રકાંતનાં અજવાળે ત્યારે અમે બેઠાં હતા સૂર્યકાંતમાં !

એક્સ્પોઝમાં હિમેશના પાત્ર માટે એક સરસ ડાયલોગ છે. ” એક્ટિંગ પે તુમ કામ કર લેના, એટીટ્યુડ પે મૈંને બચપન સે કામ કિયા હૈ”. બક્ષીમાં આ ધાર હતી, અને એટલે જ એ એક જ આધારભૂત બક્ષી હતા. બીજો એવો ઓરિજીનલ પીસ બન્યો જ નથી. મેં એમને મૃત્યુના થોડા મહિના પહેલા સૌરાષ્ટ્રના એક ગામડામાં એમની શરતે પ્રવચન માટેનો આયોજકોનો આગ્રહ પહોંચાડેલો ત્યારે એમણે કહેલું ” જયબાબુ, હવે આ ઉંમરે જ્યાં એરપોર્ટ ના હોય એવા ગામમાં ધક્કા ખાતાં રોડ પર ટ્રાવેલિંગ કરીને થાકવાની મારી તૈયારી નથી.”

આ પોસ્ટ બહુ ઉતાવળે લખવી પડે છે. પૂરું વ્યક્ત થઇ શકાયું નથી. પણ બક્ષી મારા માટે અંગત પિતૃ વાત્સલ્ય રાખતા. યુરોપિયનની જેમ ઈકોનોમી ઓફ ઈમોશન્સ હોવા છતાં એ હૂંફ મહેસૂસ થતી. મને તો એક બહુ જ પર્સનલ અફસોસ રહી ગયો છે, બક્ષીની વિદાયનો. એ જીવતા હોત તો એક બહુ જ અંગત મદદ મને આસાનીથી કરી શકત. અને એમાં એમને કેવો આનંદ થાત ને મને કેવો લાભ થાત એ કલ્પનાતીત ( બિયોન્ડ ઈમેજીનેશન, યુ નો ? ) છે. પણ એ શેર કરવાની વાત નથી. એ બહાને પણ બક્ષી વધુ મિસ થશે ને એ ના હોવાનું દર્દ વધુ કાતિલ કેફ આપશે….

બક્ષી પાછળ રોવાવાળા બહુ મોટા લેખકો કદાચ એટલા નથી, પણ સેંકડો આમ વાચકો છે, જેમની જવાનીને એમની કલમે રવાની આપી.

રેઈઝ એ ટોસ્ટ, ગુજરાતીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય આબોહવાના આ વાતાયન માટે.

 
36 ટિપ્પણીઓ

Posted by on ઓગસ્ટ 21, 2014 in art & literature, personal

 

ફોટુંનાં ફાંટા !

pic 1

આજે વર્લ્ડ ફોટોગ્રાફી ડે.

મારા શોખ અને ડિજીટલ કેમેરાની હાથવગી સગવડને લીધે પર્સનલ પ્લેઝરથી ઘણા ફોટોનો ટ્રેઝર હું જાતે ક્લિક કરી એકથી કરું છું. એમાં ઝડપભેર ચાલતા ચાલતા લેવાઈ ગયેલો મને બહુ ગમતો આ ફોટો.

આ તસવીર ૨૦૧૨માં ન્યુયોર્કનાં સેન્ટ્રલ પાર્કમાંથી સાંજે બહાર નીકળતાં લીધી હતી. પણ અહીં જે મજા છે એ પુરુષ અને પ્રકૃતિના અદભૂત સમન્વયની છે. એક બાજુ માનવસર્જિત ઈમારતોનું માળખું અને બીજી બાજુ ઈશ્વરસર્જિત વૃક્ષોનું ! બેઉ એકબીજામાં ભળી જાય છે અહીં, અને ઓર્ગેનિક-ઇનઓર્ગેનિકની એક હાર્મની રચે છે. એમાં ય સાંજ છે ત્યારે નેચરલ લાઈટ ફેડ આઉટ થઇ રહી છે અને વીજળીની રોશની હળવે હળવે એને રિપ્લેસ કરી રહી છે, જાણે સજીવસૃષ્ટિ ઓગળીને આધુનિક ટેકનોલોજીના આક્રમણ માટે જગ્યા કરી દેતી હોય એમ…અને આ બધું જ ફ્રેમને સભર કરતી શરીરની નસ જેવી સુંદર પાન-ડાળખાંની નજરની આરપાર નિહાળી શકાય છે. જાણે આખું આકાશ ધરતીનું કેનવાસ બને છે !

ખેર, ચાલો હવે ન્યુયોર્કમાં જ ઝડપેલો આ નિર્જીવ-સજીવના મિલન સમો ફોટો જુઓ, અને કંઈ ટાઈટલ સુઝે છે ? તો કોમેન્ટમાં ટહુકો 😛 🙂

DSC07798

 
37 ટિપ્પણીઓ

Posted by on ઓગસ્ટ 19, 2014 in art & literature, personal

 

વેકેશનલિસન: ફૂટી કિસ્મત હોગી તેરી, અગર તૂને યે બાત ન માની…

rio_2

રીડરબિરાદર, સોરી યાર. પણ બ્લોગિંગની નજર ઉતારવા લીંબુ-મરચાંનો ફોટો અહીં પેસ્ટવો પડશે ! હીહીહીહી. 😛 ફરી શરુ કરવા ધરેલા બ્લોગિંગમાં કંઈને કંઈ વાંધા અને વચકા આવતા જ રહે છે. હજુ એ ચાલુ છે, પણ આજે તો મક્કમપણે અમુક અગત્યની બાબતો બાજુએ રાખી આજનો લેખ મૂકી બેસી ગયો. કેમ ? કારણ કે , ગયા વર્ષે પણ અહીં આમ જ કરેલું. વેકેશનમાં જોવા -સાંભળવાની બાબતો અંગે ભૂખ જગાડો તો એ પીરસવું પણ પડે ને ! હજુ બીજા વેકેશન આર્ટીકલ્સ પણ સજાવીને મુકવાની નેમ છે. ને એવું તો બીજું ઘણું મુકીને આ હાઈબરનેશનમાં ગયેલા ગ્રહને ફરી જીવતો કરવો છે. પણ લાચાર છું કે હું એક જ છું, મારી પાસે કોઈક ઉમદા સહાયક હોત તો પણ થોડું ક્રિએટીવ સિવાયનું કામ એને સોંપી સમય આયોજન કરત.એવા પ્રયાસો સ-વેતન કર્યા , પણ કાં ઉત્સાહી મિત્રો આરંભે શૂરા નીકળી, પછી ખુદ આ બ્લોગની જેમ ગાયબ થઇ જાય છે. કાં ખરેખર મારી જેમ એમના જીવનમાં વ્યસ્ત બની જાય છે! :O પણ મારાથી અત્યારે એકલે હાથે લાખ ઈચ્છા છતાં પહોંચી નથી વળાતું, જંજાળ વધતી જાય છે એમાં. અને એ માટે ફરીવાર સોરી. હા, ઇઝરાયેલ -સિક્કિમ બધું આવશે જ. વચન આપ્યું છે એટલે આવવાનું એ નક્કી.

તાજા લેખના એક્સટેન્ડેડ વર્ઝન માટે. આ બધા વેકેશન ખાસ્સું ભેજું ખપાવીને તાજી સાસરે ગયેલ નવોઢા જેમ કાળજીથી બધાને ભાવતી રસોઈ બનાવવાની કોશિશ કરે, એમ લખું છું. મેઘધનુષી રેંજ એમાં સમાવી દેવાનો ઈરાદો હોય છે. આ ટ્રેન્ડ જ ૨૦૦૧ની સાલથી ચેકલીસ્ટ આપવાનો આ બંદાએ ગુજરાતીમાં શરુ કર્યો , પછી અમુક એની રહી રહીને નકલે ચડ્યા- લેકિન કોન્સેપ્ટ કોપી કરોગે..સબ કુછ પઢને-સુનને-દેખને કા પેશન કહાં સે લાઓગે ? 😉

ચલો, અબ કી બાર…હો જા તૈયાર. મૂળ આજે છપાયેલા અનાવૃતમાં ફરવાના સ્થળોની અલાયદી તસવીરી ઝલક અહીં મુકવી છે ( હા, હા, ઇન્શા અલ્લાહ બસ ! 🙂 ) , માટે અત્યારે ફક્ત મહેફિલ મ્યુઝીકની.


(૧) સેક્સરસાઇઝ :
૧૬ વરસ પહેલા આ લેખકડાએ ‘સ્પેક્ટ્રોમીટર’માં એક શબ્દ ઘડીને ઉપયોગમાં લીધો હતો, સેક્સરસાઇઝ ! સેક્સ્યુઅલ યાને રતિક્રીડા માટે વળાંક લઈને પસીનો પાડતા અંગોની કસરત માટે આવો ક્રન્ચી શબ્દપ્રયોગ કેમ ન હોય ? એક્ચ્યુઅલી, ધોધ નીચે ન્હાતી સુંદરીઓ સેવન્ટીઝના બોલીવુડની મસ્તરામ યુગની ઉત્તેજના થઈ. હવે ઇન્સ્ટાગ્રામ યુગમાં આજે ટર્ન ઓન જીમમાં કસરત કરતી વામાઓના વહશી વળાંકો હોઈ શકે ને ! બસ આ જ કોન્સેપ્ટ પર કેન્સર સામે ફાઇટ બેક કરીને આવેલી કાઇલી મિનોગે એના નવા આલ્બમ ‘કિસ મી વન્સ’નો નવો વિડિયો સેક્સરસાઇઝ નામે લોન્ચ કર્યો છે. જેમાં એક પુરુષ પોતાની રાત માટે દિવસે પરસેવો પાડતી યુવતીને બિરદાવતો હોય એવા શબ્દો કાઇલીના ઇરોટિકલી ઇન્વાઇટિંગ વોઇસમાં છે. પેપી મ્યુઝિક બીટ્સ અને સાથે જીમ બોલ પર સ્ટ્રેચેબલ કોસ્ચ્યુમમાં સજેસ્ટિવ મરોડ લેતી કામાંગનાઓના કર્વ્ઝ ! ૪૫ વર્ષે પણ કાઇલીએ સાચે જ કાયાને ચુસ્તદુરસ્ત રાખવા જે પરસેવો પાડયો છે, જે જોનારની ધડકન તેજ થતા કપાળે પસીનારૃપે બાઝી શકે છે ! ફ્લેક્સિંગ, વી આર અપટાઇટ, કીપ ઓલ મુવિંગ ટુનાઇટ, લેટ મી સી ટુ સેક્સરસાઇઝ… ફીલ ધ બર્ન સેક્સરસાઇઝ… આઆઆહ !


અને એનું મેકિંગ પણ જુઓ …


(૨) કિસ :
ના, નામથી ભડકવા જેવું નથી જે. એન્ટરકોમ નામથી ઓળખાતા આ કોરિયન આર્ટીસ્ટનો વિડિયો વિશ્વપ્રસિદ્ધ બનેલો થોડા વર્ષો પહેલાં અને ગંગનમ સિવાય પણ કોરિયા પાસે કેટલું પડયું છે એની સાબિતી અનેક ભાષાઓમાં ડબ થઈ આપી ગયો હતો. બહુ જ ટેન્ડર ઇમોશન્સવાળો નાજુક પ્રેમના હૃદયના તારેતાર પર આંગળીઓ ફેરવીને વગાડતા આ વિડિયો જાણે ૮ મિનિટની એક સુપર્બ શોર્ટ ફિલ્મ છે એક ફોટોગ્રાફર અને મોડેલની પ્રેમકહાણી અને એમાં અચાનક ત્રાટકતો અંધાપો, જે લાગણીઓનું અજવાળું બે પ્રેમીઓ વચ્ચે ફેલાવી જાય ! પૂરો થાય ત્યારે સંવેદનશીલ દર્શકની સામે ઝાકળના ટીપાની જેમ આંસુ બાઝી શકે ! વોટ્સએપ પર બહુ ફરતો એક મેસેજ મૂળ તો આ વિડિયોની જ વાર્તાની ઉઠાંતરી છે !


(૩) આ ભી જા મેરે મહેરબાન :
હવે ‘જોઇતાભાઈ કી લવસ્ટોરી’ ફિલ્મ જોવા કોણ નવરું હોવાનું ? પણ એના આ એક ગીતનું પિક્ચરાઇઝેશન જોવા માટે સમય કાઢવા જેવો છે એક તો આતીફ અસલમનો જાદૂઈ અવાજ પણ એને ય ટપી જાય એવું પ્રેઝન્ટેશન એમાં રૂડીફૂટડી, કાકડીફટાકડી રાખતી એવી બેતહાશા ખૂબસૂરત એવી હીરોઇન નેહા શર્માનું થયું છે ! યેલો કાર સાથે મોરપીંછ ગ્રીન કલરના ડ્રેસની સ્લિટમાંથી દેખાતા એના પગ હોય કે ચેરી રેડ જીન્સ કે વ્હાઇટ શર્ટમાં બદામી રેતમાં વિહરતી આ સુપુષ્ટ સ્ત્રી ! બસ, આંખોથી ચાખવા જેવા સૌંદર્ય માટે વિવેક ઓબેરોયને થોડો સહન કરી લેવો પડે. તો વાંધો ન લેવો  !


(૪) યુ મેઇક માય ડ્રીમ્સ :
આમ તો ‘એમેઝિંગ સ્પાઇડરમેન’ સીરિઝના દિગ્દર્શક માર્ક વેબની આ પહેલી ફિલ્મ ‘૫૦૦ ડેઝ ઓફ સમર’ જેટલી જોવા જેવી છે એટલો જ એનો આખો સાઉન્ડટ્રેક પણ સાંભળવા જેવો છે પણ એને આલ્બમમાં મૂકવાની લાલચ ટાળી અહીં આ એક વિડિયો એટલે મૂક્યો કે અનો કોન્સેપ્ટ બહુ બ્યુટીફૂલ છે. એક સિમ્પલ યુવકના જીવનમાં એક છોકરી આવે…… એને એની સાથે એકાંતને ઓગાળતી ગરમ શ્વાસોની ક્ષણ માણ્યા પછી, પ્રેમશક્તિના સુપર પાવરથી એનો કોન્ફિડન્સ કેવો હવામાં ઉડવા લાગે – એનું રમેશ પારેખશાઈ નિરૃપણ અહીં થયું છે. બીજે દિવસે ઓફિસે જતી વખતના એના ઉત્સાહભર્યા કૂદકાઓ અને એમાંથી ચાર્જડ અપ થઈ જતો બહારનો માહોલ ! અને જીવનમાં આવેલી વ્યક્તિ માટે ગીતના શબ્દોમાં વ્યક્ત થતો આભાર….. કે તારા આગમનથી મારા સપના થયા સાકાર !


(૫) ડ્રન્ક ઇન લવ :
અત્યારે વર્લ્ડની સર્ટિફાઇડ રીતે સેક્સીએસ્ટ બ્લેક બ્યુટી કોઈ હોય તો એ છે બિયોન્સ (વ્હીસલ વ્હીસલ). કારણ કે, આ નંબર વન પોપસિંગરે વોકલ કોડસની જેમ જ શરીરના એક એક ઉભારના વળાંક બરાબર જાળવ્યા છે. એનો સિંગર કમ્પોઝર હસબન્ડ જે-ઝી (જય- ઝેડ) પણ મેલ ચાર્ટસમાં નંબર વન છે. આમ કપલ સંયુક્તપણે મ્યુઝિક વર્લ્ડમાં નંબર વન પોઝિશન પર રાજ કરે છે હવે પતિ-પત્નીએ લાસ્ટ ગ્રેમી એવોર્ડસમાં સ્ટેજ પર એકદમ મદહોશ અદાઓથી જે સ્ટેજ પર રજૂ કરેલું એ ગીત ‘ડ્રન્ક ઇન લવ’નો બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ વીડિયો પણ આલાતરીન છે. બેઉએ ભેગા થઈ પરફોર્મ કરેલા વીડિયોના શબ્દો પણ ‘મૈં પ્રેમ પ્યાલા પી આયા’ની સુફિયાના આશિકી યાદ દેવડાવે તેવા છે આખી રાત ટ્રાન્સપરન્ટ થયેલ દેહમાંથી અમે પ્રેમ પીધો ! સિંગર્સ ઓન આઇસ !

અને વાંચો એના શબ્દો…પછી જુઓ હસબન્ડ-વાઈફે આપેલું લાઈવ પરફોર્મન્સ… 😛

Intro: Beyoncé]
I’ve been drinking, I’ve been drinking
I get filthy when that liquor get into me
I’ve been thinking, I’ve been thinking
Why can’t I keep my fingers off it, baby?
I want you, na na
Why can’t I keep my fingers off it, baby?
I want you, na na

[Verse 1: Beyoncé]
Cigars on ice, cigars on ice
Feeling like an animal with these cameras all in my grill
Flashing lights, flashing lights
You got me faded, faded, faded
Baby, I want you, na na
Can’t keep your eyes off my fatty
Daddy, I want you, na na
Drunk in love, I want you

[Hook: Beyoncé]
We woke up in the kitchen saying,
“How the hell did this shit happen?”
Oh baby, drunk in love we be all night
Last thing I remember is our beautiful bodies grinding up in the club
Drunk in love

[Bridge: Beyoncé]
We be all night, love, love
We be all night, love, love

[Verse 2: Beyoncé]
We be all night,
And everything alright
No complaints from my body, so fluorescent under these lights
Boy, I’m drinking,
Park it in my lot 7-11
I’m rubbing on it, rub-rubbing, if you scared, call that reverend
Boy, I’m drinking, get my brain right
Armand de brignac, gangster wife
Louie sheets, he sweat it out like wash rags he wear it out
[Studio version:] Boy, I’m drinking, I’m singing on the mic to my boy toys
[Video/Live version:] Boy, I’m drinking, I’m singing on the mic til my voice hoarse
Then I fill the tub up halfway then ride it with my surfboard, surfboard, surfboard
Graining on that wood, graining, graining on that wood
I’m swerving on that, swerving, swerving on that big body
Been serving all this, swerve, surfing all in this good, good

[Verse 3: Jay-Z]
(I’m nice right now)
Hold up
That D’USSÉ is the shit if I do say so myself
If I do say so myself, if I do say so myself
Hold up,
Stumbled all in the house time to back up all of that mouth
That you had all in the car, talking ’bout you the baddest bitch thus far
Talking ’bout you be repping that third, I wanna see all the shit that I heard
Know I sling Clint Eastwood, hope you can handle this curve
Foreplay in the foyer, fucked up my Warhol
Slip the panties right to the side
Ain’t got the time to take draws off, on site
Catch a charge I might, beat the box up like Mike
In ’97 I bite, I’m Ike, Turner, turn up
Baby no I don’t play, now eat the cake, Anna Mae
Said, “Eat the cake, Anna Mae!”
I’m nice, for y’all to reach these heights you gonna need G3
4, 5, 6 flights, sleep tight
We sex again in the morning, your breastases is my breakfast
We going in, we be all night

[Verse 4: Beyoncé]
Never tired, never tired
I been sipping, that’s the only thing that’s keeping me on fire, me on fire
Didn’t mean to spill that liquor all on my attire
I’ve been drinking watermelon
I want your body right here, daddy I want you, right now
Can’t keep your eyes off my fatty
Daddy I want you

 

(૬) એક્ઝોટિક : આપણી (પારકી નહિ, આપણી પોતાની જ હિન્દુસ્તાન કી શાન !) હીરોઈન પ્રિયંકા ચોપરા મિસ વર્લ્ડ બનવા ઉપરાંત પણ ઇન્ટરનેશનલી ફેમસ છે, એ તો ખબર છે ને ! મોડેલ તરીકે અને સિંગર તરીકે ! પ્રિયંકાનું એક્ઝોટિક સોંગ તો આપણે ત્યાં ગલી ગલી, નગર નગર ‘અબ કી બાર મોદી સરકાર’ના નારાની જેમ ગૂંજી ચૂક્યું છે એકવાર સાંભળો કે દિમાગના લૂપમાં ફરી ફરીને વાગ્યા જ કરે એવું ધનાધન ઢિન્ચાક સોંગ છે ! જૂના ફ્ફિટીઝના નોટી નોટી સોંગમાં હિન્દી લિરિક્સ અને એને ઓવરલેપ કરતા ફ્રેશ ચમકીલી બ્લેડની ધાર જેવા અંગ્રેજી શબ્દો ને વચ્ચે પિટબુલનો મસાલેદાર વઘાર ! અને પ્રિયંકાની પાતળી પરમાર જેવી કાયા પર સોનાની કાંચળી ચડી હોય એવી જળપરીનો અવતાર ! ઇસ દેશી દિલ કો માન લિયા.. હાય, હાય !


(૭) નવેમ્બર રેઇન :
ગન્સ એન્ડ રોઝીસનું કલ્ટ ક્લાસિક લાંબોલચ પણ રોકિંગ મ્યુઝિક વીડિયો. કેવા તો એના માશાલ્લાહ શબ્દો ! ”હું તારી આંખમાં સંયમની લગામથી બંધાયેલો (રિસ્ટ્રેઇન્ડ) પ્રેમ જોઈ શકું છું, પણ જ્યારે હું તને સ્પર્શું છું, ત્યારે ત્યારે તને મારો એવો જ અવ્યક્ત પ્રેમ નથી દેખાતો ?” સ્પંદનો મોસમ સાથે બદલાતા રહેતા હોય છે અને પીડાના વરસાદ વચ્ચે પ્રેમની જ્યોત જગાવવી કઠિન છે ! દરેકને કોઈક જોઈએ છે, તારે વિચારવાનો એકલવાયો સમય જોઈએ છે ? દોસ્તો પણ ઇજા પહોંચાડે છે એટલે આપણે હૃદયને બંધ કરી દઈએ છીએ.” અને બ્લ્યુ ટોનથી શરુ થઈ ઓર્કેસ્ટ્રા વચ્ચે પસાર થઈ વેડિંગ, મેદાની ચર્ચ, ગિટાર બધા મૂડમાંથી પસાર થતો વીડિયો રોક સોલિડ !

પહેલા શબ્દો :
When I look into your eyes
I can see a love restrained
But darlin’ when I hold you
Don’t you know I feel the same

‘Cause nothin’ lasts forever
And we both know hearts can change
And it’s hard to hold a candle
In the cold November rain

We’ve been through this such a long long time
Just tryin’ to kill the pain

But lovers always come and lovers always go
An no one’s really sure who’s lettin’ go today
Walking away

If we could take the time
to lay it on the line
I could rest my head
Just knowin’ that you were mine
All mine
So if you want to love me
then darlin’ don’t refrain
Or I’ll just end up walkin’
In the cold November rain

Do you need some time…on your own
Do you need some time…all alone
Everybody needs some time… on their own
Don’t you know you need some time…all alone

I know it’s hard to keep an open heart
When even friends seem out to harm you
But if you could heal a broken heart
Wouldn’t time be out to charm you

Sometimes I need some time…on my own
Sometimes I need some time…all alone
Everybody needs some time… on their own
Don’t you know you need some time…all alone

And when your fears subside
And shadows still remain
I know that you can love me
When there’s no one left to blame
So never mind the darkness
We still can find a way
‘Cause nothin’ lasts forever
Even cold November rain

Don’t ya think that you need somebody
Don’t ya think that you need someone
Everybody needs somebody
You’re not the only one
You’re not the only one

 

અને હવે સાંભળવા માટે આલ્બમ્સ.


(૧) રિયો ટુ :
આમ તો આ નામ વેકેશનમાં મસ્ટ સી ફિલ્મ્સમાં હોય એવું ફેમિલી એન્ટરટેઇનર છે એના એમેઝોનના જંગલોનો પ્રકૃતિના પ્રેમમાં પાડતો વીડિયો ‘બ્યુટીફૂલ ક્રીઅર્સ’ ઉપરના મસ્ટ સી વિડિયોના લિસ્ટમાં હોવો જઈએ પણ આ તો છેલ્લા થોડા વરસોમાં આવેલું ધ બેસ્ટ આલ્બમ છે. એટલે અંતે અહીં આપ્યું. ‘બોલ વિવા’ અને ‘દ વિદા’ જેવા સોંગ તો ફૂટટેપિંગ બ્રાઝિલિયન મ્યુઝિકના સથવારે વ્હીલચેરમાંથી પણ બેઠા કરીને નચાવે એવા છે. ‘વોટ ઇઝ લવ’ અને ‘ડોન્ટ ગો અવે’ મધના કચોળામાં બોળેલો રોમાન્સ છે અને એકતરફી પ્રેમનો ઝેરીલો આત્મઘાતી નશો બતાવતું ‘પોઇઝનસ લવ’ ! (એને ય ફિલ્મમાં સિમ્બોલિકલી પિક્ચરાઇઝ કરાયું છે ! ) ઇટ્સ જંગલ આઉટ હીઅર… રિયો રિયો ! અને હા, “ફાવો દે મેલ”ની હોન્ટિંગ મેલોડી તો ચૂકતા જ નહિ ! સમજાય નહિ તો યે સીધું દિલની આરપાર. ખચ્ચ !

( અહીં રિયો ટુના ચાર ગીતના પિક્ચરાઇઝેશનની ઝલક છે, અને પાંચમાં વિડીયોમાં આખો સાઉન્ડટ્રેક મુક્યો છે. સમય ના હોય તો ય ઉપર વર્ણનમાં જેના નામ અવતરણચિહ્નોમાં લખ્યા, એ ગીતો ખાસ ક્લિક કરી સાંભળજો. પાંચમાં નંબરનો વિડીયો ક્લિક કરી યુટ્યુબમાં ખોલશો એટલે જમણી બાજુ એક પછી એક ગીતોનું લિસ્ટ દેખાશે. સિલેક્ટ કરી સાંભળતા જજો. પછી સમય નીકળી જશે !)


(૨) કુછ દિલને કહા :
સામાન્ય રીતે બૂક લોન્ચ સાથે સીડી લોન્ચ એક ઔપચારિકતા હોય છે, પ્રસ્તુતકર્તા પોતાની રચનાના સીડીસંસ્કરણથી રાજી થાય ને ઘેર જઈને બધા ભૂલી જાય ! પણ ઊર્દૂમાં ઉમદા રચનાઓ લખતા સંવેદનશીલ કવિ હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટની આ ગઝલોની સીડી સાંભળવા મળી ત્યારે ઓ લોન્ચ કરનાર સોનમ કપૂરથી યે વધુ બ્યુટીફૂલ નીવડી ! ઇનફેક્ટ, છેલ્લા વરસનું આ ભારતનું શ્રેષ્ઠ ગઝલ આલ્બમ (એનો ય હવે દુકાળ છે ને !) છે ! એક જ આલ્બમમાં ઉસ્તાદ રાશીદખાન, સોનુ નિગમ, અહમદ- મહમદ હુસેન, હરિહરન, કવિતા કૃષ્ણમૂર્તિ, લાલિત્ય મુનશા, અનુપ જલોટા, જાવેદ અલી અને અરજીતસિંઘ સાંભળવા મળે એ પહેલો ઓડકાર ! અને શબ્દો ? ‘રિશ્તો કે સારે મંઝલ, ચૂપચાપ દેખતા હૂં / હાથો મેં સબ કે ખંજર ચૂપચાપ દેખતા હૂં !’ / ‘દિલ લગાને કી બાત સોચી હૈ, ચોટ ખાને કી બાત સોચી હૈ !’ / ‘મેરે દિલ મેં રંજો મલાલ હૈ, મેરે લબ પે દો હી સવાલ હૈ.. મુજે અપને દિલ મેં બસાયા ક્યૂં ? મૂજે ક્યું નજર સે ગિરા દિયા’ / ‘તેજ ધૂપ લગતી હૈ સાયો કો, સાથ મેરે વો ચલ નહિ પાતે… કૈસે બદલેંગે સારી દુનિયા કો, જબ કે ખુદ કો બદલ નહી પાતે / આસમાં કી પરી સી લગતી હો, તુમ મુઝે ઝિંદગી સી લગતી હો !’ આખા આલ્બમનું રેકોર્ડિંગ અને કમ્પોઝીશન્સ એવા કાબિલ-એ-સલામ છે કે તેરી ચાહ મેં લમ્હા લમ્હા મિટા દિયા એના માટે ગાઈ શકાય ! અતિશયોકિત લાગે તો ખુદ હી ચેક કર લિજીયે ના ! ઘણા વખતે આવું સજદા સ્ટાન્ડર્ડનું ગઝલ આલબમ આવ્યું છે.


“कुछ दिल ने कहा” – આ લિંક પર ક્લિક કરો અને જે પેજ ખુલે એમાં ગઝલો સાંભળો, પછી સારી સાઉન્ડ ઈફેક્ટ અને કારમાં સાંભળવા ખરીદવાનું મન થઇ જશે ! અમદાવાદમાં એ “ટોયક્રા” (
2nd Floor, INDRAPRASTH CORPORATE, Opp. Venus Atlantis, Anandnagar Road, Prahladnagar, Ahmedabad, India 380015, Phone 079 6617 0265) ખાતે મળશે.

અને જુઓ આલ્બમ લોન્ચના ફંક્શનમાં સોનમ કેવી લાગતી હતી એ !

DSC02451
(૩) હાર્ટલેસ : ‘અવેક’ પરથી પ્રેરિત શેખર સુમનના પુત્રની ફિલ્મ તો ડૂબી ગઈ, પણ એનું ગૌરવ દાગોનકરનું સંગીત સાંભળનારને વાદળો પર તરતા મૂકવા સક્ષમ છે. રમતિયાળ એવું માશૂકાના, પ્રેમ તરબોળ સોનિયે, ખુરેન ઇકબાલના અવાજમાં સૂફી સ્વર્ગમાં પહોંચાડતી તરરન્નુમ ઇશ્ક, ખુદા, મોહિત ચૌહાણે ગાયેલું વેસ્ટર્ન ક્લાસિક જેવું વોટ એ ફીલિંગ, હેલ્લો બ્રધર અને પોપ્યુલર થયેલું અરજીતસિંઘના આશિકીમય અવાજમાં મૈં ઢૂંઢત કો જબ જમાનેમેં વફા નિકલા, પતા ચલા કિ ગલત લે કૈ મૈં પતા નિકલા ! પણ આખા આલ્બમનું આખી રાતનો ઉજાગરો કરાવે એવું શૂળ છાતીમાં પેદા કરે એવું તો મોહિત ચૌહાણે સીમા સૈનીના અવાજમાં ગાયેલું આઉટ ઓફ ધ વર્લ્ડ સોંગ હાર્ટલેસ ટાઇટલ છે. વોટ એ પેઇનફૂલી પરફેક્ટ ટયુન ! દર્દની દીવાલો આસપાસ ચણાતી હોય અને દિમાગની નસો ભીંસાતી હોય એવી અનુભૂતિ થાય ! અને વિરહની વેદનાના આ ગીતનો મ્યુઝિક વીડિયો પણ કાળજાના કટકા વીણવા જવા પડે એવો થયો છે ! મસ્ટ ફીલ.

બધા ગીતો સાંભળવા માટે :

ટાઈટલ સોંગનો સ-રસ વિડીયો પણ જોવા માટે:


(૪) રાઇઝ :
પંડિત રવિશંકરની નોરા જોન્સ ઉપરાંત પણ સંગીતમાં પ્રવૃત્ત પુત્રી અનુષ્કા શંકર યાદ છે ને ? ભારતીય ક્લાસિકલનું ઉત્તમ ફ્યુઝન કરતી આવી પ્રસિદ્ધ પિતાની દીકરીઓને ‘આંબો તેવી કેરી, બાપ એવી દીકરી’ કહીને પોંખવી જોઈએ. ૨૦૦૫માં પિતાની હયાતીમાં અનુષ્કાએ ભારતીય સિતારના તાર પર જાઝની છાંટ નાખી, વિશ્વમોહન ભટ્ટ પાસે વીણા વગાડાવી, સેલો- બાંસુરી, બેઝ ગિટાર, ડ્રમ, તબલા, પિયાનો બધાનું ફ્યુઝનવાળી ઇન્ડિયન વોકલ્સ સાથે કરી આ રાઇઝ આલ્બમ બનાવ્યુંછે ! અમૃતના ઘૂંટડા જેવી અનુભૂતિ એ સાંભળતી વખતે થાય ! દ્રુત ગતિ (ફાસ્ટ મોશન રે !) અને પછી ઉંડો ખામોશ ઠહેરાવ ! મહાદેવની એક ચુંબકીય સ્તુતિ પછી ‘નેકેડ’ નામનો ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટલ ટ્રેક રોમરોમ ફરી વળે. પ્રેમપ્યાસાનું ગીત બિલવ્ડ અને રેડ સન, સિનિસ્ટર, ગ્રેઇન્સ ધરાવતા ટ્રેક્સ ભારતીય આલાપોની કાનમાં સિતારના માધુર્ય સાથે રંગોળી પૂરાઈ જાય ! સાચે આપણો ટેસ્ટ રાઇઝ કરે એવું આલ્બમ !

આખું અદભૂત આલ્બમ ઘેર બેઠા અચૂક સાંભળો ! :

(૫) સંગત : પારિવારિક રીતે જ જેમનું ‘ઘરાના’ સાહિત્યિક સંવેદનશીલતાનું કહેવાય એવા અધ્યાપક હરિશ્ચંદ્ર જોશી શબ્દબ્રહ્મના પરમ ઉપાસક. વર્ષોથી તપ કરીને ગુજરાતી ભાષાની ૬૦ શ્રેષ્ઠ રચનાને ગીત- ગઝલ- કાવ્યને શબરીની કાળજીથી ચૂંટી અને પછી સીતાના પ્રેમથી તરજમાં ગૂંથી. સુગમ સંગીતને બદલે બંધુ વિનોદ જોશી સંગીત કાવ્ય શબ્દનું ઉત્ખનન (ડિગીંગ) કરી લાવ્યા. કવિઓની સંગાથે બેસીને હળવે હળવે નિતારીને પીધેલા એમના શબ્દો છ સીડીના સેટમાં ગુજરાતના ઓસમાણ મીરથી આલાપ દેસાઈ, શ્રદ્ધા શ્રીધરાણીથી સૌમિલ મુન્શી, ગાર્ગી વોરાથી પુરૃષોત્તમ ઉપાધ્યાય, જહાન્વી શ્રીમાકરથી પાર્થિવ ગોહિલ જેવા સેંકડો કંઠમાં ઘૂંટાઈને રજૂ થયા છે. મનને શાંત કરતા મેડિટેશનની ગરજ સારે એવી આ રચનાઓ છે. જેમાં જળના ભરોસે હોડીબાઇ નાચે અને રખડુ છીએ સ્વભાવથી એવા ખલાસીઓ હાશનો અવસર મનાવે ! મોરારિબાપુ જેને પ્રેમનો પ્રસાદ કહે એવું આ આલ્બમ ગુજરાતી કાન માટે પ્લેટીનમસ્ટડેડ ડાયમંડથી પણ વધુ અદકેરું ઘરેણું છે. શબ્દોને આવ્યા પછી સંગીતનો રસ ઝરશે. સંગતના રિલેક્સેશન ફોર સોલમાંથી !

સોરી. સંગતનો કોઈ ટ્રેક હજુ ઓનલાઈન નથી. એના વિષે વાંચો અહીં.
અને આ રહ્યો એના લોન્ચ સમયનો હરિશ્ચંદ્ર જોશીનો લાક્ષણિક ફોટો :
DSC02378
સંગત પણ અમદાવાદમાં  “ટોયક્રા” (2nd Floor, INDRAPRASTH CORPORATE, Opp. Venus Atlantis, Anandnagar Road, Prahladnagar, Ahmedabad, India 380015, Phone 079 6617 0265) ખાતે મળશે.


અને બ્લોગબડીઝ માટે ખાસ બોનસ ! મૈને પ્યાર કિયાની ભૂંડીભૂખ નકલ જેવી ફિલ્મ ‘રમૈયા વસ્તાવૈયા’ જેટલી ફાલતુ હતી, એટલું જ તેનું આલ્બમ ફેન્ટાસ્ટિક હતું. સચીન-જીગરના તમામ ગીતો ચકાચક હતા. પણ ધ બેસ્ટ હોય તો ભારતનાં સંગીતની છાંટથી સરાબોર એવું “રંગ જો લાગ્યો !” આમ તો આખો ટ્રેક સાંભળવા જેવો છે, પણ એના વિડીયોમાં જ આ અફલાતૂન સોંગ માણો. ચીઅર્સ !

 

ક્વીન ઈઝ લાઈફ, લાઈફ ઈઝ ક્વીન !

queen-bollywood-movie-stills99

સામાન્ય રીતે શિરસ્તો એવો જાતે જ રાખ્યો છે કે છપાયેલા લેખો તરત બ્લોગ પર વાચક ઉઘરાવવાની લાહ્યમાં ન ચડાવી દેવા…ભલે સંજોગોવશાત સૌથી વધુ હિટ્સ મેળવતા બ્લોગમાં મહીનાઓ સુધી કંઈ મૂકી ના શકાય ને એ ભેંકાર બની રહે ! તો ય વાંક-અદેખાઓ પાછા સંભળાવતા જાય કે તમે તો બધું જ સસ્તી પ્રસિદ્ધિ માટે જ કરતા હશો કાં? અરે ટોપા, જો એવી જ સનસનાટી / પ્રસિદ્ધિની ભૂખ હોય તો જેના કેટલાય ફક્ત સપના જ જોતા હોય છે કે સો હિટ્સ માટે ઊંધા પડી જાય છે  ત્યારે…દસ લાખથી વધુ હિટ્સ મેળવનાર એવા આટલા લોકપ્રિય બ્લોગને કોઈ એમ રેઢો મૂકી દે આટલા લાંબા સમય સુધી ? પોતાની જાતને મોટા સત્યવાદી સાત્વિકમાં ખપાવનારા એવા બ્લોગબાબાઓ ( ટાઈટલ કર્ટસી : કાર્તિક મિસ્ત્રી ) અહીં પડ્યા છે કે જે મહીનાઓ સુધી પોતાની ફ્લોપ પ્રોડક્ટ્સનાં ય ઓનલાઈન કેમ્પેઈન ચલાવ્યા કરતા હોય ને પોતાના પ્રકાશનો માટે મલ્ટીનેશનલ્સને શરમાવે એવી ચિક્કાર પબ્લિસિટી એકધારી કર્યા કરે ને પાછા સેલ્ફ માર્કેટિંગનું “પાપ” બીજા જ કરે, અમે નહિ – એવા સંતભાવમાં વિહર્યા કરે ! પણ આવી સાચા-ખોટાની પરખ તણી સૂક્ષ્મ સમજ સમાજની ક્યાં કેળવાઈ છે ?

એની વે, ખરેખર તો હું શા માટે શું કરું છું એની પ્રગટ છતાં છુપી ચાવીઓ લેખમાં ધ્યાનથી વાંચનારને જડી જ આવે. કશુંક બદલાવવું છે, પણ ક્રાંતિની ભ્રાંતિ કે બોરિંગ કેમ્પેઈન્સથી નહિ..પાળીએ બેસી શીંગ-ચણા ખાતા દોસ્તો વચ્ચેની વાતચીતની માફક રસિક હળવાશ અને ખુદના મોજ-મિજાજથી 😛 અને એટલે એનું પ્રતિબિંબ પાડતું કશું દેખાય ત્યારે ઓળઘોળ થઇ જવાય ! મુન્નાભાઈની ફિલ્મો, વેન્સ્ડે, બાગબાન આવી ત્યારે તરત એ પડઘો પડતો હોય એમ લાગ્યું અને ત્યારે બ્લોગ નહોતો એટલે દિલ ફાડીને લેખો લખ્યા. પછી “ઓહ માય ગોડ” અને “રાંઝણા” ફિલ્મ વખતે એ લેખો બ્લોગ પર તરત જ મૂક્યા કારણ કે, વધુ ને વધુ લોકો એ ફિલ્મ જુએ એવો ટિકિટ ખર્ચીને ફિલ્મ જોનારા પ્રેક્ષક તરીકેનો જ ભાવ. ગ્રેવિટી કે લાઈફ ઓફ પાઈની માફક જ સદનસીબે આ લખી એ તમામ ફિલ્મો મેં રીલીઝ થતાંવેંત જોઈ ત્યારે નોન-સ્ટાર્ટર હતી. ( અમુક ખૂબ ગમેલી ફિલ્મો બોક્સ ઓફીસ ઉપર ના ચાલે એટલી ક્લાસિક હોય એટલે એવો ઉલ્લેખ લેખમાં ય કરી દઉં, છતાં કોઈ કદર ખાતર લેખ લખ્યા વિના ના રહેવાય ! ) પણ મેં દરેક વખતે ભાવિ મારા માનવસ્વભાવની નાડ પારખવાના રઝળપાટથી મળેલા ધીંગા અનુભવ અને ફીલિંગનાં આધારે ભાખ્યું હોય કે આ ફિલ્મ તો વર્ડ ઓફ માઉથથી ચાલશે ને વગર સ્ટાર્સે એ નિકલ પડી હોય પાછળથી.

ઓલમોસ્ટ એક અઠવાડિયા પહેલા ફેસબુક પર મેં  આમ જ ભવિષ્ય ભાખેલું “ક્વીન” જોઇને કે આ ફિલ્મ  ધીમી શરૂઆત છતાં ચાલશે, ને આજે આ લખું છું ત્યારે ઓફિશ્યલી ક્વીન ક્લીન હીટ પુરવાર થઈ છે ! બોલીવૂડમાં બેઠેલા કહેવાતા ટ્રેડ પંડિતો માટે આ સરપ્રાઈઝ હશે, મારા માટે નથી કારણ કે હું જીવાતા જીવન સાથે જોડાયેલો છું, ને શું હૃદયને સ્પર્શે – એ ખબર પડે એટલું ચોખ્ખું તો એ હ્રદય હજુ સુધી રાખ્યું છે ! 😉 એ દિવસે મેં મુંબઈ લોઅર પરેલના પીવીઆરમાં બેક ટુ બેક ત્રણ ફિલ્મો અસ્વસ્થ તબિયત છતાં બપોરથી રાત સુધી જોયેલી. ૩૦૦ – ૨  અને ઓગસ્ટ : ઓસાજ કાઉન્ટી જેવી મજબૂત ફિલ્મો છતાં જાદૂ તો ક્વીનનો જ રહ્યો. પહેલા તો ફિલ્મ જોઇને એના જેવી જ મારી પર્સનલ જર્ની વિષે લખવાનું મન થયું- પણ એ માંડી વાળ્યું. રીડરબિરાદરોને રસ ના પડે એટલે. પણ ૧૨ ઈયર્સ એ સ્લેવ કે ડલાસ બાયર્સ ક્લબ જોઇને ગુલાંટીયા ખાવા સહેલા છે. કારણ કે ઘણી સારી હોવા છતાં આ ફિલ્મો સચ્ચાઈના નામે મેનીપ્યુલેશન કરવા જ બનાવાય છે, એ જોઇને ખબર પડે. પણ ક્વીન જેવી ફિલ્મો કોઈએ આવી કોઈ પરવા વિના જીગરના તારથી ઘડી હોય ત્યારે જ સર્જાતી હોય છે. કંગના વિષે આજે બધા છાપાની પૂર્તિઓ લખે ત્યારે એની પ્રશંસા મેં તો વર્ષો  અગાઉ કરી છે. થોડીક નજર હોય તો ખબર પડી જ જાય- આવા ભવિષ્યની ! ઇન ફેક્ટ, ૯ માર્ચના રવિવારે મારો જે લેખ છપાયો યુવતીઓ પર ( જે લખવાનો તો ૫ દિવસ પહેલા હોય ) એમાં એકઝેટ એ જ મેસેજ હતો જે પછી રજૂ થયેલી ક્વીનમાં હોય !

ખૈર, ક્વીન નાં જોઈ હોય તો ખાસ બધું પડતું મુકીને ય જોવા જાવ એવા અનુરોધ ખાતર આજના સ્પેકટ્રોમીટરનો લેખ અહીં મુકું છું. રજાનો માહોલ છે. તક મળે તો છોડતા નહિ એ જોવાની. લેખમાં આમ પણ ક્મ્પોઝ્ની અમુક મહત્વની ભૂલો છે, એક-બે શબ્દો કપાયા છે એ સુધાર્યા છે. લખતી વખતે સુઝેલા પણ પછી નહિ લખેલા પાંચ -દસ  વાક્યો ઉમેર્યા છે. એટલે આ ઓલરેડી વાંચનાર માટે  પણ ફરી વાંચવા જેવો ‘રિફાઈન્ડ’ કટ છે.  છેલ્લે પૂરક વિડિયોઝ પણ છે. લેખનું શીર્ષક મેં વર્ષો પહેલાના BAPS મંદિરના એક ઉમદા ગ્રીટિંગ કાર્ડના આધારે યાદદાસ્ત મુજબ લખ્યું છે , કોઈને સર્જકનો ખ્યાલ હોય તો કોમેન્ટમાં લખજો.

બ્લોગને નવા રંગરૂપ આપ્યા છે, કારણ કે હવે આટલી રાહ નહિ જોવી પડે નવી પોસ્ટ્સ માટે. પણ ક્વીન સપરિવાર જોજો, અને આ વાંચી પણ ક્વીનનો હિડન મેસેજ મનમાં જ નહિ જીવનમાં ઘૂંટજો.

======

q2

ચાલ, આપણે રંગ વાવીએ…
ઝાંખા-પાંખા જીવતર ઘોળી લાગે છે કે નહિં ફાવીએ…
ચાલ, આપણે રંગ વાવીએ…

સમજણની કોરી પાટીમાં શ્વેત એકડાં ઘૂંટતા સઘળાં ભૂંસાઈ જાતાં,
સામેકાંઠે ઈચ્છાના સોનેરી હરણાં આખેઆખા પીળચટ્ટાં થઈ જાતાં.

ઈચ્છાઓના મેઘધનુને કોંટા ફૂટે એમ ચાહીએ…
ચાલ, આપણે રંગ વાવીએ…

આતમ પર અંધારપછેડો ઓઢી સૂરજ તૂટક શ્વાસે જીવે,
શૂન્યસમયના ત્રિભેટાને રાત નામની કૈં કન્યાઓ પીવે.

લીલોતરીઓ મહોરે એવો વાદળિયો વરસાદ લાવીએ…
ચાલ, આપણે રંગ વાવીએ…

wi
“જો તમે ‘ગુડબાય’ કહેવાની હિંમત રાખશો, તો જીંદગી તમને નવું ‘હેલો’ કહીને એનું વળતર આપશે!” (પાઉલો કોએલ્હો)

જોરૂ ગીડા ઉર્ફે જોગી જસદણવાળાની આ ઉપરની  કવિતાની સંગ જ એક પ્રસંગ યાદ આવે છે.

બુધ્ધ પાસે એક ખેડૂતે જઈને પરિવારની, કામની, ભક્તિની, શોખની મળીને કુલ ૮૩ સમસ્યાઓ વર્ણવીને સવાલો પૂછયા.

બુધ્ધે કહ્યું ”મારી પાસે એના કોઈ ઉકેલ નથી. પણ તારી ૮૪મી સમસ્યાનો ઉકેલ આપી ચૂક્યો છું!”

ગિન્નાયેલા ખેડૂતે પૂછયું, ”કઈ ૮૪મી સમસ્યા?”

બુધ્ધે કહ્યું ”જીવનમાં આપણી સમસ્યાઓના ઉકેલ બીજાના હાથમાં હોય છે, એ ભ્રમ પાળવો તે!”

* * *

તમે એવી ફિલ્મ જોઈ છે કે જે પૂરી થાય, ત્યારે એમ થાય કે બહુ ઝડપથી ખતમ થઈ ગઈ! હજુ ચાલ્યા જ કરે તો કેવું સારું? એવી ફિલ્મ કે જેના ભરપૂર વખાણ સાંભળીને રિલિઝથી બે દિવસ મોડા જોવાનું થાય, ત્યારે અપેક્ષાઓ ઊંચી હોવા છતાં ય એ પૂરેપૂરી સંતોષાઈ જાય! એવી ફિલ્મ કે જે આપણી આત્મકથાના વેરવિખેર પાનાઓનો જ વિડિયો લાગે! એવી ફિલ્મ કે જેમાં નવજાત બાળકને ટુવાલથી સાફ કરતી માતા જેવી ભાવભીની માવજત એના દિગ્દર્શકની ડોકાય! એવી ફિલ્મ કે જે ચાલુ પરીક્ષાએ પણ અઢી કલાક આપીને એટલે જોવાવી જોઈએ કે ત્રણ કલાકના પેપર્સની બહાર જ્યારે સંજોગોની એકઝામ આવે તો એના આઈએમપી જવાબો એમાંથી જડે!

ક્વીન! બકૌલ રીડરબિરાદર મીના જાની, ચેસબોર્ડ પર જેમ રાણીનું પ્યાદું ગમે તે ખાનામાં ફરે એમ અવનવી દિશાઓમાં ફંટાઈને અનેક નોખા-અનોખા પાત્રો અને પડકારોનો મુકાબલો કરતી નાયિકા સાચા અર્થમાં પોતાની ઓળખ પર રાજ કરતી રાણી બને છે, એનું સેલિબ્રેશન એટલે અનુરાગ કશ્યપ નિર્મિત (અને સંકલિત) તથા વિકાસ બહલ લિખિત- દિગ્દર્શિત અને કંગના રાણાવત અભિનીત, ના ના ના- જીવિત એવી ક્વીન!

ફિલ્મ નહિ, આપણી આસપાસ જીવાતી જીંદગી. બિલકુલ બોરિંગ થયા વિના ભારતીય નારીને મળતો મીનિંગ એટલે ક્વીન. બૂડબક બાવાઓ સતત જેના હાઉથી ડરાવ્યા કરે છે, એ ‘પશ્ચિમ’ની સંસ્કૃતિને ભારતને વખોડયા વિના પણ બરાબર ઉજાળીને, આપણા પૂર્વગ્રહોના અંધારા ઉલેચતી ઋષિચેતના એટલે ક્વીન. રવિવાર કે ધૂળેટીની રજામાં જેના રંગમાં વિથ ફેમિલી રંગાઈ જવાનો મોકો ચૂકાઈ ન જવો જોઈએ, એ ક્વીન! જરરૂર પડે રંગો કે ધાણીદાળિયાનું બજેટ એની ટિકિટમાં ખર્ચી શકાય એ ક્વીન!

ક્વીન ફિલ્મ નથી. ઈલ્મ (જ્ઞાાન) છે- આશા અને આત્મવિશ્વાસનું. ઈલ્મ જ નહિ, તાલીમ છે, થોડીક અક્કડ ઓછી કરી ફક્કડપણે જીવવાની! જીવનમાં બંધ થઈ ગયેલા દરવાજાઓ સામે તાકતા, આંસુ સારતા બેઠા રહેવાને બદલે ઉભા થઈ નવા દરવાજા શોધવાની મહેનત કરી, એ ખોલીને એના પર ચાલવાની કસરત કરી સ્મિત શોધવાની યુગયાત્રા છે આ નાજુકનમણી ફિલ્મમાં! આ એના ટાઈપની એક સાવ નવી જ ઓનેસ્ટ ઓરિજીનલ ફિલ્મ છે. ‘ઈંગ્લિશ વિંગ્લિશ’ જો પ્રાઈમરી સ્કૂલ હતી, તો ક્વીન માસ્ટર્સ ડિગ્રી છે.

થોડા સમય અગાઉ આવેલી હતી એક આવી જ સિન્સિયર અને સુંદર એવી ફિલ્મ ‘ચિલ્લર પાર્ટી’. એની લેખક-દિગ્દર્શક બેલડીને સલમાનનાં પિતા રાઈટર સલીમ ખાને ઘેર બોલાવીને પોતાને મળે ફિલ્મફેર આપી આપી દીધેલો. એકદમ દુરંદેશી હતી એ એમની. એ બનાવનાર એક નિતેશ તિવારી અત્યારે પ્રોમો પરથી પ્રોમિસિંગ એવી ‘ભૂતનાથ રિટર્ન્સ’ના ડાયરેકટર બન્યા, અને બીજા વિકાસ બહેલ મસ્ત મજાની ‘હસી તો ફસી’ના કો-પ્રોડયુસર રહ્યા બાદ કંગના રાણાવતની જમાવટનું પરફેક્ટ પેકેજીંગ કરતી ક્વીન લઈને આવ્યા! ભારે કોમ્પ્લિકેટેડ કેરેકટર્સ કર્યા કરતી કંગના આ ફિલ્મના સિમ્પલ કિરદારને એવી બેનમૂન રીતે જીવી ગઈ છે કે વગર ચૂંટણીએ દર્શકોના દિલોદિમાગ પર રાજ કરી શકે. ખુદ હિમાચલના મંડી જેવા નાના ગામમાંથી બોલિવૂડ આવીને સ્થાન જમાવનાર કંગનાની કારકિર્દી સફરના આધારે જ દિગ્દર્શક વિકાસ બહલે કંગનાને (એની પહેલી ફિલ્મ ‘ગેંગસ્ટર’નાં ડાયરેક્ટર રહેલા અનુરાગ બાસુની લાગવગ લગાડીને) ક્વીનમાં વાસ્તવિક લાગતી યુવતીનું પાત્ર ભજવવા મનાવી હતી. અને કન્વિન્સ્ડ કંગનાનું કન્વિકશન એટલું કે ફિલ્મના એડિશનલ ડાયલોગ્સ પણ એના છે!

વેલ, આટલી અપીલ- આગ્રહ- આજીજી પછી આ મનોરંજન અને મનોમંથન બંને સાવ સહજતાથી કરાવતી ફિલ્મ જોવાના હશો જ એમ માનીને ફક્ત ટ્રેલર જેટલી જ વાર્તા માંડીએ. મિડલ ક્લાસ દિલ્હીની યુવતી રાણી હોમસાયન્સ ગર્લ્સ કોલેજમાં ભણ્યા પછી ( કદાચ એવા ઘોલકામાં ભરાયેલી રહેવાને લીધે જ) જરા આસાનીથી છેલબટાઉ જુવાનથી ઈમ્પ્રેસ થઈ બડે અરમાનો કે સાથ પરણવા જાય છે, અને ત્યારે નાના ભાઈને ફેસબુક પર મૂકી શકાય એવા મેરેજના ફોટા લેવાનું કહેવામાં જ જીવનના આનંદ શોધતી હોય છે. ત્યાં કડાકો બોલે છે. અચાનક હાઈફાઈ થયેલા દુલ્હેરાજાને હવે આ સાદી ઘરેલુ બીવી પોતાના જ પ્યાર છતાં પસંદ નથી. સિલ્કી રજાઈનું પગલૂછણિયું બનાવી એ તોરીલો ભાયડો ‘બિચારી’ છોકરીને કાકલૂદી વચ્ચે લગ્નના આગલે દિવસે જ રિજેક્ટ કરી દે છે! અને ના, કન્યા પ્રતિઘાતની જ્વાળા જગાવીને ગુલાબી ગેંગ રચવાના ફિલ્મી મૂડમાં નથી. નોર્મલ ઈન્સાનની માફક મૂંઝાઈ-પીડાઈને ચોધાર આંસુએ રડયા કરે છે અને આવેશમાં (ખરેખર તો કહેવાતા સગાવ્હાલાં અને પાડોશીઓની ટીકાટિપ્પણથી બચવા) એકલી હનીમૂન પર જવા યુરોપ સુધી પરિવારની પરમિશનથી પલાયન કરે છે.

ત્યાં શું એને પ્રિન્સ ચાર્મિંગ મળે છે? ના, ના ઉલટું સેકસી ‘દાસી’ (હોટલ મેઈડ) મળે છે. (લાજવાબ લિઝા હૈડનનો નવો જ નક્કર અવતાર!) અને એના સથવારે (સલાહોથી નહિ) રાણીને પ્રિન્સ કરતાં ય વધુ ચાર્મિંગ એવું કશુંક ઘરથી દૂર અને ડરની વચ્ચેવચ્ચે જડી આવે છે…

લાઈફ એન્ડ સેલ્ફ!

* * *

”સલામતીની ભૂખ દરેક મહાન અને ઉત્તમ સાહસની આડે આવે છે!”

ઈ.સ. ૫૬માં યાનિ કી આશરે ૨૦૦૦ વર્ષ અગાઉ જન્મેલા રોમન ફિલસૂફ ટેક્ટિસનું આ સનાતન સત્યસમું ક્વોટ આજે તો વધુ રિલેવન્ટ છે!

ચૂંટણી ઢંઢેરાઓમાં આપણી સડક, પાણી, વીજળી, રોટી, કપડા, મકાન જેવી સમસ્યાઓની વાતો બહુ થાય છે. પણ એક મસમોટી સ્વદેશી નબળાઈ તરફ કોઈનું ‘જનહિત’માં પણ ધ્યાન જતું નથીઃ આપણે ત્યાં જીંદગીને બહુ ‘વેલ પ્લાન્ડ’ બનાવી દેવામાં આવે છે. કોઈ કેઓસ (અંધાધૂંધી)ના ચાન્સ વિનાની. બધું જ આગોતરા આયોજન મુજબ થાય એવી જૈન ખાખરા જેવી ફિક્કી બેસ્વાદ બટકણી જીંદગી. એડવેન્ચર નહિ, થ્રિલ નહિ, ફ્રેશ એકસાઈટમેન્ટ નહિ!

જન્મથી મૃત્યુ સુધીનો આખો એક ડાહ્યોડમરો સામાજીક એપ્રુવલવાળો ગ્રાફ રેડી હોય છે. ત્રણ વરસે બાલમંદિર, પાંચ વરસે સ્કૂલ, સત્તર વરસે કોલેજ, બાવીસ વર્ષે નોકરી-ધંધો, ૨૫ વરસે મમ્મી-પપ્પા-ફોઈ-કાકા-માસી-મામાને ગમતા પાત્ર સાથે ગોઠવેલા લગ્ન, પછીના ત્રણ વરસે સંતાન, કરિઅરમાં પ્રમોશન, નાટક-સંગીતના કાર્યક્રમોમાં કે પ્રવાસ-પાર્ટીના બહાને પોતાનું  પ્રદર્શન, સંતાનોનું રિમોટકંટ્રોલ- વડીલોની સેવા, પ્રૌઢ વયે માફકસરની અને માપસરની ભક્તિ, મંડળોની મેમ્બરશિપ, પેન્શનની ઉંમરે પ્રોપર્ટીની ડીલ અને પરિવારની જરાય લાલપીળી ન હોય એવી લીલી વાડી. ફિલોસોફર ફ્રેન્ડસ અને સહનશીલ સગાં. સમાજમાં નામ અને દસ્તાવેજમાં દામ. પછી થોડીક રોજીંદી દવાઓ ગળતાં ગળતાં ને નવી પેઢીની બરબાદીની- છાપાળવી ચિંતા કરતાં કરતાં ઢબી જવાનું! ધેટસ લાઈફ ઈન ઈન્ડિયા, નો બેટર ધેન ડેથ.

આ ચાલુ ચીલાના ચકરાવાની સલામતીને જરાક ભેદી છેદીને કોઈ થોડો સ્વતંત્ર માર્ગ પકડે કે એને લાશ બનાવી મોર્ગમાં થીજાવી દેવાની કાગારોળ શરૂ થઈ જાય છે. કારણ છે, નવીનતા સામેનો ગભરાટ. પોતાની પ્રિય સેફટીના તકલાદી છીપલાંનું કોચલું ભાંગીને ભૂક્કો થઈ જશે એ વલવલાટ.

આર્કિટેકટસ બ્લ્યુ પ્રિન્ટ બનાવે, અને બ્રોશરમાં છાપવા માટે  કોમ્પ્યુટરે તૈયાર કરેલા મોડલ મુજબનું કોપી ટુ કોપી મકાન તૈયાર થઈ જાય, એવું લાઈફમાં બનતું નથી. નદીની ભેખડે ઉગેલા વૃક્ષની માફક જીંદગીની ડાળીઓ તો અનિયમિત આકારમાં આડેધડ વિસ્તરે છે, એટલે સુંદર લાગે છે. એટલે દીવાલો પર વહેતી નદી કે ઉછળતા ધોધના પોસ્ટર્સ હોય છે, ફાઈવ સ્ટાર હોય તો યે સ્વીમિંગ પૂલના નહિ!

આકાશમાં સેટેલાઈટ છોડવા હોય તો એની પ્રક્રિયા પૂર્વનિર્ધારિત હોય છે, પણ ધરતી પર કેમ જીવવું એની કોઈ પ્રિ-પ્લાન્ડ ફોર્મ્યુલા શક્ય નથી. ન ધારેલું પણ બને એ જ જીવનનો રોમાંચ છે, જેને લીધે એની સાથેનો રોમાન્સ ટકી રહે છે. આપણી ટૂંકી સમજણના ચોકઠાંમાં આ અફાટ અસીમ અગાધ જીવનનું વિરાટ વિસ્મય સમાતું નથી. ધારેલું બધું જ જીવનમાં બનતું નથી. રિશિ-નીતૂ કપૂરનો દીકરો સુપરસ્ટાર થાય, અને અમિતાભ-જયા બચ્ચનનો દીકરો સુપરફ્લોપ જાય એ સંભવ છે. રોગ-ખોટ-પ્રેમ કે પરીક્ષામાં નિષ્ફળતા, બદનામી… આ બધાની ડરીને ભાગી છૂટનારા કે ફાટી પડનારા આવી કોઈ પરિસ્થિતિ કાયમી હોતી નથી, એવું માનીને ‘જીવન ચલને કા નામ’ ગણગણી શકતા નથી.

આપણને દેખાતો ન હોય એટલે રસ્તો જ ન હોય, એવું હોતું નથી. એક સમયના જીનિયસ બ્રેઈન્સ જે પારખવામાં ડફોળ સાબિત થયા હોય, એ જ રહસ્યો પછીની જનરેશનના રિસર્ચર્સ કે સાયન્ટીસ્ટસ શોધી બતાવે ત્યારે થાય કે ‘ઓત્તારી! આ નજર સામે હતું તો ય આટલી સદીઓ સુધી જડયું નહિ?’

એટલે ન જડયું હોય કે અગાઉથી માની લીધેલી મર્યાદાને ઓળંગીને ત્યારે કોઈએ એ વિચાર્યું જ ન હોય! કે પછી એનો સમય ન આવ્યો હોય. બહુ ચોકસાઈભરી ગણત્રીઓ ક્લોઝ અપમાં એકાદા ભારેખમ સ્પેરપાર્ટને જ નિહાળે છે, પણ બધા સાથે મળીને લોંગ શોટમાં આખું ઉડતું હવાથી હળવું વિમાન બનાવી શકે છે, એ પારખી શકતા નથી.

એક સોંગ ચગેલું દાયકાઓ પહેલા ડો. આલ્બનનું : ઈટસ માય લાઈફ! સેટ મી ફ્રી… વોટસ ધ ક્રેપ – પાપા ન્યુ ઈટ ઓલ. સ્ટોપ બગિંગ મી, સ્ટોપ બોધરિંગ મી, માઈન્ડ યોર બિઝનેસ એન્ડ લીવ માય બિઝનેસ, આઈ લિવ ધ વે આઈ વોન્ટ ટુ લિવ.

આઇ મેઇક ડિસિશન્સ ડે એન્ડ નાઇટ. શો મી સાઇન્સ એન્ડ ગુડ એકઝામ્પલ્સ, ટેઇક એ ટ્રિપ ઇસ્ટ ટુ વેસ્ટ, યુ ફાઇન્ડ ધેટ યુ ડોન્ટ નો એનીથિંગ, સ્ટોપ યેલિંગ મી… ઇટસ માય લાઇફ!

નવી પેઢીને જાતે જવાબદાર નિર્ણયો લેતા આપણી શિક્ષણ પદ્ધતિ શીખવાડતી નથી. સમાજને દોરનારા પોતે જ જો નમ્રભાવે દુનિયા ફરે તો ખબર પડે કે એમનું અજ્ઞાાન કેવું વિશાળ છે. કબૂલ કે ભૂખ, તરસ, ઉંઘ, સેકસની જેમ સલામતી પણ કુદરતી વૃત્તિ યાને બેઝિક ઇન્સ્ટિંકટ છે. પણ સતત ખાધા કરવાથી કે ઉંઘ્યા કરવાથી આરોગ્ય સુધરતું નથી, બગડે છે. એમ જ જરૂરી સાવચેતી રાખી, આવશ્યક આવડતો શીખીને પછી સલામતીના અતિરેકને ફગાવવાની બહાદૂરી કેળવવી પડે. અતિ સલામતી વિકાસવિરોધી છે, પ્રગતિ માટે હાનિકારક છે. જીવનનું નામ જ જોખમ છે. રાજયાભિષેકના દિવસે રામને વનવાસ મળે અને સમરાંગણની વચ્ચે અર્જુનને ગીતાજ્ઞાાન મળે. લાઇફમાં બધું જ પ્રેડિકટેબલ નથી, અને વિધિના લેખ વાંચવાની ૧૦૦% ક્ષમતા કોઇ માનવીની નથી, એમાં અપ્સ એન્ડ ડાઉન્સ આવ્યા જ કરવાના.- એ સર્જનહારની અકળ કરામત માનીને માણ્યા કરવાનો બોધ તો ભારતીય દર્શન આપે છે.

અજાણ્યા સાથે વાત ન કરો, બહાર નીકળો તો જેકેટ પહેરો, નવું ફુડ ટ્રાય ન કરો, જોખમી જગ્યાએ ફરવા ન જાવ, નાચો નહિ, હસો નહિ- આવા બધા ડરામણા ‘ડોન્ટસ’ આપણને રસ્તા પરથી હાંસિયામાં ધકેલી દે છે. સેફેસ્ટ પાથ કંઇ બેસ્ટ જ હોય એ જરૃરી નથી. મહાચિત્રકાર પાબ્લો પિકાસોએ કહેલું કે “ઇશ્વર બહુ અજીબ કલાકાર છે, એ હાથી, જીરાફ, બિલાડી બધું જ બનાવે છે. એની કોઇ એક શૈલી નથી. ઇશ્વર હંમેશા કશુંક નવું, કશુંક અલગ કરવા પ્રયત્ન કરતો રહે છે!”

યસ, ઠાવકાપણાનો માસ્ક ઉતારો તો અંદરથી બધા જ થોડાક ક્રેઝી હોવાના. ફિર અપુન કે ક્રેઝી હોનેમેં ડર કાહે કા?

* * *

ઘર જેવું કયાં લાગે?

એવી જગ્યાએ લાગે જયાં આપણે જેવા છીએ તેવા રહી શકીએ, અને કોઇ આપણને આડાતેડા સવાલો પૂછીને સતત ક્નડ્યા ન કરે!

બસ, આ જ જર્ની છે કવીનની. અને આ જ તફાવત છે, ભારત અને પશ્ચિમનો. ફિલ્મમાં આ કોન્ટ્રાસ્ટ સરસ રીતે ઉપસાવ્યો છે- પેરિસમાં એક ભારતીય પરિવારની મુલાકાતમાં! એક બાજુ ‘વેસ્ટર્ન’ ગણાતી ફ્રેન્ચ ફ્રેન્ડ છે, જે એની ફ્રી સેકસ્યુઆલિટી બાબતે કે બ્રોકન રિલેશન્સ બાબતે સ્માઇલિંગલી ઓપન છે. બીજીબાજુ દુઃખ વ્યકત કરવામાં ય દંભી એવું દેશી કુટુંબ છે, જે કંજૂસાઇથી એક ફાલતુ ગિફટ આપવાનો સામાજિક દેખાડો જીવ ટૂંકો છે તો યે ચૂકતું નથી.

એટલે જે ભારતની બહાર એકલી નીકળતી રાણીને માઠાં અનુભવો છતાં ય પશ્ચિમ મીઠું લાગે છે. કારણ કે એક સ્ત્રી કે એક બહારની ભાષા ના જાણતી વ્યક્તિ હોવા બદલ એના તરફ ‘મેન્ટલ’ બનીને કોઇ જજમેન્ટલ થતું નથી. એ મનફાવે એમ મુક્ત બની શકે છે, કોઇની નજરો કે પરંપરાઓના ચોકી પહેરા વિના આઝાદમિજાજ. એ અનુભવે છે કે  ફુડ મેકિંગ, ગિટાર પ્લેયિંગ, ગ્રાફિટી ડ્રોઇંગ જેવી ‘કરિઅર’ પણ મમ્મી-પપ્પાના દબાણ વિના આગળ વધારી શકાય છે. કમ્યુનિકેશન માટે ભાવ અગત્યનો છે, ભાષાની પક્કડ નહિ. બિલકુલ નેચરલી છોકરા – છોકરી સાથે એક રૂમમાં રહી શકે છે. લગ્નના નામે પતિ નામના પ્રાણીની ચાવી દીધેલી ઢીંગલી બન્યા વિનાના સુખો પણ ભોગવી શકાય છે. (એકલા પ્રવાસ કરી ધીરે ધીરે ઘડાયેલી જાતમાંથી જગત માટે સરપ્રાઇઝ શોધવાનો મેસેજ હજુ ગયા રવિવારે જ અહીં આપ્યો નહોતો?) ફિલ્મમાં એક દ્રશ્યમાં એની બિચારી સખી દરેક ભારતીય ‘આદર્શ’ ઘરેલું નારીની “અંદરની વાત” કહી દે છે કે જિંદગી તો હિમ્મતથી ફોરેન ગઈ એમાં તું જીવે છે, અમે તો અહીં ઘરકામના ઢસરડા અને બાળોતિયાંમાં જ રહી ગયા.

‘કવીન’ ફિલ્મમાં હિન્દી સિનેમામાં ભાગ્યે જ જોવા મળે તેવું ડાયરેકશનનું ડેટેઇલિંગ છે, કેન્સલ્ડ મેરેજની વાત કરતી વખતે ફોન જરા ધ્રુજતા હાથે પકડવો, મેંદીવાળા હાથે મુલાકાત કર્યા પછી ટેબલ પર ખરેલી મેંદી, જેમ જેમ પ્રવાસ આગળ વધે એમ હાથમાં ઝાંખી પડતી મેંદીની ભાત, નજીક પડેલા બોકસમાંથી રડતા રડતા ખવાઇ જતો લાડુ, ભૂતકાળની કડવી બની ચુકેલી યાદોની ભૂતાવળ બની ચોમેર માનસિક પીછો કરતો એફિલ ટાવર, ભૂલમાં અબોલા લીધેલા ગમતા પાત્રને સેન્ડ થયેલ એમએમએસ…. બધું સ્વર્ગસ્થ બોબી સિંઘના કેમેરામાં કેદ કરાવાયુ છે. અમુક સીન સહજતાથી સચ્ચાઇભર્યા બનાવાયા છે. જેમ કે ટ્રાવેલ એજન્ટ ઓફિસને તાળું મારતા વાત કરે, રેસ્ટોરાંમાં એક વૃદ્ધ યુગલ યુરોપિયન ઉપેક્ષાભાવ ચહેરા પર રાખી બીજાઓની ચાલુ વાતચીતે ચુપચાપ જમતું રહે, રાજકુમાર રાવ ઘેર ઉપરના માળેથી ફોન પર ધંધાકીય વાત કરતો કરતો નીચે આવે, સ્કાઇપ ચેટમાં કલીવેજ જોઇને મિડલ ક્લાસ પાપા-બેટા બેઉ શરમાય અને નૈસર્ગિક રીતે લલચાય, વિદેશમાં ઉછરેલી સખી બહુ મેલોડ્રામેટિક શિખામણને બદલે વોર્મ હગ એન્ડ સ્વીટ સ્માઇલ આપે, બોયઝ એન્ડ ગર્લ કોઈ સામાજિક કચકચ વિના સાથે રહી શકે,  સેક્સ કે શરાબમાં ડૂબેલા બધા ખલનાયક ના પણ હોય, લેપ ડાન્સિંગના બાર કે સેકસ ટોયઝ શોપ પણ ટુરિસ્ટ પ્લેસીઝ કેપ્ચર કરતી વખતે વાર્તામાં જરાય અજુગતા ન લાગે એમ વણીને જીવનના હિસ્સા તરીકે લઇ શકાય… અને રાજૌરી ગાર્ડનની મીઠાઇથી વધુ સ્વીટ એવા વ્હાલા લગતા ને સત્ય સમજાવતા દાદીમા પણ ફકત ચાર સીન્સમાં બતાવી શકાય!

તો વિન્ટેજ સોંગ હંગામા હો ગયાને ધમાકેદાર રીતે સજીવન કરતી ફિલ્મમાં ઘણી ખૂબસુરત ખામોશી છે. અમિત ત્રિવેદીએ બનાવેલું કિનારે શાંતિથી સાંભળજો. પોતાના પ્રેમભંગની યાદ અપાવતો  વિડિયો જોતી વખતે બધું ગુમાવી ચૂકેલા જાપાનીઝ રૂમમેટના હસતા ચહેરા સામે જોઇ રાની ‘ઔરો કા ગમ દેખા તો મેં અપના ગમ ભૂલ ગયા’ની ફીલિંગ અનુભવે છે, એ ટ્રાન્સફોર્મેશન એના ચહેરા પર દેખાય છે. એકબીજાથી ડરનારા બધા જુદા જુદા દેશના યુવાઓ અંતે તો ગરોળીથી ડરતા અંદરથી સરખા જ માણસો છે ! વિદેશમાં ભોજનમાં આવી પડેલી વિકરાળ માછલી રાણીનો ખુદનો નબળાઈનો ભય છે જે એની સામે ડોળા ફાડતો હોય. કોઇ ખાસ ડાયલોગ વિના પુત્રીને પ્રેમ કરતા પિતાની ચિંતા અને ચાહત ઝીલાઇ છે. રાણીનું પાત્ર બંધ કળીમાંથી સૂરજમુખી બનવા ધીરે ધીરે ઉઘડે છે, એ નાનાની ઘટનાઓ ફિલ્મને વાસ્તવિક બનાવે છે. ફ્રાન્સના શરાબ કે એમસ્ટરડમનો ઈટાલીયન કૂક…બધા વિદેશી લક્ષણો અહોભાવ કે પૂર્વગ્રહ વિના સાક્ષીભાવે જે-તે દેશ મુજબ પુરા ઓથેન્ટિક અને આપણા ફોરેન ફૂડના દેશી વર્ઝન્સ પરનો કટાક્ષ પણ ફ્રેંચ ટોસ્ટવાળા સીનમાં ! એવરગ્રીન ‘ફોરેસ્ટ ગમ્પ’ની અદામાં આવી ઢગલો મોમેન્ટસ ફિલ્મને સમૃદ્ધ અને આપણને સુબોધ બનાવે છે. એની કહાનીના રોમાન્સમાં એવા પડી જવાય છે કે રાજ-સિમરન જેવા યુરોપનાં બેકડ્રોપમાં રોમેન્ટિક એંગલની ખોટ વર્તાતી નથી, અને યુરોપ ટ્રિપ બાદની અનકન્વેન્શનલ એન્ડ ક્રેડિટસની ક્રિએટિવિટી ઉપરથી જવાને બદલે અંદર પહોંચે છે! થેન્કસ ટુ કંગના રાણાવત.

તો, ફિલ્મની રાણીની માફક પોતાની ફેસબુક ટાઇમલાઇન મેરેજના ફોટોને બદલે ફ્રેન્ડશિપ, ફોરેન ટુર એડવેન્ચર, ફીમેલ ફ્રીડમ એન્ડ આઇડેન્ટિટી પ્લસ ક્રિએટિવીટીનાં અનેક રિચ અનુભવોથી કલરફૂલ બનાવતી જીંદગી જીવી લો, યારો!

ફિલ્મમાં વગર કહ્યે બતાવાયુ છે એમ જીંદગી પાણીપુરી જેવી છે. પહેલા તીખી લાગે પણ પાછળથી ચટપટી લાગે ને ભાવે. યસ, કશુંક અણગમતું બને જીવનમાં તો રોતા રોતા બેસી ન રહો, બહાર નીકળો, નાની નાની ખુશીઓ શોધો. જીવનમાં ઘણું ય જાણવામાણવા જેવું છે! લિવ લાઇફ કવીનસાઇઝ!

ફાસ્ટ ફોરવર્ડ

‘મૃત્યુ એકદમ સલામત જગ્યા છે!’ (સ્ટીફન લિવાઇન)

 

JSK – વન બાય ટુ દિવાળી સ્પેશ્યલ

20131022_000945

જેએસકે – જય શ્રી કૃષ્ણ પુસ્તક વિષે આ ગ્રહ પર અહીં અને અહીં વાંચ્યું તમે.

પુસ્તક તો બહાર પડવાની સાથે જ એવી લોકચાહનાને પ્રાપ્ત થયું કે ફક્ત એક મહિનામાં જ હું તો મોટે ભાગે એમાં સિક્કિમ પ્રવાસે હોવા છતાં એની ૩૦૦૦ જેટલી નકલો હોંશે હોંશે ગુજરાતી વાચકોએ વધાવી લીધી અને અત્યારે તો એની બીજી આવૃત્તિ પણ થઇ ગઈ. એના ખુબ સરસ ફીડબેક મળ્યા. ગૃહિણીઓથી ટીનેજર્સ સુધી, એનઆરઆઈથી કંપની/સંસ્થાઓ સુધી. મુખ્ય વિક્રેતા નવભારતનો ય સહયોગ ભરપૂર. એવો જ રાજેશ બૂક સ્ટોર રાજકોટનો.

બધી કરામત કૃષ્ણની, આપણો તો લીમ્બડજશ 😛

એવી જ ચમત્કારિક રીતે આ પુસ્તકમાં અણધારી મૂળ દક્ષિણ ગુજરાતના એવા એક પટેલ મિત્રની મળી. એમનો ખુદનો જ આગ્રહ કે નામ નહિ આપવું, એટલે હાલ લખતો નથી. ક્યારેક આવી પ્રભુકૃપાની સર્જનકથા માંડીશ. એમની ભાવના અને કૃષ્ણપ્રીતિને ન્યાય મળે અને કેવળ લાયબ્રેરીના કબાટોમાં કેદ રહેવાને બદલે ખરેખર જેમને જરૂર છે અને પોસાતું નથી એવા સામાન્ય વાચકો સુધી પહોંચે એ માટે મર્યાદિત સમય પુરતી જ એક અભૂતપૂર્વ યોજના ઘડવામાં આવી. દિવાળી સુધી, ૫૦૦ રૂપિયાનું અણમોલ પુસ્તક ફક્ત ૨૫૦ રૂ. મળે એ માટે. અમુક જરૂરિયતમંદ વાચકોની, વિદ્યાર્થીઓની પોસાતું નથી વાળી ફરિયાદ દુર થાય એ માટે. મારો હેતુ પુસ્તક પ્રકાશનમાં કમાઈ લેવાનો નહિ, પણ કશુંક સાબિત કરવાનો અને વધુ લોકો સુધી વાંચન પહોચાડવાનો સર્જનાત્મક છે. એટલે મેં ય મંજુરી આપી. તો વળી એમાં કેટલીક ફરિયાદો ઉઠી કે વહેલું લેનારનો શું વાંક ? અરે, આવું પેટ્રોલ પુરાવતી બખ્તે ભાવફેર સરકાર અમુક સમય પુરતો કરે ત્યારે કહો છો ? શેર બજારથી બિગબાઝાર જેવા મોલમાં કહો છો ? હું તો એ અર્લી બર્ડ રીડરબિરાદરો પ્રત્યે નતમસ્તક છું , કે એમના પ્રતિસાદને લીધે જ વધુ લોકો સુધી કૃષ્ણ પહોંચાડવાનું આ કૃષ્ણકાર્ય થયું. આ યજ્ઞમાં એમની આહુતિ પહેલા જ ગણાશે.

જેએસકે વિષે “આજકાલ” દૈનિકમાં છપાયેલું :

“પુસ્તકમાં રેગ્યુલર કરતા મોટી સાઈઝના તમામ ૧૬૪ પૃષ્ઠો કલરફુલ છે. આ માત્ર પુસ્તક ના રહેતા એક આગવો અનુભવ છે, જે કૃષ્ણચરિત્રના અલગ અલગ પાસાઓમાંથી પસાર થયા બાદ વાચકનું નવું જ ઘડતર કરે છે.

૧૮ સ્પેશ્યલ લેખોમાં વહેંચાયેલું આ પુસ્તક શ્રીકૃષ્ણ પર અત્યાર સુધીમાં લખાયેલા અઢળક પુસ્તકો કરતા અલાયદું અને વિશિષ્ટ છે. જેમાં કૃષ્ણનાં સહારે આજનો માનવી કોઈ પણ પરિસ્થિતિ કે ઉંમરમાં પોતાની સમસ્યાઓ કેમ ઉકેલી શકે, માર્ગ કઈ રીતે કાઢી શકે અને કૃષ્ણ પાસેથી પ્રેરણા લઇ પોતાનું વર્તમાન જીવન વધુ બહેતર કેવી રીતે કરી શકે એની સુંદર છણાવટ છે. જે બોરિંગ જુનવાણી ઉપદેશને બદલે આજની પેઢીની ભાષા, અભિગમ અને દ્રષ્ટાંતો સાથે કરવામાં આવી છે. ભારત પરદેશી સુપરહીરોઝની પાચલ પાગલ બને છે ત્યારે ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાન્ડર્ડની ક્વોલિટી સાથે મોડર્ન સ્ટાઈલમાં ઓરીજીનલ સુપરપાવર કૃષ્ણને પ્રજા સુધી સાચી સમાજથી પહોંચાડતું આ આકર્ષક સાહસ છે.

“જેએસકે” જેવું નિત્ય પરિવર્તનશીલ કનૈયાને ગમે એવું આધુનિક નામ ધરાવતા આ પુસ્તકમાં જય વસાવડાએ બાળ કૃષ્ણથી લઇ આકર્ષક પૂર્ણ પુરુષ કૃષ્ણ, લીડરથી લવર અને મેનેજરથી મોટીવેટર કૃષ્ણ, ફ્રેન્ડથી ફિલોસોફર અને યોદ્ધાથી લઇ યોગેશ્વર કૃષ્ણ જેવા કૃષ્ણનાં મેઘધનુષી સ્વરૂપની અદભૂત ઝાંખી કરાવી છે. આત્મવિશ્વાસ આપતું મોડર્ન ગીતાજ્ઞાન છે. ગીતા દ્વારા લાઈફ, કરિઅર અને બિઝનેસનું મેનેજમેન્ટ સમજાવ્યું છે. કૃષ્ણ જ આજના જમાનામાં સર્વશ્રેષ્ઠ ચેતના શા માટે એની રસપ્રદ દલીલો આપી છે. રાધા અને રાસનું રસિક વર્ણન કર્યું છે. વૈષ્ણવજન ભજનથી સારા નાગરિકનાં પાઠ ભણાવ્યા છે. રુક્મિણીનાં પ્રેમપત્ર અને સત્યભામાની ભેટની મનોહર કહાની લખી છે. દ્વારકાનો ઈતિહાસ અને કૃષ્ણની પીડા પણ અહી રજુ થઇ છે. યંગ જનરેશન સાથે કૃષ્ણની આજના યુગમાં નવી જ વાતો કહેતો ક્રાંતિકારી અભૂતપૂર્વ વાર્તાલાપ પણ છે. કૃષ્ણ વિષે અસંખ્ય ઓછી જાણીતી માહિતીનો અનેક પ્રાચીન ગ્રંથોમાંથી એકત્ર કરેલ ખજાનો છે.

કૃષ્ણ પરના મોબાઈલ યુગમાં બહુ જોવા મળતા ચીલાચાલુ ચિત્રોને બદલે તદ્દન નવા વિવિધ શૈલીઓના ફ્યુઝન જેવા નવા જમાનાને અનુરૂપ ચિત્રોનો છપ્પનભોગ જેએસકેમાં છે. નયનરમ્ય ટાઈટલ આંખથી હ્રદયમાં ઉતરે એવું છે. ચૂંટેલી કૃષ્ણકવિતાઓનો મઘમઘતો ગુલદસ્તો પણ છે. કન્ટેન્ટ અને આર્ટ, શબ્દ અને રંગ-રેખાનો એમાં બાંસુરી અને બાંકેબિહારી જેવો અજોડ સમન્વય થયો છે. ચળકતા કાગળમાં ઉત્તમ રીતે છપાયેલું આ પુસ્તક પ્રોડકશન ક્વોલિટીમાં દુનિયાનાં કોઈ પણ વિકસિત દેશના બેસ્ટ પ્રોડક્શનને ટક્કર આપી કિંમતનાં પ્રમાણમાં તો એનાથી આગળ નીકળી શકે તેવું છે.”

 જેએસકે તો શરુ થઇ ત્યારથી ‘બ્લેસ્ડ બૂક’ રહી છે. નરસિંહ મહેતાનાં કિસ્સા સાવ કાલ્પનિક નહિ હોય, એવો ભરોસો થાય એટલા તો અનુભવ અત્યાર સુધીમાં થઈ ગયા છે ! 

જેએસકેનાં પ્રીમિયમ કન્ટેન્ટ અને ક્વોલિટી અંગે તો જેમની પાંચે ય સેન્સિઝ સલામત છે એવો કોઈ શંકા ના કરી શકે એટલી ઉત્તમ એ દેખીતી જ બની છે. પણ એ કરવામાં એનો ભાવ વધુ રાખવો પડે એ લકઝરી કરતા લાચારી વધુ છે. મુકુન્દ પાધરા જેવા દોસ્તોએ ગાંઠનું ગોપીચંદન કરી એ લાગણીથી પહોચાડી એ માટે ય એમને વંદન.

આગળ કહ્યું એક કૃષ્ણપ્રેમી દાતાની સામે ચાલીને મળેલી સહાયથી મારા તરફથી પણ થોડું જોખમ લઇને ખાસ આ વર્ષની દિવાળી અને બુકની સક્સેસના સેલિબ્રેશનને ધ્યાનમાં લઇ કોઈ લલચામણી યોજનાઓને બદલે વાચકોને જ ફ્લેટ ૫૦% વળતર આપીને કૃષ્ણકાર્ય કરવાનો શુભ સંકલ્પ કર્યો છે. એક રોકેટ/ ભમ્ભૂનાં બોક્સ કે એક પેકેટ મીઠાઈ/ડ્રાયફ્રુટનાં ભાવમાં પુસ્તક ગ્રીટિંગ રૂપે લઇ અને આપી શકાય ! પહેલા ખરીદ્યું હોય તો ગિફ્ટમાં આપી શકાય. આજે તાતી જરૂર છે એ કૃષ્ણના આચાર- વિચારોનો આધુનિક જમાનાને જીવતી જીંદગીમાં ઉપયોગી બને એવો સ્પર્શ રંગબેરંગી આનંદ સાથે થાય, એ યજ્ઞમાં સ્વેચ્છાએ કોઈ અપેક્ષા વિના મિત્રો પણ જોડાયા. કાયમી મુખ્ય વિક્રેતા એવા નવભારતે પણ સ્નેહથી આ માટે ઉદારતા રાખી.

દિવાળીનાં દિન સુધી ફક્ત મર્યાદિત દિવસો માટે જ કૃષ્ણપ્રેમી દાતાની સહાયથી, ફક્ત એમના આયોજનથી પસંદગીની જગ્યાઓએ પુરા ૫૦% વળતરથી અડધી કિંમતે ફક્ત ૨૫૦ રૂપિયામાં ઉપલબ્ધ કરાવી રહ્યું છે. ખાસ ડિસ્કાઉન્ટની આ આકર્ષક ઓફર ફક્ત મર્યાદિત નકલોના સ્ટોક પુરતી અને માત્ર દશેરાથી દિવાળી યાને ૧૪ ઓક્ટોબરથી ૩ નવેમ્બર સુધી જ કામકાજના સમય પુરતી ખુલ્લી રહેશે. વધુ વિગતો માટે  ૯૫૩૭૫૩૭૩૭૩ નમ્બર પર સંપર્ક થઇ શકે છે. આ  કોઈ ન વેંચાતા પુસ્તકને ખપાવી દેવાનો કીમિયો નથી. ( જેએસકેનાં ઓનલાઈન પ્રતિભાવો જગજાહેર છે – અને મારા પ્રિય પુસ્તક “પ્રીત કિયે સુખ હોય”ની પાંચમી આવૃત્તિ બજારમાં આવી છે, અને એક વર્ષમાં ૮૦૦૦ નકલ વેંચાઈ ચુકેલા “જય હો”ની ચોથી સંવર્ધિત આવૃત્તિ દિવાળી બાદ આવી રહી છે, યુવાહવાની ત્રીજી આવૃત્તિ પણ પૂરી થવામાં છે. જેએસકેની  લોન્ચ સમયથી જ પડાપડી થાય છે.) માટે ફરી આ જ પુસ્તક દિવાળી બાદ મૂળ ૫૦૦ રૂપિયાની કિંમતે જ હમેશા બૂક સ્ટોરમાં ઉપલબ્ધ રહેશે ( નીચેની પ્રાપ્તિસ્થાનોની યાદી સિવાય અન્ય બૂક સ્ટોરમાં આજે ય એ મૂળ કિંમતે જ મળે છે જ ) અને આ ઓફર કોઈ પણ સંજોગોમાં લંબાશે નહિ. 

સહજભાવે આનાયાસ થયેલા આ આયોજનમાં પણ કમનસીબે અમુક વાચકોએ પહેલા ખરીદી હોવાનો વાંધોવચકો ઉઠાવ્યો. કોઈએ એ વળી બિચારા બૂક સ્ટોરના મિત્રોને આ અલગ પ્રાપ્તિસ્થાનો ફેસબુક પર મુક્યા હોવા છતાં વગર વાંકે ડિસ્કાઉન્ટ માટે પરેશાન કર્યા. બીજા કેટલાક ન ગમે એવા બનાવો ય બન્યા. અગાઉ કહ્યું એમ, આ કોઈ રાસ્તે કે માલ સસ્તે મેંની ઓફર નથી. માર્કેટિંગ સ્કીમ નથી. ફક્ત કૃષ્ણપ્રેમી દાતાઓની લાગણીની ભરતીમાં એવા જ હેતુથી લેખક / પ્રકાશક તરીકે જાતે ઘસાઈને મદદરૂપ થવા ઉજવેલો, વાચકનો તહેવાર સુધારવાનો ઉત્સવ છે. છતાં ય એનાથી કોઈને ઈરાદો ના હોવા છતાં ગેરસમજ કે મનદુઃખ થયું હોય તો ક્ષમસ્વ.

આ પુસ્તક હવે ગણત્રીનાં જ બાકી રહેલા દિવસોમાં આગળ ફોટામાં છે , એવા સ્ટીકર સાથે મળશે. જેથી અન્ય પુસ્તક કરતા આનું વિતરણ ખાસ સહાય અન્વયે જુદું છે, એ ખ્યાલ આવે અને એનો કોઈ વ્યવસાયિક બદઈરાદાથી ઉપયોગ કરી બૂક સેલર મિત્રોને મૂંઝવણમાં મુકે નહિ.

જે.એસ.કે. “વન બાય ટુ” દિવાળી ડિસ્કાઉન્ટ ઓફરના પ્રાપ્તિસ્થાનો ( ખાસ નોંધ આ ઓફરનો લાભ આ સ્થળો સિવાય બીજી કોઈ જગ્યાએ કે બૂક સ્ટોરમાં મળશે નહિ, આ સરનામાંઓમાં હવે કોઈ સ્થળ ઉમેરાશે નહી. પછી આ ડિસ્કાઉન્ટ પાછું જ ખેંચાઈ જશે તરત જ ) :

*રાજકોટ :

૧. ગાથા કોમ્યુનિકેશન, જીગર પાનની બાજુમાં, મોટી ટાંકી ચોક, રાજકોટ. ફોન : ૯૫૩૭૫૩૭૩૭૩

૨. ભારત ફ્રુટ કોર્નર, એસ્ટ્રોન ચોક, રાજકોટ.

*અમદાવાદ :

૧. પરમાર ટ્રેડલિંક, ભારત પેટ્રોલિયમનો પેટ્રોલ પંપ, માનવ મંદિર સામે, ડ્રાઈવ ઇન-ગુરુકુળ રોડ, મેમનગર, અમદાવાદ ફોન : ૯૮૨૫૧૨૨૩૦૫

*સુરત :

૧. જે. ડી. ગાબાણી લાયબ્રેરી, સરગમ કોમ્પ્લેક્સ અને સારથી ડોક્ટર હાઉસની સામેની ગલી, સારથી કોમ્પ્લેક્સ, હીરાબાગ, સુરત ફોન : ૨૫૫૮૮૧૪

૨. એલ. પી. સવાણી વિદ્યાલય, અડાજણ, પરેશ સવાણી ફોન : ૯૯૦૯૦૧૯૫૪૧

૩. પાર્થ નોલેજ ઇન્સ્ટીટયુટ, ૨૦૧ / ઈ – અંબિકા પાર્ક કોમ્પ્લેક્સ, સીતાનગર સર્કલ, બોમ્બે માર્કેટથી પુનાગામ રોડ, સુરત ફોન : ૬૯૯૮૦૫૯

૪. સમર્પણ ટેકનો સ્કુલ, વિક્રમનગર -૪, સીતાનગર સર્કલથી કેનાલ રોડ, પુનાગામ, સુરત ફોન : ૭૬૯૮૮૮૧૪૪

*ભૂજ :

૧. ઇન્સ્ટીટયુટ ફોર યુથ ડેવલપમેન્ટ, ૨૩, અંબિકા પાર્ક સોસાયટી, ભુજ, રસનિધિ અંતાણી ફોન : ૯૮૨૫૭૩૦૩૧૫

*જામનગર :

૧. સાંઈનાથ મેડિકલ, વિકાસ રોડ, ગાંધી સોડા શોપ પાસે, જામનગર, રવિ ફોન : ૦૯૪૨૮૪૧૫૦૧૪

*પોરબંદર :

૧. વૈદેહી કલેક્શન, લિબર્ટી રોડ, ઇન્દ્રલોક કોમ્પ્લેક્સ, ફોન : ૯૯૯૮૧૨૧૯૮૯

*વડોદરા :

૧. ચરોતર નમકીન, એસબી-૧૨, ઋતુરાજ કોમ્પ્લેક્સ, એચડીએફસી બેન્ક પાસે, વાસણા રોડ, વડોદરા , બિમલ પટેલ ફોન : ૯૯૨૫૦૮૯૩૪૧

*મુંબઈ :

Vipul Parekh 8655062649

*ભાવનગર :

વિશાલ ચશ્માવાળા, વોરા બજાર, નાગરપોલ ડેલા, ભાવનગર, ફોન : હકીમભાઈ : ૦૯૮૨૪૯૫૭૬૦૯

………..ફરી વાર, કેટલીક અગત્યની વાતોનું રિવિઝન >>>>>>>>

# ઉપરના સ્થળો સિવાય કોઈ પણ બૂક સ્ટોરમાં આ ઓફરનો લાભ મળશે નહિ એની ખાસ નોંધ લેવી.બૂક સ્ટોરમાં અત્યારે પુસ્તક ઓફર વિના ઉપલબ્ધ છે જ. ડિસ્કાઉન્ટ તત્કાલ અસરથી પાછું જ ખેંચાઈ જશે, સ્ટોક અને સેન્ટર્સ ક્લોઝ થઇ જશે. અને અત્યારે બીજે મળે છે એમ જ ફરી પુસ્તક મૂળ કિંમતે જ ખરીદવાનું રહેશે. JSK ઓનલાઈન પણ એમેઝોન.ઇન, બુક્સ ફોર યુ જેવી સાઈટ્સ પર મળે જ છે. પણ આ ઓફરનો લાભ તો ફક્ત પ્રાપ્તિસ્થાનો ઉપર છે ત્યાં જ મળશે. ઓનલાઈન આવી કોઈ સ્કીમ નથી. કોઈ મારફતે આ જગ્યાઓ પરથી મંગાવી લેવા બહારના મિત્રોને વિનંતી છે.

# આ ઉપરોક્ત સ્થળો બૂક સ્ટોર નથી. સહાય કરનાર કૃષ્ણપ્રેમી મિત્રોની મદદથી દાતાઓનો હેતુ પૂરો પાડવા ટૂંકા ગાળા માટે ગોઠવાયેલી વ્યવસ્થા છે. એ માટે પુસ્તકોની દુકાનમાં જઈ પરાણે માંગણી ના કરવા વિનંતી છે.

# ઓફર અંતર્ગત હવે પુસ્તક સ્ટીકર કે “સહાયથી”નાં લખાણ સાથે જ મળશે. એ પુન:વેંચાણ કે અદલાબદલી માટે નથી. કોઈને અંગત હેતુ માટે જથ્થાબંધ જોઈએ તો ૯૫૩૭૫૩૭૩૭૩ નંબર પર સંપર્ક કરવો. કાયમી ધોરણે વેંચાણ કે લાયબ્રેરી ઈત્યાદિમાં મંગાવવું હોય તો નવભારત સાહિત્ય મંદિરનો સંપર્ક કરવો.

# આ વન બાય ટુ ઓફર દિવાળીનાં તહેવારો બાદ પૂરી જ થઇ જશે. પછી કોઈ પણ સંજોગોમાં રિપીટ થશે નહિ. નવા આવનારા કોઈ રિમઝિમ / જય વસાવડાના પુસ્તકોમાં પણ (પ્રવચનોના સ્થળ પરની વ્યવસ્થા સિવાય ) હવે આવી કોઈ ઓફરની અપેક્ષા રાખવી નહિ. આ તો કૃષ્ણકાર્ય ,માટેનો ઉમદા હેતુ છે. વારંવાર આવે એવો કોઈ બિઝનેસ એજેન્ડા નથી. એટલે જ પુસ્તકની કવોલીટીમાં સહેજ પણ સમાધાન વિના કે કોઈ અન્ય શરતો / છેતરામણી સ્કીમો વિના આ યોજના એક અપવાદ તરીકે આ વખતે મૂકી છે, જે કાયમી નિયમ નથી.

# ઉપરના સ્થળો સિવાય પુસ્તક અન્ય જગ્યાએ આ ઓફરમાં ઉપલબ્ધ કરાવવું શક્ય નથી. મિત્રો-સ્નેહીજનો મારફતે આ જગ્યાઓથી મેળવી લેવું, જો આપના નિવાસ્થ / ગામમાં એ ના હોય તો. એક એક નકલ પોસ્ટથી પણ મોકલાવવી શક્ય નથી. વધુ નકલ હોય તો નીચેના ફોન નંબર પર વિનંતીથી વિચાર કરાશે.

# આ માટેની તમામ માહિતી / માર્ગદર્શન / મદદ અને કોઈ સુચન કે વધુ સ્પષ્ટ સમજણ – દરેક બાબત માટે નીચેના નંબર પર સંપર્ક કરવો : ૯૫૩૭૫૩૭૩૭૩

# આ જરૂરી સુચનાઓ શક્ય તેટલી ફેલાવી સહકાર આપવા વિનંતી. આભાર. જય શ્રી કૃષ્ણ. 🙂

 

ડેટ એ કેટ ;)

આજના આ ડેટ સ્પેશ્યલ સ્પેકટ્રોમીટર ( <—– આ લિંક પર ક્લિક કરી એ પહેલા વાંચી જવા વિંનતી ) નાં પ્રેરણાસ્રોત મૂળ અંગ્રજી લેખ મુકવાના બહાને આ બ્લોગ ઉપવાસ છૂટ્યા ! 😀 તારીખવાળી ડેટ મુજબના બર્થ ડે પર આ “ડેટ” પરનો લેખ રીડરબિરાદરોને ગિફ્ટ B-)

girl reading


Date a girl who reads ~ Rosemarie Urquico

Date a girl who reads. Date a girl who spends her money on books instead of clothes. She has problems with closet space because she has too many books. Date a girl who has a list of books she wants to read, who has had a library card since she was twelve.

Find a girl who reads. You’ll know that she does because she will always have an unread book in her bag. She’s the one lovingly looking over the shelves in the bookstore, the one who quietly cries out when she finds the book she wants. You see the weird chick sniffing the pages of an old book in a second hand book shop? That’s the reader. They can never resist smelling the pages, especially when they are yellow.

She’s the girl reading while waiting in that coffee shop down the street. If you take a peek at her mug, the non-dairy creamer is floating on top because she’s kind of engrossed already. Lost in a world of the author’s making. Sit down. She might give you a glare, as most girls who read do not like to be interrupted. Ask her if she likes the book.

Buy her another cup of coffee.

Let her know what you really think of Murakami. See if she got through the first chapter of Fellowship. Understand that if she says she understood James Joyce’s Ulysses she’s just saying that to sound intelligent. Ask her if she loves Alice or she would like to be Alice.

It’s easy to date a girl who reads. Give her books for her birthday, for Christmas and for anniversaries. Give her the gift of words, in poetry, in song. Give her Neruda, Pound, Sexton, Cummings. Let her know that you understand that words are love. Understand that she knows the difference between books and reality but by god, she’s going to try to make her life a little like her favorite book. It will never be your fault if she does.

She has to give it a shot somehow.

Lie to her. If she understands syntax, she will understand your need to lie. Behind words are other things: motivation, value, nuance, dialogue. It will not be the end of the world.

Fail her. Because a girl who reads knows that failure always leads up to the climax. Because girls who understand that all things will come to end. That you can always write a sequel. That you can begin again and again and still be the hero. That life is meant to have a villain or two.

Why be frightened of everything that you are not? Girls who read understand that people, like characters, develop. Except in the Twilight series.

If you find a girl who reads, keep her close. When you find her up at 2 AM clutching a book to her chest and weeping, make her a cup of tea and hold her. You may lose her for a couple of hours but she will always come back to you. She’ll talk as if the characters in the book are real, because for a while, they always are.

You will propose on a hot air balloon. Or during a rock concert. Or very casually next time she’s sick. Over Skype.

You will smile so hard you will wonder why your heart hasn’t burst and bled out all over your chest yet. You will write the story of your lives, have kids with strange names and even stranger tastes. She will introduce your children to the Cat in the Hat and Aslan, maybe in the same day. You will walk the winters of your old age together and she will recite Keats under her breath while you shake the snow off your boots.

Date a girl who reads because you deserve it. You deserve a girl who can give you the most colorful life imaginable. If you can only give her monotony, and stale hours and half-baked proposals, then you’re better off alone. If you want the world and the worlds beyond it, date a girl who reads.

Or better yet, date a girl who writes.

*અને બોનસમાં જરા આ ય વાંચી લો…. 😉 😛

941881_469886069756614_1549280785_n

“You Should Date an Illiterate Girl”, by Charles Warnke

Date a girl who doesn’t read. Find her in the weary squalor of a Midwestern bar. Find her in the smoke, drunken sweat, and varicolored light of an upscale nightclub. Wherever you find her, find her smiling. Make sure that it lingers when the people that are talking to her look away. Engage her with unsentimental trivialities. Use pick-up lines and laugh inwardly.

Take her outside when the night overstays its welcome. Ignore the palpable weight of fatigue. Kiss her in the rain under the weak glow of a streetlamp because you’ve seen it in film. Remark at its lack of significance. Take her to your apartment. Dispatch with making love. Fuck her.

Let the anxious contract you’ve unwittingly written evolve slowly and uncomfortably into a relationship. Find shared interests and common ground like sushi, and folk music. Build an impenetrable bastion upon that ground. Make it sacred. Retreat into it every time the air gets stale, or the evenings get long. Talk about nothing of significance. Do little thinking. Let the months pass unnoticed. Ask her to move in. Let her decorate. Get into fights about inconsequential things like how the fucking shower curtain needs to be closed so that it doesn’t fucking collect mold. Let a year pass unnoticed. Begin to notice.

Figure that you should probably get married because you will have wasted a lot of time otherwise. Take her to dinner on the forty-fifth floor at a restaurant far beyond your means. Make sure there is a beautiful view of the city. Sheepishly ask a waiter to bring her a glass of champagne with a modest ring in it. When she notices, propose to her with all of the enthusiasm and sincerity you can muster. Do not be overly concerned if you feel your heart leap through a pane of sheet glass. For that matter, do not be overly concerned if you cannot feel it at all. If there is applause, let it stagnate. If she cries, smile as if you’ve never been happier. If she doesn’t, smile all the same.

Let the years pass unnoticed. Get a career, not a job. Buy a house. Have two striking children. Try to raise them well. Fail, frequently. Lapse into a bored indifference. Lapse into an indifferent sadness. Have a mid-life crisis. Grow old. Wonder at your lack of achievement. Feel sometimes contented, but mostly vacant and ethereal. Feel, during walks, as if you might never return, or as if you might blow away on the wind. Contract a terminal illness. Die, but only after you observe that the girl who didn’t read never made your heart oscillate with any significant passion, that no one will write the story of your lives, and that she will die, too, with only a mild and tempered regret that nothing ever came of her capacity to love.

Do those things, because nothing sucks worse than a girl who reads. Do it, I say, because a life in purgatory is better than a life in hell. Do it, because a girl who reads possesses a vocabulary that can describe that amorphous discontent as a life unfulfilled—a vocabulary that parses the innate beauty of the world and makes it an accessible necessity instead of an alien wonder. A girl who reads lays claim to a vocabulary that distinguishes between the specious and soulless rhetoric of someone who cannot love her, and the inarticulate desperation of someone who loves her too much. A vocabulary, god damnit, that makes my vacuous sophistry a cheap trick.

Do it, because a girl who reads understands syntax. Literature has taught her that moments of tenderness come in sporadic but knowable intervals. A girl who reads knows that life is not planar; she knows, and rightly demands, that the ebb comes along with the flow of disappointment. A girl who has read up on her syntax senses the irregular pauses—the hesitation of breath—endemic to a lie. A girl who reads perceives the difference between a parenthetical moment of anger and the entrenched habits of someone whose bitter cynicism will run on, run on well past any point of reason, or purpose, run on far after she has packed a suitcase and said a reluctant goodbye and she has decided that I am an ellipsis and not a period and run on and run on. Syntax that knows the rhythm and cadence of a life well lived.

Date a girl who doesn’t read because the girl who reads knows the importance of plot. She can trace out the demarcations of a prologue and the sharp ridges of a climax. She feels them in her skin. The girl who reads will be patient with an intermission and expedite a denouement. But of all things, the girl who reads knows most the ineluctable significance of an end. She is comfortable with them. She has bid farewell to a thousand heroes with only a twinge of sadness.

Don’t date a girl who reads because girls who read are the storytellers. You with the Joyce, you with the Nabokov, you with the Woolf. You there in the library, on the platform of the metro, you in the corner of the café, you in the window of your room. You, who make my life so god damned difficult. The girl who reads has spun out the account of her life and it is bursting with meaning. She insists that her narratives are rich, her supporting cast colorful, and her typeface bold. You, the girl who reads, make me want to be everything that I am not. But I am weak and I will fail you, because you have dreamed, properly, of someone who is better than I am. You will not accept the life that I told of at the beginning of this piece. You will accept nothing less than passion, and perfection, and a life worthy of being storied. So out with you, girl who reads. Take the next southbound train and take your Hemingway with you. I hate you. I really, really, really hate you.

 
34 ટિપ્પણીઓ

Posted by on ઓક્ટોબર 6, 2013 in art & literature, feelings, personal, romance

 
 
%d bloggers like this: