RSS

ઉસી મકામ પે કલ દેખ કર મુઝે તન્હા…. બહુત ઉદાસ હુએ ફૂલ બેચનેવાલે !

14 Feb

 

રાજમાર્ગોની પગથી ઉપર આંટા મારીમારીને એ દહાડા વિતાવતો હતો. હાથમાં એક જેષ્ટિકા રાખતો. લાકડીનો ટેકો દઈને એ વારેવારે ઊભો રહેતો. ઘણી વાર દૂરથી અનેક વટેમાર્ગુઓ એને પોતાને સલામ કરતા હોય એવો ભાસ એને થયા કરતો. ખાસ કરીને વધુ રમૂજ તો એ થતી કે રસ્તાની એક બાજુએ ચાલી જતી નવયૌવનાઓ સામી પગથી પર પસાર થતા પોતાના કોઈ પ્રેમિકોને દેખી મોં મલકાવતી .

આ રખડુ માણસ એ મોં-મલકાટને પોતાનો કરી સાકાર કરી લેતો. સામે પોતે પણ વેવલું સ્મિત ઉછાળતો. પણ પછી એ સુંદરીઓના ચહેરાને ફૂંગરાતા દેખી અચરજમાં પડી જતો. પોતાની ભૂલ એને સમજાતી નહીં. સુંદરીઓનો પ્યાર શું આટલો બધો અચોક્કસ હશે ! કે શું એ રોષ-ભ્રુકુટિ પણ પ્યારની જ છૂપી સંકેત-ભાષા હશે ? આટલી બધી ચાલી જાય છે. તેમાંની પ્રત્યેક શું એના વહાલને એકલે જ હાથે કબજે કરી રાખવાની સ્વાર્થી લાગણીને કારણે ઇર્ષ્યાથી એકદમ ગુસ્સે થતી હશે શું ? પ્રણયની દુનિયા, અહો કેટલી બધી વિકટ, નિગૂઢ, ને ભીડાભીડથી ભરેલી ! મારા રૃપ અને યૌવન માટે કેટલી ઝૂંટાઝૂંટ ! હું કોને સ્વીકારું ને કોને તરછોડું !

નાની-શી ટોપલીમાં થોડાંક ફૂલો લઈને એક જુવાન છોકરી રસ્તા પરને એક ઓટે રોજ બેસે છે. બેઠી બેઠી ધીરે અવાજે બોલ્યા કરે છે: ”ગુલાબનાં ફૂલ લેશો શેઠ ? આ ગુલાબનાં ફૂલ લેશો કોઈ ? આ તાજા ગુલાબનાં ફૂલ !”

ઠબ ઠબ જેષ્ટિકા કરતો રઝળુ નીકળ્યો, તેને કાને પણ ધ્વનિ પડયો: ”આ ગુલાબ લેશો શેઠજી ?”

પોતે ઊભો રહ્યો. આસપાસ જોયું. બીજો કોઈ આદમી ત્યાં નહોતો. ત્યારે આ ફૂલવાળીએ કોને કહ્યું ‘શેઠજી ?’

આગળ ચાલ્યો. માલણનું મોં એના તરફ વળ્યું. અવાજ આવ્યો: ”શેઠજી, આ ગુલાબ લેશો ?”

ફરી વાર એણે ચોગમ નજર કરી. ખાતરી થઈ કે, ‘શેઠજી’ શબ્દ વડે સંબોધાનાર એ પોતે જ હતો.

ફૂલવાળી શું ઠેકડી કરતી હતી ? મારા આવા દીદાર દેખતી છતાં મને ‘શેઠજી’ શીદ કહેતી હશે ? લાકડીને દમામભેર ભોંય ઉપર પછાડી એ રાતોપીળો બનીને છોકરી તરફ ફર્યો.

તો યે એ છોકરીની ઉઘાડી આંખો અનિમેષ તાકી રહી છે, છોકરીના હાથમાં એક ગુલાબ છે. એના મોં ઉપર ફૂલ વેચવાની આશા છે. સહેજ મલકાટ મારતા એ ચહેરામાં એકાદ પૈસાની ઓશિયાળ છે. મશ્કરીનું કોઈ ચિન્હ નથી.

મુફલિસને કૌતુક થયું. એ નજીક આવ્યો. માલણે ફરીથી પૂછ્યું: ”એક ગુલાબ લેશો, રૂડા શેઠજી ?”

આંખોનું મટકું માર્યા વગર સામે ને સામે એ નિહાળી રહી છે. પણ જાણે કે એ તાકી રહી છે. મુફલિસના પગના ધબકારા ઉપર! ચહેરા ઉપર નહીં. એની આંખોના ડોળા ફરતા નથી.

મુફલિસને બહુ વારે સમજ પડી: માલણ આંધળી છે.

આજે જીવનમાં પહેલી જ વાર મુફલિસે પોતાના પ્રત્યે એક અણભંગ સ્મિત નિહાળ્યું. પહેલી જ વાર એ ‘શેઠજી’ બન્યો. ગુલાબનું ફૂલ એણે પહેલી જ વાર પોતાના તરફ રજૂ થતું દીઠું. પહેલીવાર એણે એક એવી સૃષ્ટિમાં પ્રવેશ કર્યો કે, જ્યાં બાહ્યલા લેબાસના ભેદાભેદ વગર, સુંદર-અસુંદર ચહેરાના વિવેકથી રહિત, મીઠી સમાનતાનો સૂર ઊઠે છે કે, ‘ફૂલ લેશો શેઠજી ?’

મુફલિસે પોતાનું ગજવું તપાસ્યું. અંદરથી એક પાવલી નીકળી. પાવલી એણે ચૂપચાપ માલણની હથેળીમાં મૂકી અને માલણના હાથમાંનું ગુલાબ ઉપાડી લીધું.

* * *

રીડરબિરાદર, વસંત આવી પહોંચી છે. વ્હાલો વેલેન્ટાઇસ ડે આવી રહ્યો છે. ૧૪ ફેબ્રુઆરીના લીધે સમથિંગ સ્પેશ્યલ વી-ડે પર ‘કુછ કુછ’ થાય, ત્યારે અચાનક યાદ આવે છે શરબતી આંખો, શરારતી ફૂલો અને શરાબી પ્યાર ! અને આળસ મરડી બેઠી થાય છે, ૧૯૩૧માં બનેલી વર્લ્ડ ક્લાસિક ગણાતી ચાર્લી ચેપ્લીનની ફિલ્મ ‘સિટી લાઇટ્સ !’ આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન જેવા મેધાવી વિજ્ઞાની જેનો અંત જોઈને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડયા હતા એવી બેનમૂન કૃતિ ! રમૂજમાં રોમાન્સની રંગપૂરણી કરતી ‘સિટી લાઇટસ’ને કાગળ પર સજીવન કરે, એવી રીતે એની વાર્તાને ઝવેરચંદ મેઘાણીએ ‘જીવન-પ્રદીપ’ નામથી  ‘પ્રતિમાઓ’ સંગ્રહમાં અનુસર્જીત કરી હતી. મેઘાણીનું શબ્દચિત્ર આખું તો અહીં મૂકવું શક્ય નથી. (પ્લીઝ, શોધીને વાંચજો !) એના લસરકા સાથે માંડીએ મુહોબ્બતની એક મેઘધનુષી કહાનીની વાત. ચાલો, ચાર્લીની આંગળી પકડીને ચાલેલા મેઘાણીની આંગળી પકડવા અમારી આંગળીએ !

* * *

તો પેલા મુફલિસની પાવલીને પકડીને આંધળી માલણ છોકરી બેઠી રહી, ફૂલ તો દસ પૈસાનું હતું. (જમાના જૂની વાર્તા છે, ભૈ !) પંદર પૈસા પાછા આપવાના હતા. મુફલિસ તો ગુલાબ નાક વડે ખાઈ જવા માગતો હોય (વાહ મેઘાણી !) એ ય સૂંઘતો સૂંઘતો ચાલ્યો. ત્યારની પ્રભાતનું ભૂખ્યું જરૃર એણે ગુલાબની ખુશ્બૂ વડે ભરી લીધું. એક આંધળી છોકરીને પોતે ‘શેઠજી’ હતો, એનો એને ગજબનાક સંતોષ તરવરતો હતો. એ એકલો એકલો હસતો હતો. છોકરી પાવલી પકડીને બેસી રહી. વધુ પૈસા મળ્યા હોવા છતાં છેતરાઈ હોય એમ !

એ રાતે નદી કિનારાના પોતાના રોજીંદા હવાખાનામાં મુફલિસ ભાંગેલા બાંકડા પર સૂતો હતો. ત્યારે એક દોલતમંદ શ્રીમંત ત્યા આપઘાત કરવા આવ્યો. પૈસાને લીધે એ પાગલ થઈ ગયો હતો. જિંદગી નરી દોલતથી નહિ, સુંવાળી સ્નેહગાંઠો, થોડી લગની, થોડી મસ્તીથી જીવાય છે. એ અમીર પાસે એવો કોઈ વિસામો નહોતો. મુફલિસને તો આજે નીંદર જ નહોતી આવતી એણે એને બચાવ્યો. કોઈ અજાણ્યાને પોતાની ફિકર કરતો જોઈને શ્રીમંત આદમી દારૃના નશામાંથી દોસ્તીના કેફમાં આવી ગયો, ‘દિલજાની’ કહી નવા મિત્રને ઘેર લઈ આવ્યો. પંદર- સોળ કલાકથી ચીમળાયેલું પેલું ગુલાબ જોડે લેવાનું મુફલિસ ભૂલ્યો નહોતો.

શ્રીમંતના ગજવાના જોરે મુફલિસે બીજે દિવસે અંધ કન્યા પાસેથી દસ રૂપિયાના મોટા ગુલદસ્તા ખરીદ્યા. માલણે અવાજ ઓળખ્યો, ‘શેઠજી’ની આંગળીઓ સ્પર્શીને ગઈકાલના છુટ્ટા પૈસા આપ્યા. રખડુમાં અચાનક સ્વાભિમાન જાગ્યું હતું. ‘રાખ એ પૈસા અને આજના ય… એટલા તો મારી ઘેર સંજવારીમાં નીકળે છે !’

અંધ યુવતીના ચહેરા પર આશ્ચર્યમિશ્રિત કરૂણતા પ્રસરતી હતી. નવા બનેલા શ્રીમંત દોસ્તની ગાડીમાં એ છોકરીને કંગાળ વિસ્તારમાં રહેલા એના ઘર સુધી એ મૂકી આવ્યો ! આભી બનીને અવાચક બનેલી છોકરીનું મોં સિવાઈ ગયું હતું.

મુફલિસ ગાડી-ડ્રાઇવર છોડવા શ્રીમંતના બંગલે ગયો, તો ચોકીદારોએ કહ્યું, ‘માલિકને દારૂ ઉતરી ગયો છે, તને ઓળખશે નહિ, તું રસ્તે પડ !’ અને એને સમજાયું કે પોતે શેઠસાહેબનો નહિ, એમના નશાનો ‘દિલજાની’ હતો. એક રાતનું રમકડું ! ફરી ફાટેલા ગાભાં ચડાવી એ ચાલતો થયો. મનોમન ફૂલવાળીને અંધ બનાવવા માટે ભગવાનનો આભાર માનતો !

* * *

આંઘળી માલણ જ્યાં રોજ ફૂલો વેચવા બેસતી તે ઓટા પર જવાની અને ત્યાં પોતાનો શેઠ-પાઠ ભજવવાની તો હવે મુફલિસને આદત જ પડી ગઈ છે. ત્યાં જઈને ગુલાબ લીધા વગર એને કશો ધંધો-મજૂરી સૂઝતાં જ નથી. એકાદ- બે કલાકની મજૂરીમાંથી બે આના એ રળી લ્યે છે. એકાદ આનાના દાળિયાધાણી ખાઈને એક આનો રોજ ફૂલનો આપે છે. આખો દિવસ ગુલાબ ચૂસીચૂસીને સૂંઘ્યા કરે છે. રાત્રિએ સૂએ છે પેલા આપઘાતિયા નદી-ઘાટને બાંકડે. હમણાં હમણાં એની શાન્તિમાં ભંગ પાડવા ત્યાં કોઈ આવતું નથી.

પણ છેલ્લા બે દિવસથી ઓટો ખાલી પડયો રહે છે. આંધળી દેખાતી નથી. બેઠક બદલી તો નહીં હોય ? મુફલિસ આખા નગરમાં ભમી વળ્યો. ક્યાંય આંધળી ફૂલવાળીને દીઠી નહીં.

એને ઘેર ગયો. એના મેડાની પાછલી બારીએ એક એંઠવાડની કોઠી ઉપર ચડીને એણે અંદર ડોકિયું કર્યું.

મુફલિસ જ્યાં ઊભો હતો ત્યાં પોતાનું સમતોલપણું ન સાચવી શક્યો. એંઠવાડની કોઠી ગબડી પડી. પોતે પલળ્યો. ભોંયતળિયાની નીચે પણ બીજાં ઘર હતાં, તેમાંના એક ઘરમાં બધો એઠવાડ રેડાયો, એટલે એ ભૂગર્ભના એક વાસીએ બહાર નીકળીને એને ગાળો દીધી.

પણ એ બધું તો એણે એક ફિલસૂફને છાજતી ખામોશીથી સહી લીધું. ફરીથી પાછો એ કોઠી પર ચડીને મેડાની બારીએ ટીંગાયો. આંધળીની પથારી પરથી ચાલ્યા જતા દાક્તરના છેલ્લા બોલ એણે પકડી લીધા: ‘સંભાળ રાખજો, દવાદારૃ ને શેક બરાબર કરજો. કેસ ગંભીર છે.’

એંશી વર્ષની એક ઘરડી ડોશી દાક્તરના આ બોલ સામે બાઘી બનીને ઊભી રહી હતી. ત્યાં બીજું કોઈ નહોતું. તાવના પૂરા ઘેનમાં પડેલી કન્યા લોચતી હતી: ”શેઠજી ! શેઠજી ! શેઠજી !”

મુફલિસ ઉતરીને ચાલ્યો ગયો. ‘હું એનો શેઠજી છું.’ એ ખુમારી એના હૃદયમાં ફાટી ઊઠી. એણે રઝળુ જીવન છોડી દીધું. શહેરની મ્યુનિસિપાલિટીમાં એણે ઝાડુવાળાની નોકરી લીધી. કચરાની હાથગાડી ફેરવતો એ આખો દિવસ રસ્તા પરની ઘોડા-ગધેડાની લાદ, કૂતરાંની ઊલટી, ફૂટેલા ઇંડા, કેળાંની છાલ, બીડીનાં ખોખાં, ને ઝરૂખાવાસીઓનાં ખાધેલા ફળોની ફોતરીઓ ઉસરડતો હતો. એ મજૂરીના પૈસા રોજ આંધળીને ઘેર પહોંચતા.

થોડે દિવસે આંધળીને આરામ આવ્યો, પણ નબળાઈ હજુ ઘણી હતી. દાદીમાએ હવે એને મૂકીને ફૂલ વેચવા જઈ શકતાં હતાં. અને રોજ સંધ્યાએ દાદીમાના ગયા પછી જ મુફલિસભાઈ છાનાછપનાં મેડા પર પેસતા. આંધળી પુત્રીનો જીવનાધાર ‘શેઠજી’ આ દાદીમાની નજરે કદી ચડયો નહોતો. દાદી અને દીકરી બેઉના કલ્પના જગતમાં જ એની આકૃતિ અંકાઈ રહી હતી,

કોઈ પરીકથા માંહેલા વીર કુમારની પેઠે, જાણે કે એનું રહસ્યાગમન થતું હશે, અરુણવરણું કોઈ પારિજાતક લઈને એ જાણે પોતાના રથમાંથી ઉતરતો હશે, અને અંધ પુત્રીના સૃષ્ટિના અપર પારનું અદ્ભુત વહાલ કરતો હશે ! હર્ષઘેલડાં બનતાં દાદીમા ફૂલો વેચવા ચાલ્યા જતા, ને એક દિવસ પુત્રીનો આ તારણહાર રહસ્યપટને ચીરી નાખી પોતાની આંખો સામે ઊભો રહેશે એવી આશાએ જીવન ટકાવતાં.

”જો ! આ સફરજન મારા પોતાના જ બાગમાં પાકેલું.”

એમ કહીને એણે આંધળીનો હાથ લઈ ફળ ઉપર ફેરવ્યો. પૂછ્યું, ”કેમ, કેવું સરસ ?”

”બહું સરસ. આવું લીસું, સુંવાળું ને મીઠું સફરજન તમારા બાગમાં થાય છે ?” જાણે આંધળીની આંગળીઓ ફળને ચાખતી હતી.

”ન થાય ત્યારે ? કેટલાં ખાતર પુરાવેલ છે મેં ? મને વેચાઉ ફળ ખાવાં ગમે જ નહીં ને !” શબ્દે શબ્દે શેઠજી સાહેબી ગુંજી ઊઠી.

મમતા અને અહેસાનમંદી બતાવવાનું શ્રેષ્ઠ સાધન બે આંખો જ છે. પણ આંખની વાણી જેની પાસે નથી તે શું કરે ? જીભ વાપરે ? ના, ના, જીભનું ઉચ્ચારણ કનિષ્ઠ છે. આંધળીએ જીભ-વાચા છોડી હતી. ફક્ત એના હાથ જ આ તારણહારના હાથ ઉપર ફરતા હતા. હથેળીમાં જાણે એની આંખો ઊઘડતી હતી.

* * *

અને એક દિવસ બીમાર અંધ કન્યાના હાથમાં મકાન ભાડાની નોટિસ આવી. રડતી છોકરીને સમજાયું, દાદીમાથી ફૂલ વેચાતા નથી. ‘શેઠજી’ બનેલા મુફલિસે આશ્વાસન આપ્યું પણ એની પાસે બેસવા જતાં એની નોકરી ગઈ ! ભાડું તો આપવું પડે ને ! વળી એણે અખબારના ટુકડામાં વાંચેલું, એક ડોક્ટર એની પ્રજ્ઞાચક્ષુ પરીને ઓપરેશનથી આંખો આપી શકે તેમ હતો. મુફલિસને પોતાની નોકરીની ફિકર નહોતી. એને ચિંતા હતી ગમતી છોકરીની. રકમ મેળવવા માટે મુક્કાબાજીના મુકાબલામાં ઝુકાવ્યું પણ પ્રેમના સંકલ્પથી કંઈ સફળતા નથી મળતી. એ ધૂળચાટતો થયો. કદાવર હરિફોના હાથે મરણતોલ માર ખાધો. રૃપિયાની નોટો શું, એની કરકરિયાવાળી કોર પણ ન દેખાઈ !

અને બેહાલ પડેલા મુફલિસને અચાનક મદિરાપાન કરતો પેલો દોસ્ત મળી ગયો ! નશાને લીધે એને પોતાના પર ઉપકાર કરનાર ‘જીગરી’ યાર યાદ આવ્યો. ફરી આગ્રહ કરીને ઘેર લઈ આવ્યો. મુફલિસે હાથ જોડીને પૈસા ઉધાર માંગ્યા અમીરે મોજથી હજાર રૃપિયા રોકડા ગણી દીધા. કલેજાના ટુકડાને જીવ બચાવવાની ભેટ. મુફલિસ તો નાઠો. નોકરોને થયું અમારા માલિકના પૈસા ચોરીને ભાગે છે એમણે પાછળ પોલિસ મોકલી !

મુફલિસ પોતાની ફૂલવાળી પાસે જીવસટોસટની બાજી લગાવી પહોંચ્યો. બધા જ પૈસા એને આપી દીધાં. હેબત ખાઈ ગયેલી માલણે ‘શેઠજી’ના હાથને સ્પર્શવા હાથ ફેલાવ્યો ,પણ શેઠજી અહેસાનનો સુખ-સ્પર્શ પામવા રોકાયા નહોતા. આંધળીનો હાથ એને શોધતો આગળ-પાછળ ફરતો રહ્યો. આંખમાંથી આંસુના ટીપા ટપટપ નોટોના કાગળિયાને ભીંજવતા રહ્યા. પોલિસે રખડુને અમીર પાસે હાજર કર્યો, પણ સવારે એનો નશો અને રાતની યાદો ઉતરી ગયા હતા. મુફલિસને લાંબી જેલ મળી !

* * *

રસ્તાના ચોકની એક બાજુએ ફૂલોની દુકાન શોભતી હતી. કાચનાં બારીબારણાં વાટે હજારો ફૂલોની ગેંદો, માલાઓ, વેણીઓ, ગજરાતોરા અને લગ્નસરાના પુષ્પ-મુગુટો હસતા હતા. રંગો અને ખુશબો જાણે વાચા ઉચ્ચારી રહ્યાં હતાં. બે-ત્રણ દાસીઓ અંદર ઘૂમતી હતી. પંચાશી વર્ષનાં એક ડોશી એક આરામખુરશી પર બેઠાં હતાં અને એક સુંદર કાળી ખુરસી પર બેસીને ઘરાકોની વરધી નોંધતી એક જુવાન સ્ત્રી આ ફૂલની દુકાનને ગૌરવ આપતી હતી.

ધનિકોની અને રસિકોની રોનકદાર મોટરગાડીઓ ત્યાં ઉપરાઉપરી અટકતી અને ફૂલોની ખરીદી કરનારા ફૂલભોગીઓ ઊતરી પડતા.

એમાંના અનેક ઘરાકોની મુખાકૃતિ ઉપર એ ફૂલ-હાટની અધિષ્ઠાત્રી તાકી તાકીતાકીને જોઈ રહેતી. જાણે એનું કોઈ ખોવાયું હતું.

એમ તો એ દુકાનના તારીખિયા ઉપરથી કેટલીયે તારીખોનાં પતાકડાં ઊખડી ઊખડીને હવામાં ઊડી ગયાં, ને કેટલીયે મોટરો ધીરે અવાજે ત્યાં અટકી અટકીને પાછી ઉપડી ગઈ.

સજા ભોગવીને જેલની બહાર આવેલા મુફલિસના પગલાં યંત્રની પેઠે ચાલ્યા જતાં હતાં. એનો લેબાસ ધૃણા ઉત્પન્ન કરે તેવો હતો – પણ તે તો દેખતા લોકોને, પોતે જેને મળવા જતો હતો તે તો હતું અંધ માનવ. સંકોચ વિના તેણે કદમ ઉપાડયા.

જૂની પિછાનવાળા ઓટા પાસે એ આવી પહોંચ્યો. ઓટા પર કોઈ નહોતું. ફૂલછાબ કે ફૂલની એક પાંદડી સુધ્ધાં નહોતી. ઓટો ઘણા કાળથી ઉજ્જડ પડયો હોય એવું દેખાઈ આવ્યું.

થોડી વાર એણે ત્યાં ઓટાની સામે આમતેમ ટેલ્યા કર્યું, પણ કોઈ આવ્યું નહીં. માંદી હશે ? મરી તો નહીં ગઈ હોય ? બીજે ક્યાંય બેઠક બદલી હશે ? શું થયું હશે ?

થોડી વારે એણે પછવાડે જોયું; ને જોતાં જ એ દંગ થઈ ગયા.

ભરચક ફૂલોની દુકાન દીઠી. ખુશબોના તો જાણે છંટકાવ થતા હતા એના મોંને જાણે એ સુગંધિત હવાની ઝાલક ભીંજવતી હતી.

એણે ફરીથી જરા ટીકીને જોતું ફૂલોની દુનિયા વચ્ચે એક મોં દેખાયું.

એ જ એ મોં ? ક્યાંથી ? કોઈની દુકાનમાં નોકર રહી ગઈ ? કેવાં સ્થિર નેત્રે બેઠી છે ! મહિનાઓ પહેલા દીઠી હતી તેવી જ અંધ, છતાં અનંતને પાર જોતી બે આંખો. મટકું ય નથી મારતી.

ત્યાં તો એણે ઉદ્ગાર સાંભળ્યો: ”દાદીમા, આજ મારી ડાબી આંખ ફરકે છે. મને એમ થાય છે કે જરૂર આજ એ આવશે.”

એ આવશે ! કોણ આવશે ? મુફલિસે એ દુકાન તરફ પગલાં માંડયા. એ હર્ષઘેલો થઈ હોઠ પલકાવી રહેલ છે. એના હાથનું ચીમળાયેલું ફૂલ હમણાં જાણે છેક નાકની અંદર પેસી જશે.

ધીરે ધીરે છેક ફૂલોના જૂથની પાસે જઈને એ ઊભા. બોલતો નથી. નિહાળે છે. ધીરીધીરીને નિહાળે છે.

ફૂલવાળી પણ આ ગાંડા ભિખારીની હર્ષચેષ્ટાઓને જોઈ રહી. એને તો રોનક થયું છે. પોતે વાટ કોની જોઈ રહી છે…અને મેળાપ કોનો થયો છે! કલ્પનાની સુંદર સ્નેહમૂર્તિ ક્યાં ! ને ક્યાં આ એક ગાંડાની ઇસ્પિતાલમાંથી નાસી આવેલાના દીદાર ! વિધાતા પણ ઠીક ઠેકડી કરી રહી છે.

મુફલિસ ખાસિયાણો પડી ગયો. એના મોં પરની વેવલાઈમાં કરુણતા ભળી. એના ફૂલમાંથી પાંખડીઓ ખરતી હતી. એ જોતો હતો પેલી બે આંખોને. શું એ આંખો ભાળે છે ?

એનું જોવાનું હજુ પૂરું થયું નથી. ભોંઠામણ,

”તારે ફૂલ જોઈએ છે અલ્યા !” ફૂલવાળીએ એના સામે અનુકમ્પિત દ્રષ્ટિ કરી: ”તું તો બહુ ફૂલનો શોખીન જણાય છે, અલ્યા ! લે હવે એ સળી નાખી દે, ને આ લે આ તાજું ગુલાબ !”

દિવસોનો ક્ષુધાતુર જેમ રોટલાનો ટુકડો પકડવા હાથ લંબાવે તેટલી અધીરાઈથી એણે ફૂલ લેવા હાથ લંબાવ્યો. પણ પાછો ખચકાયો. હાથ એણે પાછો ખેંચ્યો.

”લે, લે અલ્યા હું તને ટગવતી નથી, સાચેસાચ ફૂલ આપું છું.”

ફૂલ લઈને એ ઊભો થઈ રહ્યો. હજુ એની મીટ ફૂલવાળીના મોં પરથી ઉખડતી નથી.

”કેમ હજુ ઊભો છે અલ્યા ? તું ભૂખ્યો છે ? પૈસા જોઈએ છે તારે ? આ લે પૈસો.”

ફૂલવાળીએ પૈસો આપવા હાથ લંબાવ્યો. એ દેખીને મુફલિસ પોતાને જાણે કોઈ અંગારા ચાંપવા આવતું હોય તેવા ત્રાસથી પાછો હટયો. દૂર જઈને ઊભો રહ્યો. એની આંખોમાં જાણે બે દીવા બળતા હતા.

”કેમ ? કેમ નાઠો અલ્યા ? આ લે પૈસો, સાચે જ પૈસો આપું છું.” એમ કહેતી એ ઊભી થઈ. લપાઈને ઊભેલા મુફલિસને તો આ હાંસીની હદ થઈ ગઈ. એ ઊભો હતો ત્યાં જ થીજી ગયો. એને જાણે કોઈ સોટા મારવા ચાલ્યું આવે છે.

”આ લે પૈસો.”

મુફલિસે હાથ સંકોડી લીધો. ફૂલવાળીએ એનો હાથ પકડીને હથેળીમાં પૈસો મૂક્યો. મૂકતાં જ, હાથનો સ્પર્શ થતાં જ ફૂલવાળીને રોમેરોમ ઝણઝણાટી ઊઠી, સ્પર્શની વાચાએ એને સાદ દીધો. ઝાલેલો હાથ એનાથી છોડી ન શકાયો. હાથ જાણે ચોંટી ગયો. એનાથી એટલું જ બોલી શકાયું:

”તમે ? તમે જ ? પાછા આવી પહોંચ્યા ?”

મુફલિસે માથું હલાવ્યું. સજળ એનાં નેત્રો હજુ તાકી જ રહ્યાં છે. એના મોંમાંથી પણ સામો આટલો જ બોલ પડયો: ”તું- તું દેખતી થઈ ?”

ફૂલવાળીએ માથું હલાવ્યું. ચારે જીવન-પ્રદીપોમાં આંસુનું તેલ પૂરાતું હતું. હસ્તમિલાપ હજુ ભાંગ્યો નહોતો. બેઉની વચ્ચે એક તાજું ગુલાબ હસતું હતું.


* * *

કોણ કહે છે પશ્ચિમમાં પ્રેમ નથી ? પ્રેમોત્સવ આયાત કરીને પણ ઉજવવો પડે તો કેમ ન ઉજવવો ? જીવન તત્વનો જેવો જાણકાર ચાર્લી, તો એવા એને માણનાર મેઘાણી ! જ્યાં અસ્તિત્વ છે, ત્યાં ઇશ્ક છે. પ્રફુલ્લ નાણાવટીનો શૅ’ર છે: આંગળીઓ સ્પર્શઘેલી હોય છે, ફૂલપત્તી પણ નશીલી હોય છે ! આશિક- માશૂકાનો વેલ્વેટ ટચ એ જ જગતનું સૌથી કુમાશભર્યું રેડ રોઝ છે. પણ એ નિહાળતી આંખો લલાટની નીચે નહિ, છાતીના ડાબા ભાગમાં ધબકારાના પલકારા મારે છે ! કાળજી, ભરોસો, સમજણ… પ્રતીક્ષા અને સમર્પણ… એ જ તો ભવોભવના વિરહ-મિલનનું સગપણ !

# (from my book ‘preet kiye sukh hoy’ , happy valentines day🙂


>>> વાર્તાના અંતે વર્લ્ડ ફેમસ ‘સીટી લાઈટ્સ’ ફિલ્મનો ક્લાઈમેક્સ તો મુક્યો. તેની નબળી નકલ જેવી ફિલ્મ ‘સુનયના’ (રામેશ્વરી, નસીરુદ્દીન શાહ અને સુમધુર ટાઈટલ સોંગ ) હિન્દીમાં બની ચુકી છે. પણ ખાંખાખોળા કરતા આખી મૂળ અંગ્રેજી ફિલ્મ અહીં જડી આવી ! એ ય ડીજીટલ રિસ્ટોરેશન સાથે ! ફુરસદ હોય તો એ નિહાળજો. સ-રસ અનુભૂતિની સાથે ખ્યાલ આવશે કે સંવાદ વિનાની સાયલન્ટ ફિલ્મને મેઘાણીએ કંઈ સીધી કોપી-પેસ્ટની અદામાં ગુજરાતીમાં ઉતારી નથી, પણ પોતાની બળુકી ભાષાથી એને નવા આયામો આપી એનું રીતસર નવસર્જન કર્યું છે. cry. laugh. enjoy the love. its in the air.

 
61 Comments

Posted by on February 14, 2012 in Uncategorized

 

61 responses to “ઉસી મકામ પે કલ દેખ કર મુઝે તન્હા…. બહુત ઉદાસ હુએ ફૂલ બેચનેવાલે !

  1. Niyati

    February 14, 2012 at 2:09 AM

    i have read this one too……………. simply Beautiful🙂

    Like

     
  2. Envy

    February 14, 2012 at 5:26 AM

    “ચાલો, ચાર્લીની આંગળી પકડીને ચાલેલા મેઘાણીની આંગળી પકડવા અમારી આંગળીએ !”
    Superb piece on Valentine’s day.

    I relived the whole story, again.

    Like

     
  3. Himanshu

    February 14, 2012 at 6:14 AM

    Touching story and superb article as usual Jaybhai. Will definitely watch City Lights. Thanks & Happy V-day🙂

    Like

     
  4. Balendu Vaidya

    February 14, 2012 at 7:56 AM

    ‘City Light’ opens with an inauguration of a statue and found a tramp sleeping beneath…..it was a slapstick comedy which was copied my Raj kapoor…..remember ‘kelewali’ in Shree 420….

    Like

     
  5. Kunjal D little angel

    February 14, 2012 at 8:49 AM

    તાજા ગુલાબ,
    એ અંધ છોકરીનાં ટેરવાંનો સ્પર્શ
    ‘ને પેલા મુફલિસની નિ:સ્વાર્થ લાગણી !

    એક શ્વાસે વાંચી જવાય એવું વર્ણન આપણાં પ્રિય ‘પ્રિત…’માંથી અહીં મૂકવા આભાર !
    Hvd !

    Like

     
    • Umesh Shah

      February 14, 2012 at 9:07 AM

      very heart touching ! Good deed never goes unrewarded.

      Like

       
  6. vandana

    February 14, 2012 at 9:18 AM

    JV,

    ! કાળજી, ભરોસો, સમજણ… પ્રતીક્ષા અને સમર્પણ… એ જ તો ભવોભવના વિરહ-મિલનનું સગપણ !

    wish you a very happy valentines day

    Like

     
  7. Vipul Shah

    February 14, 2012 at 10:48 AM

    Subah subah rula diya, yaar.!!

    Like

     
  8. Hardik Shah

    February 14, 2012 at 11:11 AM

    pela ek vakhat vanchelo lekh 6ata fari ne fari vachva nu mann thay evo lagnio thi bharpur lekh. majjo padi gayo jv sir

    Like

     
  9. Di Shah

    February 14, 2012 at 11:49 AM

    valentine day no virodh karva vala aa vancho tamara ma jo dil hashe to tamne khabar padshe k prem shu che tame love no izhar kyare karo cho e mahatvanu nathi pan man ma ne man ma na rahi javay enu dhyan rakhjo

    Like

     
  10. Anjali Dave

    February 14, 2012 at 12:01 PM

    hey u have nice collection of romantic pics!🙂

    Like

     
  11. Heena Parekh

    February 14, 2012 at 12:19 PM

    એકદમ હૃદયસ્પર્શી. આવું જો કોઈ મળી જાય તો જન્મારો સફળ થઈ જાય.

    Like

     
  12. Jani Divya

    February 14, 2012 at 12:21 PM

    happy prem divas jaybhai🙂 haji aa book vacheli nathi atle navo ne saras lagyo🙂

    Like

     
  13. Manisha Shah

    February 14, 2012 at 12:25 PM

    khub saras ,sacho prem kyare pan bhulato nathi.

    Like

     
  14. Chintan Oza

    February 14, 2012 at 12:40 PM

    Happy Valentines Day JV🙂

    Like

     
  15. urvi

    February 14, 2012 at 12:45 PM

    too touchy………..

    Like

     
  16. Mr. Azad Mayurbhai Joitabhai

    February 14, 2012 at 12:52 PM

    awsome lekh..!!!!
    avarnaniy and ajod…..!!!

    Like

     
  17. Tejas

    February 14, 2012 at 1:34 PM

    sharing something i wrote for my loving dear,
    “kabhi shab-e-intezar to kabhi shab-e-bahar ban kar guzri,
    har surat me meri sham; teri talabdar ban kar guzri…”

    hats off to u sir.. u’re the mentor of mine.. thanks for giving words to feels of ppl..

    Like

     
  18. manoj tanna

    February 14, 2012 at 1:48 PM

    Aa ane aava j bija ghana tamara samvedanshil lekho nu ” collection” mari pase chhella 7 varsho nu chhe, sir.

    ” JISM KI BAAT NAHI THI, UNKE DIL TAK JANA THA,
    LAMBI DOORI TAY KARNE MEIN, WAQT TO LAGTA HAI.”
    -Gulzar.

    Like

     
  19. hiral dhaduk

    February 14, 2012 at 2:05 PM

    happy valentines day, jay.vachavama tesado padi gayo.

    Like

     
  20. alpa desai

    February 14, 2012 at 2:08 PM

    prem aatle su ?

    karo to jano !

    khub saras

    Like

     
  21. rahulthumar

    February 14, 2012 at 2:33 PM

    જયભાઈ રોમે રોમ ઊભુ થઈ જાય તેવો આ લેખ છે.
    દુનીયા ને છતી આંખે નથી દેખાતુ પણ આગડી ના  સ્પર્શ  ને જાણે આખીયે દુનીયા ને દેખતી કરી દીઘી એવુ લાગે છે
    આ વાચતા મારૂ રોમે રોમ ઊભુ થાય છે તો આ લેખ નુ સજૅન
    કરતી વખતે શુ થયુ હશે તે તો આ લેખ ને વાચનારા જ સમજી 
    સકે ખરેખર દીલ મા લાગણી નો લીસોટો પાડી દે તેવૂ લખાણ છે…..

    Like

     
  22. Vrushank Vyas

    February 14, 2012 at 2:53 PM

    આતો તમે કે’વ છો કે ક્મેન્ટ કરો..શું લખવું ઍ નથી ખબર..શબ્દો જ નથી!🙂

    Like

     
  23. Manan

    February 14, 2012 at 3:22 PM

    wow..loved it….i wish i could see this movie….

    Like

     
  24. Amit Andharia

    February 14, 2012 at 3:31 PM

    આજે જીવનમાં પહેલી જ વાર મુફલિસે પોતાના પ્રત્યે એક અણભંગ સ્મિત નિહાળ્યું. પહેલી જ વાર એ ‘શેઠજી’ બન્યો. ગુલાબનું ફૂલ એણે પહેલી જ વાર પોતાના તરફ રજૂ થતું દીઠું. પહેલીવાર એણે એક એવી સૃષ્ટિમાં પ્રવેશ કર્યો કે, જ્યાં બાહ્યલા લેબાસના ભેદાભેદ વગર, સુંદર-અસુંદર ચહેરાના વિવેકથી રહિત, મીઠી સમાનતાનો સૂર ઊઠે છે કે, ‘ફૂલ લેશો શેઠજી ?’
    just loved that…❤

    Like

     
  25. parmar mayank

    February 14, 2012 at 4:05 PM

    wah sir wah……..mindbloing bloggggggggg……….bt awarness hgi lavvani jrur 6e india ma love babt……….me khud samno kryo 6e.parents thi mandi relatives ane loko no……….bt namtu n mukyu.fighter spirit thi fight aapi………..after all u r my “guru”,ane tmaro aasiq 6u. tmara student nmtu muke kai love babt ma?????/🙂 aaj lyf ma kaik 6u,to a tmari lidhe j 6u

    Like

     
  26. dharmendra

    February 14, 2012 at 4:21 PM

    khubaj sari story vanchva mali aje phari hoo jivi gayo.aabhar.

    Like

     
  27. Shashi Adesara

    February 14, 2012 at 5:32 PM

    Excellent Jaybahi,particularly on Valentine’s Day

    Like

     
  28. Rashmin Rathod

    February 14, 2012 at 5:50 PM

    Happy Valentine Day! Jay Bhai. Heart touch story.

    Like

     
  29. pmanan

    February 14, 2012 at 5:57 PM

    સરસ, અગાઉ તમારા ગુજરાત સમાચાર માં પ્રગટ થતાં લેખમાં આ લેખ વાંચ્યો હતો, વાંચીને ખૂબ જ આનંદ થયો. ભાગ્યશાળીને જ આવી લાગણી મળે, બાકી તો આજે શબ્દોનો ભરમાર છે પણ લાગણીનો દુકાળ છે.

    Like

     
  30. ARTI PARIKH

    February 14, 2012 at 7:56 PM

    super-duper🙂

    Like

     
  31. pravin jaagni,palanpur

    February 14, 2012 at 8:02 PM

    એકવાર આ સ્ટોરી વાંચી હતી પણ આટલું રસાળ વર્ણન ન હતું,બસ સર મજા આવી ગઈ.આમેય લાગણીને ક્યાં કોઈ માગણી હોય છે,બુસ એતો આપવામાંજ મને છે.

    Like

     
  32. dipali

    February 14, 2012 at 8:07 PM

    superrrr happy vday jv….

    Like

     
  33. Vipul Ramanandi

    February 14, 2012 at 8:12 PM

    bahu mast story chhe. .. me kyank vachi chhe k joi chhe pan yaad nathi aavtu… but nice… vry nice…

    Like

     
  34. Nil Thakkar

    February 15, 2012 at 12:18 AM

    REad this story one more time but enjoyed🙂

    ‘City Lights’ is an awesome movie. Thanks for sharing this story.

    Like

     
  35. Uday Bhatt

    February 15, 2012 at 12:23 AM

    If there are any morals or principles, they all arise from love; for that is the only principle and moral which is real.

    There are many doctrines and principles made by man, but these are simply laws; love has its own law and it adheres to the law of no one.

    HAZRAT INAYAT KHAN
    The Sufi Message

    Like

     
  36. Shivani Thakkar

    February 15, 2012 at 12:33 AM

    ” કાળજી, ભરોસો, સમજણ… પ્રતીક્ષા અને સમર્પણ… એ જ તો ભવોભવના વિરહ-મિલનનું સગપણ ! ”
    Waahh !!🙂
    so touchy…. I’m totally speechless..!

    Like

     
  37. AARTI ROHAN

    February 15, 2012 at 3:33 PM

    i have read this in ur book but i liked to read it again here and now in this season of love in the air of someone’s fragrance i mostly like ur view on love that people of west contry also have heart also have feelings in it and they also love some one BESHUMAR! BECAUSE I HAVE FEEL THE MAGIC TOUCH OF LOVE

    Like

     
  38. Viraj Bhatt

    February 15, 2012 at 5:37 PM

    ♥♥♥

    Like

     
  39. Manan

    February 15, 2012 at 5:40 PM

    thanks a lot for providing the movie link!!! waiting to get download finished!!!

    Like

     
  40. Gaurang Joshi

    February 15, 2012 at 5:48 PM

    Sirji,,,,,,,,,,

    aaje bahu divase…. prem thi tarbor sahitya ma dubaki lagavi….

    aabhar……

    Like

     
  41. Sunil Thakore

    February 16, 2012 at 4:31 PM

    Jaybhai.. you have brought back memories which were stacked down somewhere in heart.. City Lights is indeed an excellent expression of love… thank you…

    Like

     
  42. kishan

    February 16, 2012 at 6:05 PM

    ખુબ ખુબ ધન્યવાદ સાહેબ…જોરદાર હો.

    Like

     
  43. Mittal kansara

    February 16, 2012 at 8:11 PM

    awesome!
    : )

    Like

     
  44. kajal

    February 17, 2012 at 1:27 AM

    ” કાળજી, ભરોસો, સમજણ… પ્રતીક્ષા અને સમર્પણ… એ જ તો ભવોભવના વિરહ-મિલનનું સગપણ ! ”
    wow.. soul touch words!! how to explain the worth of these words!! Great…🙂

    Like

     
  45. સંજય ઉપાધ્યાય

    February 17, 2012 at 6:14 AM

    આહ ચેપ્લીન! વાહ મેઘાણી!! આહ વાહ જય!!!

    Like

     
    • MohmedYusuf

      February 17, 2012 at 11:15 PM

      i had watched the film long back may be 25 years back but enjoyed it today. thanks jaybhai.

      Like

       
  46. Jaydeep Mayani

    February 17, 2012 at 10:56 PM

    Awesome Article, Jaybhai!!!!

    Like

     
  47. mayu

    February 19, 2012 at 2:12 PM

    have samaj padi prem ma loko pagal km thay 6?… awesome article dude….!! again hats off….

    Like

     
  48. Mukund Parekh

    February 21, 2012 at 4:34 PM

    Mukund Parekh
    excellent. I will remember ever this heart touching story.

    Like

     
  49. mansi

    March 8, 2012 at 10:49 PM

    hats off jay sir..

    Like

     
  50. Rahul Solanki

    March 9, 2012 at 9:57 PM

    nice love story

    Like

     
  51. Priyesh dobariya

    February 13, 2013 at 11:28 AM

    In love, dnt talk, act. Dnt say, show. Dnt promise, prove!! Awsm article JV. Dil ko 6u gaya…..

    Like

     
  52. kiku

    February 13, 2013 at 11:34 AM

    Read somewhere-
    Love has not be asked for-it is never obtained by asking. Love comes through giving-it is our own echo. – osho
    Aa story vanchya pachhi lage chhe evu j hashe…

    Like

     
  53. Mayur

    February 13, 2013 at 12:06 PM

    Jaybhai……….Valentine Day sudhari didho ho !!!!

    Like

     
  54. dilip

    February 13, 2013 at 1:04 PM

    Fantastic fantase!!!!

    Like

     
  55. reentu

    February 13, 2013 at 4:30 PM

    superb story

    Like

     
  56. pinal

    February 13, 2013 at 4:32 PM

    ketliye var aa article vanchyo to pan navo ne navo. riday sprshi.

    Like

     
  57. Dr P A Mevada

    February 14, 2013 at 1:49 AM

    Could not refrain to see the movie. Story and the amazing Chaplin is highly entertaining. It made my Valentine;s Day!

    Like

     
  58. Shital Pandya

    February 17, 2013 at 10:44 AM

    Nice heart touching story….

    Like

     
  59. kishan tank

    મે 16, 2013 at 9:40 PM

    thenks
    karanke tamara lidhe mane aavi kruti vachava mali ne mara mate sarjanatmakta sacha arthama su che te mahesus karva ma madad kri
    thenks
    aa cruti mane help full thase

    Like

     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: